Dịch Ebola tại Congo lập kỷ lục tử vong cao nhất trong lịch sử

Diễn biến nghiêm trọng và con số thống kê

Dịch Ebola đang lan rộng tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) được xem là đợt bùng phát nghiêm trọng nhất trong lịch sử quốc gia này. Theo báo cáo mới nhất từ Viện Y tế Công cộng DRC, tổng số ca nhiễm được xác nhận đã lên đến 4.945 trường hợp, trong đó có 101 ca mới phát hiện trong 24 giờ qua. Số ca tử vong đã vượt mốc 2.325 người, vượt qua đợt dịch tồi tệ nhất trước đây giai đoạn 2018-2020 với 2.299 trường hợp tử vong. Đây là đợt dịch thứ 17 ghi nhận tại Congo và cũng là lần đầu tiên số người chết nhiều nhất được ghi nhận trong nước.

So sánh với dịch Ebola Tây Phi 2014-2016, đợt dịch lớn nhất trong lịch sử thế giới với 28.616 ca nhiễm và hơn 11.000 người tử vong, đợt dịch ở Congo tuy nhỏ hơn, nhưng lại diễn ra với tốc độ nhanh hơn rõ rệt. Hiện tại, dịch Ebola ở Congo đã ghi nhận hơn 2.000 ca tử vong chỉ trong vòng 3 tháng kể từ khi được công bố lần đầu vào ngày 15 tháng 5, trong khi trong dịch Tây Phi phải mất gần 5 tháng để lên đến 1.000 ca tử vong.

Đặc điểm của chủng virus và khó khăn trong kiểm soát

Dịch bệnh hiện nay do chủng virus Ebola Bundibugyo gây ra, đây là một chủng khá hiếm gặp và chưa có vaccine hay phương pháp điều trị nào được chính thức phê duyệt. Chính điều này khiến công tác phòng chống và điều trị gặp nhiều bất cập. Ngoài ra, sự yếu kém về mặt hạ tầng y tế, sự kháng cự từ cộng đồng, cũng như tình hình bất ổn ở vùng biên giới với các nước lân cận như Uganda, Rwanda và Nam Sudan đã làm suy giảm hiệu quả truy vết, phát hiện và chữa trị sớm các ca bệnh.

Tỷ lệ tử vong trên tổng số ca nhiễm (tỷ lệ tử vong ca bệnh) đã tăng từ khoảng 20% vào đầu tháng 6 lên tới 46% hiện nay, tức gần một nửa số người bệnh được xác nhận đã tử vong. Theo các chuyên gia, con số này không phản ánh virus ngày càng nguy hiểm hơn mà cho thấy việc phát hiện và chăm sóc các ca bệnh còn hết sức hạn chế. Nhiều ca chỉ được xác định sau khi đã tử vong trong cộng đồng khiến điều trị không còn hiệu quả.

Phản ứng từ cộng đồng quốc tế và các biện pháp ứng phó

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan quốc tế đã đánh giá dịch là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu. Đại diện Liên Hợp Quốc nhấn mạnh sự cần thiết của tốc độ, quy mô và sự đoàn kết trong toàn cầu nhằm kiểm soát virus trước khi dịch bùng phát vượt tầm kiểm soát. Các vaccine cùng một số liệu pháp thử nghiệm đang được xem xét và đánh giá tính hiệu quả, nhưng hiện mới chỉ dừng lại ở các nghiên cứu trên động vật và thử nghiệm giới hạn trên người.

Dịch bệnh đã lan đến một số tỉnh ở khu vực phía đông bắc Congo, chủ yếu ở tỉnh Ituri ghi nhận hơn 3.400 ca. Tình hình cũng ảnh hưởng đến các khu vực giáp biên giới và từng lan sang Uganda, nơi có khoảng 20 ca và 2 ca tử vong, trước khi quốc gia này tuyên bố kết thúc đợt bùng phát.

Đường lây và triệu chứng bệnh

Virus Ebola lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh hoặc đã tử vong, bao gồm máu, tiết dịch, các tổ chức hoặc vật dụng như quần áo và ga trải giường. Triệu chứng ban đầu gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, tiếp theo là nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, nổi phát ban và tổn thương chức năng thận, gan. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị chảy máu bên trong và bên ngoài cơ thể.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 6/10 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Daily Maverick
• Al Jazeera
• CBC News
• The Guardian

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.