Houthis tuyên bố phong tỏa biển với Saudi Arabia, làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đỏ

Houthis tuyên bố phong tỏa biển nhằm vào Saudi Arabia

Ngày 20/7, nhóm phiến quân Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã công bố thiết lập phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia, khiến tình hình an ninh tại Biển Đỏ trở nên căng thẳng hơn. Phiến quân không công bố chi tiết cụ thể về cơ chế phong tỏa nhưng tuyên bố đây là biện pháp đáp trả với Saudi Arabia trong khuôn khổ nguyên tắc "mắt trả mắt", có hiệu lực ngay lập tức. Phát ngôn viên quân sự Houthi, Yahya Saree, khẳng định đây là phản ứng trước "sự bao vây liên tục của Saudi Arabia đối với Yemen" và cảnh báo nếu Riyadh có hành động trả đũa, họ sẵn sàng đáp trả bằng "một hồi đáp toàn diện và mạnh mẽ".

Ý nghĩa chiến lược của phong tỏa Bab al-Mandeb

Nhóm Houthi kiểm soát vùng lãnh thổ lân cận eo biển Bab al-Mandeb, lối dẫn quan trọng vào phía nam Biển Đỏ. Eo biển này giữ vị trí chiến lược trong tuyến vận chuyển dầu mỏ toàn cầu khi kết nối Biển Đỏ với Kênh đào Suez. Theo các chuyên gia, đóng cửa eo biển này sẽ làm giảm khoảng 7% nguồn cung dầu thế giới và gây tắc nghẽn nghiêm trọng đối với xuất khẩu dầu của Saudi Arabia, vốn dùng tuyến đường này để vận chuyển năng lượng. Trong bối cảnh tranh chấp về eo biển Hormuz tiếp tục làm gián đoạn nguồn dầu mỏ vùng Vịnh, việc phong tỏa thêm Eo biển Bab al-Mandeb sẽ tạo ra cú sốc lớn với thị trường năng lượng toàn cầu.

Tác động tới thị trường năng lượng và vận tải biển

Saudi Arabia sử dụng khoảng 70% năng lượng xuất khẩu thông qua Biển Đỏ, đặc biệt qua các cảng như Yanbu. Việc phong tỏa này sẽ làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ quan trọng, buộc các tàu buôn phải đi vòng qua châu Phi thay vì di chuyển qua tuyến ngắn hơn qua Biển Đỏ và Kênh đào Suez. Điều này làm tăng chi phí vận tải và khiến giá dầu, xăng trên thị trường toàn cầu có thể tăng vọt. Các nguồn tin trong ngành bảo hiểm cho biết, mức phí bảo hiểm vận chuyển đã tăng từ 0,3% lên 0,75% giá trị tàu chỉ trong vài ngày, tạo thêm gánh nặng chi phí hàng hải.

Bối cảnh xung đột và các động thái liên quan

Phong tỏa mới nhất diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran leo thang, với việc Iran gọi tình trạng hiện tại là "chiến tranh toàn diện" và kêu gọi các nhóm như Houthi đóng vai trò chiến lược tại các tuyến đường biển quan trọng. Trước đó, nhóm Houthi đã tiến hành nhiều cuộc tấn công vào tàu thương mại trên Biển Đỏ kể từ tháng 11/2023, thời điểm bùng phát chiến tranh Israel-Hamas, làm gián đoạn giao thông hàng hải và buộc các tàu phải chọn lộ trình vòng rất dài qua châu Phi.

Tuần trước, lần đầu tiên sau nhiều năm, Houthi và Saudi Arabia đã trao đổi các đòn tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự và sân bay, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn 2022 từng duy trì được một thời gian. Đặc biệt, các vụ xung đột bắt nguồn từ việc một máy bay Iran cố gắng hạ cánh xuống sân bay Sanaa do Houthi kiểm soát, thách thức quyền kiểm soát bầu trời của Saudi Arabia.

Phản ứng và cảnh báo từ cộng đồng quốc tế

Phát ngôn viên Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng hành động của Houthi có nguy cơ làm căng thẳng leo thang và lan rộng ra toàn vùng Trung Đông. Các chuyên gia an ninh dự báo nếu phong tỏa đồng thời ở cả eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb, ảnh hưởng tới năng lượng và thương mại toàn cầu sẽ vượt xa mức từng thấy. Trong khi đó, nhà lãnh đạo chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn cam kết sẽ khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu bị gián đoạn do phong tỏa của Houthi.

Đây là một bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột phức tạp tại Yemen, với nguy cơ tác động tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu và đẩy mạnh căng thẳng khu vực giữa các bên liên quan.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 2 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.

• The Hill
• Vanguard (Nigeria)

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.