Hadi Matar bị kết tội khủng bố liên quan vụ đâm tác giả Salman Rushdie năm 2022

Kết án tội khủng bố đối với Hadi Matar

Ngày 29/7/2026, Hadi Matar, bị cáo liên quan vụ đâm tác giả Salman Rushdie năm 2022, đã bị tòa án liên bang New York kết tội về các cáo buộc khủng bố, trong đó có hành vi hỗ trợ vật chất cho Hezbollah, tổ chức vũ trang Lebanon bị nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ và Anh, liệt vào danh sách khủng bố. Matar, 28 tuổi, đang thi hành án 25 năm tù về tội cố ý giết người cấp bang liên quan đến vụ tấn công này và có thể đối mặt với án chung thân theo bản án liên bang mới.

Hội thẩm đoàn kết luận Matar có hành vi khủng bố xuyên quốc gia và hỗ trợ vật chất cho tổ chức Hezbollah. Trong phiên tòa diễn ra tại Buffalo, New York, công tố viên cho biết Matar lên kế hoạch tấn công suốt hai năm nhằm thực thi sắc lệnh fatwa của lãnh tụ tôn giáo Iran năm 1989, kêu gọi giết Salman Rushdie vì tiểu thuyết gây tranh cãi 'The Satanic Verses'.

Chi tiết vụ tấn công và lời khai của Salman Rushdie

Vào tháng 8/2022, trong lúc Salman Rushdie chuẩn bị phát biểu về an toàn cho nhà văn tại Chautauqua Institution, New York, Matar đã trèo lên sân khấu và đâm vào người tác giả 15 nhát dao. Rushdie bị thương nặng, mất thị lực bên mắt phải, tổn thương gan và bàn tay trái. Tác giả từng chia sẻ rằng ngoài những vết thương hiển hiện, đám máu lan rộng xung quanh ông vẫn ám ảnh tâm trí và ông coi việc sống sót là một phép màu.

Trong phiên tòa, Rushdie xuất hiện với vết thương còn hiện rõ, trực tiếp mô tả về cuộc tấn công, kể lại cảm giác lúc bị đâm dao gần não và nhấn mạnh ông không cho phép cuốn sách của mình bị xem như là đối tượng bị xét xử mà là kẻ đã gây ra thương tích. Ngoài ra, ông cũng chia sẻ thái độ đối với cuộc sống sau đó, sử dụng công nghệ màn hình cảm ứng như iPad để đọc sách do hạn chế thị giác.

Động cơ và bằng chứng liên quan

Các tài liệu chứng cứ khiến tòa án nghiêng về động cơ tấn công của Matar chịu ảnh hưởng bởi phát biểu của lãnh đạo Hezbollah năm 2006 kêu gọi thực thi sắc lệnh fatwa. Matar, mang quốc tịch Mỹ và Lebanon, bày tỏ sự ủng hộ công khai với Hezbollah qua các hình ảnh trong phòng và thiết bị cá nhân. Tin nhắn giữa Matar và các liên hệ trong giai đoạn 2021-2022 cho thấy anh từng lên kế hoạch sát hại Rushdie và theo dõi các sự kiện công khai của ông.

Công tố viên Timothy Lynch nhận định Matar đã tự nhận trách nhiệm thực hiện hành động mà không chờ đợi ai khác và xem vụ việc như một cuộc thánh chiến, nhằm trừng phạt những gì Matar cho là sự xúc phạm đối với Hồi giáo qua tiểu thuyết của Rushdie.

Phản ứng của bên bào chữa và bối cảnh lịch sử

Phía bào chữa khẳng định không có bằng chứng xác thực về trạng thái tinh thần và động cơ khủng bố của Matar. Matar từ chối ra làm chứng tại phiên tòa. Rushdie đã từng phải sống dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt sau khi Iran đưa ra sắc lệnh fatwa nhằm vào ông sau khi ra mắt tiểu thuyết gây tranh cãi năm 1988.

Bất chấp Iran từng công khai rút lại sự ủng hộ sắc lệnh này vào năm 1998, người kế nhiệm lãnh đạo Iran tiếp tục duy trì hiệu lực sắc lệnh. Một tổ chức Iran còn treo giải thưởng hơn 3 triệu USD cho ai giết được Rushdie.

Tác động và hồ sơ lịch sử liên quan cuốn sách "The Satanic Verses"

Cuốn tiểu thuyết "The Satanic Verses" gây tranh cãi nghiêm trọng ở cộng đồng Hồi giáo toàn cầu, dẫn đến nhiều vụ bạo động, trong đó ít nhất 45 người thiệt mạng và nhiều vụ tấn công nhằm vào những người phiên dịch hoặc xuất bản tác phẩm.

Tác giả Rushdie, người nhận giải Booker Prize và từng lẩn trốn trong nhiều năm để tránh nguy hiểm, đã hồi phục, tiếp tục viết và phát hành các tác phẩm mới trong những năm gần đây. Tuy nhiên, bóng đen từ vụ tấn công năm 2022 vẫn còn đeo bám ông về mặt tâm lý.

Vụ việc thu hút sự chú ý đông đảo không chỉ vì sự nghiêm trọng của tấn công mà còn vì liên quan đến các vấn đề phòng chống khủng bố, tự do ngôn luận và những hệ lụy từ mâu thuẫn tôn giáo và chính trị quốc tế.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• BBC News
• CBS News
• Stuff

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.