Mỹ và Iran gia tăng áp lực trong chuỗi xung đột kéo dài
Sau ba tuần tạm dừng, các cuộc giao tranh giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại với cường độ đáng kể khi cả hai bên liên tục thực hiện các đòn đánh trả lẫn nhau. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định tái áp đặt lệnh phong tỏa cảng biển Iran, trong khi phía Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu đến giây phút cuối cùng. Theo chuyên gia David S. Cloud của Wall Street Journal, cả Mỹ và Iran đang nỗ lực gia tăng sức ép nhằm buộc đối phương phải nhượng bộ khi các phương án kết thúc nhanh chóng không còn khả thi.
Kịch bản chiến tranh kéo dài khiến cả hai bên phải cân nhắc về thời gian trong bối cảnh chính trị nội bộ căng thẳng và các yếu tố kinh tế đặc biệt nhạy cảm với giá dầu tăng vọt. Tổng thống Trump hướng tới mục tiêu giải quyết cuộc xung đột trước kỳ bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11 và trước thời điểm giá xăng dầu có thể tăng mạnh ảnh hưởng tiêu cực đến người dân Mỹ. Trong khi đó, Iran chủ trương duy trì thế bám trụ lâu dài, nhằm chịu đựng các biện pháp phong tỏa và giảm thiểu nguy cơ bị Mỹ và Israel tiến hành một cuộc tấn công quân sự lớn hơn.
Chiến thuật của Iran: Cố thủ tại eo biển Hormuz
Iran đặt mục tiêu duy trì sự kiểm soát ở eo biển Hormuz, nơi chiếm vị trí chiến lược quan trọng trong việc vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Sử dụng các đội xuồng cao tốc và tên lửa diệt hạm, Tehran nhắm tới việc chặn các tàu thương mại qua lại từ vịnh Ba Tư qua eo biển này. Thành công trong việc làm tê liệt hoạt động hàng hải tại đây sẽ tạo áp lực lớn lên chính quyền Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần.
Theo Rosemary Kelenic, giám đốc chương trình Trung Đông tại Defense Priorities, Tehran tin rằng chỉ cần vài vụ tấn công sát thương vào tàu thuyền qua eo biển Hormuz cũng có thể làm đình trệ hoạt động vận tải, từ đó gia tăng sức ảnh hưởng trên bàn cờ chiến lược khu vực.
Mỹ gia tăng chiến thuật không kích và phong tỏa nhằm siết chặt Iran
Phía Mỹ tập trung thực hiện các đợt không kích nhằm làm suy yếu các cơ sở quân sự có khả năng đe dọa tuyến hàng hải Hormuz đồng thời thắt chặt phong tỏa kinh tế thông qua việc tái áp đặt hạn chế tại cảng biển Iran. Mỹ cũng triển khai lực lượng để dọn sạch thủy lôi và bảo vệ hơn 800 tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải phía nam Hormuz bên trong lãnh hải Oman nhằm tránh bị Iran kiểm soát.
Song theo một quan chức cấp cao Mỹ, một số vụ tấn công tên lửa hành trình từ cự ly gần do Iran thực hiện đã diễn ra quá nhanh khiến lực lượng Mỹ chưa kịp phản ứng, gây thiệt hại cho một số tàu hàng. Lầu Năm Góc hiện cân nhắc việc điều động tàu khu trục có tên lửa dẫn đường hộ tống các tàu thương mại, tuy nhiên khi phong tỏa cảng biển Iran diễn ra toàn diện, lựa chọn này sẽ gặp nhiều thách thức.
Nỗ lực và cảnh báo từ Iran về quyền kiểm soát eo biển Hormuz
Phát ngôn viên quân đội Iran, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, tuyên bố Mỹ chỉ có thể mở lại eo biển Hormuz khi tôn trọng quyền lợi của Iran và tuân thủ các thỏa thuận đã ký trước đây, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ không chấp nhận giải pháp nào được áp đặt bằng sức ép quân sự. Iran cũng phản đối nỗ lực của Mỹ thiết lập hải trình phía nam Hormuz, nhấn mạnh điều này vi phạm thoả thuận quốc tế về tuyến đường thủy quan trọng này.
Lợi thế và rủi ro trong cuộc chiến kéo dài
Các chuyên gia nhận định Iran đang có ưu thế nhất định trong cuộc đối đầu kéo dài nếu duy trì xung đột ở quy mô và cường độ hiện tại. Mặc dù lệnh phong tỏa sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Iran, quốc gia này đã thể hiện khả năng chịu đựng tổn thất mà vẫn duy trì hoạt động quân sự, đồng thời nỗ lực tái thiết kho tên lửa và mạng lưới phòng không bị suy giảm.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo chiến lược kéo dài sẽ dẫn đến những rủi ro lớn đối với Mỹ và chính quyền ông Trump. Iran có thể trả đũa các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh và cả Israel, đồng thời khiến quân đội Mỹ gặp khó khăn trong việc duy trì các hệ thống phòng thủ tên lửa. Ngoài ra, nguy cơ mất ủng hộ chính trị trong nước vì cuộc chiến leo thang cũng đe dọa đảng Cộng hòa trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ cận kề.
Những lo ngại về nguy cơ sa lầy trong một cuộc xung đột kéo dài và không có bước đột phá rõ ràng trên thực địa được các nhà bình luận quốc phòng đưa ra, chỉ ra rằng cuộc chiến có thể tiếp tục dai dẳng trong bối cảnh sự phức tạp và rủi ro ngày càng tăng cao.
Những điều rút ra từ bài viết
- Mỹ và Iran đang ở trong giai đoạn xung đột kéo dài với các cuộc tấn công cường độ thấp nhằm gây sức ép nhau.
- Iran nhắm đến kiểm soát eo biển Hormuz để làm tê liệt hoạt động vận tải dầu mỏ và gia tăng áp lực chính trị với Mỹ.
- Mỹ nỗ lực phong tỏa cảng biển Iran và không kích các cơ sở quân sự nhằm hạn chế sức mạnh của Tehran.
- Chiến lược kéo dài xung đột có thể làm tăng rủi ro leo thang và phản ứng trả đũa từ Iran đối với đồng minh Mỹ.
- Cuộc chiến ảnh hưởng lớn đến chính trị nội bộ Mỹ khi bầu cử giữa kỳ sắp đến và có nguy cơ làm mất ủng hộ trong cử tri.
Nguồn tham khảo
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
