Những điểm chính
- Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 1.7 tuyên bố Tehran sẽ 'dạy Israel một bài học' nếu Mỹ không kiềm chế đồng minh theo Bản ghi nhớ Islamabad 14 điểm.
- Tuyên bố của Iran nhằm đáp trả phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị 'đánh dấu để trừ khử' tại cuộc họp báo kín ngày 29.6.
- Bản ghi nhớ Islamabad 14 điểm cấm các bên khởi phát chiến tranh và yêu cầu kiềm chế đe dọa hoặc sử dụng vũ lực giữa Mỹ - Israel và Iran.
- Vòng đàm phán gián tiếp Mỹ - Iran tại Doha ngày 1.7 kết thúc mà không đạt tiến triển đáng kể, tập trung vào giao thông eo biển Hormuz và giải tỏa tài sản Iran bị đóng băng.
Căng thẳng ngoại giao giữa Iran và Israel leo thang mạnh vào ngày 1.7 sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi công khai đe dọa sẽ "dạy Israel một bài học" nếu Washington không thực hiện cam kết kiềm chế đồng minh của mình. Phát ngôn này được đưa ra giữa bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân gián tiếp giữa Mỹ và Iran vừa kết thúc mà không đạt tiến triển rõ rệt.
Israel "đánh dấu" lãnh tụ tối cao Iran, Tehran lập tức phản ứng
Phát biểu của ông Araghchi trên mạng xã hội X là đòn đáp trả trực tiếp nhằm vào tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz. Tại một cuộc họp báo quân sự kín hôm 29.6, ông Katz cho rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị "đánh dấu để trừ khử" - một phát ngôn gây chấn động được The Jerusalem Post đưa tin.
Trong cùng cuộc họp báo, ông Katz còn tái khẳng định lập trường cứng rắn của Tel Aviv khi tuyên bố Israel "sẽ không cho phép Iran phát triển vũ khí hạt nhân".
Trước các phát ngôn này, Ngoại trưởng Araghchi không giữ im lặng. Ông viết rằng nếu Israel "phớt lờ đồng minh của mình, Iran sẽ dạy một bài học", đồng thời nhấn mạnh mọi lời đe dọa nhằm vào giới lãnh đạo Iran sẽ vấp phải "phản ứng mạnh mẽ và tức thì".
Bản ghi nhớ Islamabad 14 điểm - xương sống của thỏa thuận tạm thời
Trung tâm của tranh cãi ngoại giao lần này là Bản ghi nhớ Islamabad, văn kiện 14 điểm vừa được Mỹ và Iran ký kết gần đây. Ông Araghchi nhắc lại rằng các điều khoản trong văn kiện này "rất rõ ràng và công khai", đồng thời khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cam kết kiềm chế Israel theo đúng tinh thần của bản ghi nhớ.
Nội dung bản ghi nhớ gồm những điều khoản quan trọng:
- Điều khoản đầu tiên yêu cầu chấm dứt toàn bộ hoạt động quân sự liên quan đến cuộc đối đầu gần đây giữa Mỹ - Israel và Iran.
- Cấm các bên khởi phát bất kỳ cuộc chiến hoặc chiến dịch quân sự nào nhằm vào nhau.
- Yêu cầu tất cả các bên kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực.
Dù vậy, phía Israel được cho là chưa có kế hoạch thực tế tấn công ông Khamenei, do bất kỳ động thái nào như vậy cũng sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến bản ghi nhớ và các vòng đàm phán đang diễn ra giữa Washington và Tehran.
Đàm phán tại Doha kết thúc mà không đột phá
Cùng ngày 1.7, một vòng đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ đã khép lại mà không ghi nhận tiến triển đáng kể nào hướng tới một thỏa thuận toàn diện và lâu dài. Theo Reuters dẫn nguồn thạo tin, đại diện hai nước đã có 2 ngày thảo luận tại Doha, Qatar.
Các nội dung được đưa ra bàn thảo tập trung vào hai vấn đề then chốt thuộc khuôn khổ thỏa thuận tạm thời đã công bố trước đó 2 tuần:
- Giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch của thương mại dầu mỏ toàn cầu.
- Giải tỏa các khoản tiền của Iran đang bị đóng băng.
Việc các cuộc trao đổi chưa tạo ra bước đột phá trong khi căng thẳng lời qua tiếng lại giữa Iran và Israel vẫn tiếp diễn cho thấy con đường hướng tới một giải pháp bền vững trong khu vực còn nhiều chông gai.
Câu hỏi thường gặp
Iran đã đe dọa Israel như thế nào và vì sao?
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Iran sẽ 'dạy Israel một bài học' nếu Mỹ không thực hiện cam kết kiềm chế Israel theo Bản ghi nhớ Islamabad 14 điểm. Đây là phản ứng trước phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị 'đánh dấu để trừ khử'.
Bản ghi nhớ Islamabad 14 điểm là gì?
Đây là văn kiện vừa được Mỹ và Iran ký kết, trong đó điều khoản đầu tiên yêu cầu chấm dứt các hoạt động quân sự giữa hai bên, cấm khởi phát chiến tranh và yêu cầu kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực.
Đàm phán Mỹ - Iran tại Doha ngày 1.7 có kết quả gì?
Vòng đàm phán gián tiếp tại Doha kết thúc mà không đạt tiến triển đáng kể. Hai bên thảo luận về giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz và giải tỏa các khoản tiền của Iran bị đóng băng, nhưng chưa có thỏa thuận lâu dài nào được ký kết.
Israel có kế hoạch tấn công lãnh đạo Iran không?
Theo các nguồn tin, Israel được cho là chưa có kế hoạch thực tế tấn công Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, vì điều này có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến Bản ghi nhớ Islamabad và các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran.
Theo Thanh Niên
