Houthis tấn công tàu dầu Saudi và phong tỏa hải quân Biển Đỏ
Ngày 23/7/2026, nhóm Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào hai tàu dầu Saudi Arabia mang tên Encelia và Layla khi chúng đang di chuyển qua Biển Đỏ. Đây là phần trong chiến dịch phong tỏa hải quân mà nhóm này áp dụng nhằm gây áp lực lên Saudi Arabia, theo thông báo đăng trên kênh Telegram chính thức của Houthi. Công bố này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Houthi tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải với Saudi Arabia nhằm trả đũa lệnh phong tỏa Yemen và cuộc tấn công gần đây vào sân bay quốc tế Sanaa.
Chính quyền Saudi xác nhận tàu Encelia đã bị trúng tên lửa tại vùng biển gần cảng Jizan, khiến phần mũi tàu bùng cháy. Tuy nhiên, thông tin về chiếc Layla vẫn chưa được xác minh chính thức. Các cơ quan an ninh hàng hải cũng ghi nhận tín hiệu cấp cứu từ tàu Encelia sau khi bị tấn công, cho thấy tình hình khẩn cấp mà thủy thủ đoàn đang đối mặt.
Mối đe dọa điểm nghẽn mới trong vận chuyển dầu mỏ toàn cầu
Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb là tuyến đường biển chiến lược nối liền Địa Trung Hải và Ấn Độ Dương, đóng vai trò quan trọng trong lưu thông dầu mỏ và hàng hóa thế giới. Khoảng 12% thương mại thế giới và gần một phần tư lượng container toàn cầu qua eo biển này để đến kênh đào Suez.
Việc phong tỏa hoặc các cuộc tấn công làm gián đoạn giao thông tại Bab el-Mandeb sẽ buộc các tàu phải vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình từ châu Á đến châu Âu thêm 2-3 tuần, đồng thời làm gia tăng chi phí vận chuyển đáng kể. Những tác động này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu khác, đang có nguy cơ gần như bị đóng cửa do lệnh phong tỏa nghiêm ngặt của Iran.
Sau khi Houthi tuyên bố áp phong tỏa tại Bab el-Mandeb, ít nhất 9 tàu dầu đã phải đổi hướng, trong đó có 3 tàu đã lấy dầu tại cảng Yanbu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Dữ liệu vận chuyển ngày 23/7 cũng cho thấy hai tàu chở dầu rất lớn của Trung Quốc đang di chuyển về phía eo biển với tổng cộng khoảng 4 triệu thùng dầu Saudi Arabia.
Đòn đáp trả và sự leo thang quân sự vùng Vịnh
Cùng thời điểm này, quân đội Mỹ thông báo đã thực hiện các đợt không kích liên tiếp suốt 12 đêm nhằm vào các mục tiêu tại Iran theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump. Các cuộc tấn công nhằm mục tiêu làm suy yếu khả năng đe dọa giao thông biển của Tehran. Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Iran cảnh báo sẽ đáp trả bằng việc tấn công các cơ sở hạ tầng dầu khí, điện lực và kinh tế khu vực, đồng thời duy trì kiểm soát nghiêm ngặt eo biển Hormuz.
Quân đội Iran cũng tuyên bố phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo không một tàu dầu nào được phép ra vào mà không có sự phối hợp với lực lượng Iran. Những động thái này khiến giá dầu tăng và gây áp lực kinh tế lớn lên các nước nhập khẩu năng lượng.
Hậu quả nhân đạo và chính trị
Xung đột kéo dài từ cuối tháng 2 giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng và hàng triệu dân phải rời bỏ nhà cửa. Theo Bộ Y tế Iran, chỉ riêng từ cuối tháng trước đã có 53 thường dân thiệt mạng và gần 600 người bị thương trong các cuộc giao tranh. Trong khi đó, phía Mỹ xác nhận 18 binh sĩ đã tử vong và hơn 450 người bị thương trong các vụ tấn công của Iran nhằm vào căn cứ quân sự tại các quốc gia vùng Vịnh và Trung Đông như Jordan và Iraq.
Tổng thống Trump mới đây đã tham dự lễ tang bốn binh sĩ Mỹ bị thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Iran, thể hiện mức độ nghiêm trọng của tình hình. Dù vậy, ông từng dùng từ "cuộc đụng độ" để nói về xung đột này, cho thấy góc nhìn phức tạp về cuộc chiến. Căng thẳng an ninh tại vùng Vịnh vẫn đang rất phức tạp, với các bên không ngừng gia tăng sức ép quân sự và kinh tế.
Cuộc chiến ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, đẩy giá năng lượng lên cao, tác động đến người tiêu dùng và nền kinh tế nhiều quốc gia. Diễn biến nguy hiểm tại Bab el-Mandeb nếu tiếp tục leo thang có thể tạo nên một điểm nghẽn vận tải dầu mỏ thứ hai bên cạnh eo biển Hormuz, gây rối loạn nghiêm trọng thị trường dầu toàn cầu.
Những điều rút ra từ bài viết
- Nhóm Houthi áp dụng phong tỏa hải quân nhằm gây áp lực lên Saudi Arabia và leo thang xung đột khu vực.
- Tấn công tàu dầu tại Biển Đỏ đe dọa tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược toàn cầu qua Bab el-Mandeb.
- Căng thẳng tại eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb làm giá dầu tăng cao, ảnh hưởng kinh tế rộng lớn.
- Mỹ tiếp tục các đợt không kích nhằm làm suy yếu cơ sở quân sự Iran nhằm bảo vệ tuyến vận chuyển dầu.
- Xung đột khiến nhiều dân thường thương vong và ảnh hưởng nhân đạo nghiêm trọng tại khu vực Trung Đông.
Nguồn tham khảo
- CNA - Houthis say they attacked Saudi tankers in the Red Sea, threatening new chokepoint in Iran war
- Straits Times Asia - Houthis say they attacked Saudi tankers in the Red Sea, threatening new chokepoint in Iran war
- Straits Times World - Houthis say they attacked Saudi tankers in the Red Sea, threatening new chokepoint in Iran war
- Reuters - Houthis say they attacked Saudi tankers in the Red Sea, threatening new chokepoint in Iran war - Reuters
- Euronews - Yemen Houthis claim strikes on two Saudi oil tankers in Red Sea
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- CNA
- Straits Times Asia
- Straits Times World
- Euronews
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
