Gunther von Hagens, nhà sáng tạo Body Worlds, qua đời ở tuổi 81

Tiểu sử và sự nghiệp của Gunther von Hagens

Gunther von Hagens sinh tháng 1/1945 tại Skalmierzyce, Ba Lan trong thời kỳ quốc gia này bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Tên khai sinh của ông là Gunther Gerhard Liebchen. Ông lớn lên ở Đông Đức xã hội chủ nghĩa và từng tham gia các cuộc biểu tình chống đàn áp phong trào Mùa xuân Praha năm 1968. Năm 1969, ông bị giam giữ vì cố vượt biên qua Tây Đức và được trả tự do vào năm 1970 sau khi chính phủ Tây Đức mua tự do với giá 40.000 deutschmark. Tại Tây Đức, ông kết hôn với Cornelia von Hagens và đổi họ theo vợ.

Trong những năm 1970, khi làm nghiên cứu khoa học tại Đại học Heidelberg, ông phát minh ra kỹ thuật plastination vào năm 1977. Quy trình này nhằm thay thế nước và mỡ trong các mô người và động vật bằng các hợp chất hóa học như nhựa epoxy, silicon nhằm bảo quản lâu dài và hiển thị các mẫu vật ở tư thế tự nhiên, sống động. Ý tưởng của von Hagens là làm cho giải phẫu học gần gũi và dễ tiếp cận hơn với công chúng.

Triển lãm Body Worlds và những tranh cãi

Từ năm 1995, Gunther von Hagens bắt đầu tổ chức các triển lãm Body Worlds, trưng bày các cơ thể người thật đã được plastinate với các tư thế đa dạng như chơi cờ, tập thể dục hay tư thế tình dục. Triển lãm thu hút hơn 50 triệu người xem toàn thế giới và trở thành hiện tượng văn hóa - khoa học. Đây là sáng tạo đầu tiên đưa cơ thể người vào bảo tàng không chỉ dưới dạng mẫu vật y khoa mà còn mang tính giáo dục và nhân văn sâu sắc.

Tuy nhiên, Body Worlds cũng gây ra nhiều tranh luận về mặt đạo đức khi hiển thị không chỉ người lớn mà còn các mẫu thai nhi ở nhiều giai đoạn phát triển, cùng một số cơ thể động vật. Ông von Hagens khẳng định mọi mẫu vật đều được sự đồng ý của chủ thân xác trước khi mất nhằm mục đích giáo dục giải phẫu, song những chỉ trích về việc thương mại hóa cái chết và voyeurism vẫn tồn tại.

Cuộc sống cuối đời và nguyện vọng sau mất

Von Hagens được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson từ năm 2008, làm giảm khả năng vận động và nói năng. Ông chuyển giao các công việc tổ chức và tài chính cho vợ và con trai là Rurik. Ông qua đời ngày 24/7 tại bệnh viện ở Heidelberg, một ngày sau khi bị xuất huyết não.

Trước khi qua đời, von Hagens đã nhiều lần bày tỏ mong muốn được bảo tồn thi thể mình theo kỹ thuật plastination, có thể trưng bày giống như các triển lãm Body Worlds. Bảo tàng Plastinarium do ông sáng lập năm 2006 ở Guben, Đức, xác nhận sẽ thực hiện nguyện vọng này và hiện chưa quyết định vị trí trưng bày cơ thể của ông.

Vợ ông, Angelina Whalley, chia sẻ rằng công trình của von Hagens không nhằm phô trương mà nhằm giúp mọi người hiểu rõ về cơ thể mình để sống có ý thức và khỏe mạnh hơn. Nhờ ông, nhiều người có cái nhìn mới về giải phẫu và cái chết như một phần tự nhiên của cuộc sống.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Punch
• CTV News
• Guardian Science
• Guardian Culture

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.