Iran đưa ra yêu cầu mới quyết liệt về Eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng gia tăng

Iran yêu cầu Mỹ thay đổi hành động trước khi mở lại Eo biển Hormuz

Ngày 9/8/2026, Iran công bố các yêu cầu mới và mạnh mẽ về việc mở lại Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chiến lược kết nối vùng Vịnh với biển Ả Rập, đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển dầu khí toàn cầu. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran - cơ quan lập chính sách quan trọng giống như bộ chính trị, do Thiếu tướng Mohammad Bagher Zolghadr, là người phát ngôn, công bố rằng Eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở trở lại khi Mỹ thay đổi thái độ và hành động.

Những yêu cầu Iran đưa ra bao gồm việc Mỹ phải chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng Iran, rút quân khỏi khu vực và đồng thời bồi thường hoàn toàn các thiệt hại chiến tranh. Ngoài ra, Iran cũng đòi Mỹ gỡ bỏ các lệnh trừng phạt, và thả vô điều kiện các tài sản bị phong tỏa. Tehran nhấn mạnh Mỹ không được tiếp tục đe dọa Iran và các đồng minh vũ trang của nước này trong khu vực, cùng lúc phải chấm dứt các hoạt động quân sự gây hấn.

Động thái tấn công tàu thương mại làm gia tăng căng thẳng khu vực

Cũng trong bối cảnh này, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) xác nhận một tàu dầu do công ty quốc doanh ADNOC của Abu Dhabi sở hữu đã bị tên lửa Iran tấn công khi đang di chuyển qua Eo biển Hormuz. Mặc dù không có thương vong nghiêm trọng, vụ việc một lần nữa làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực và ảnh hưởng tới dòng chảy thương mại dầu khí quan trọng toàn cầu.

Theo tuyên bố của ADNOC, nhiều tàu của họ đã bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trong thời gian gần đây, khiến một thủy thủ thiệt mạng và 20 người khác bị thương kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra hồi tháng 2. Trung tâm Hoạt động Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh cũng báo cáo về một vụ tấn công vào một tàu thương mại ở khu vực phía đông thị trấn Khasab, Oman, gây cháy nhưng không làm hại thủy thủ đoàn hay tàu.

Đàm phán và trung gian khu vực nhằm ổn định tình hình

Theo Iran, các cuộc đàm phán song phương đang tiến triển với Oman nhằm thiết lập một thỏa thuận quản lý Eo biển Hormuz, bao gồm việc xác định các tuyến đường di chuyển cụ thể cho tàu thuyền. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo việc mở lại tuyến vận tải này còn phụ thuộc vào những điều kiện rộng hơn, chủ yếu liên quan đến sự thay đổi tích cực từ phía Mỹ trong việc tuân thủ thỏa thuận tạm thời đã ký hồi tháng 6, theo đó Mỹ sẽ có lộ trình dỡ bỏ trừng phạt và bồi thường theo lịch trình.

Oman, một quốc gia trung gian trong khu vực, cho biết các cuộc đàm phán diễn ra trong không khí tích cực và lên án các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại ở Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo thông tin được biết, thời hạn 60 ngày để hoàn tất thỏa thuận cuối cùng về Eo biển Hormuz sẽ kết thúc trong hơn một tuần tới, dù có thể được gia hạn thêm.

Ảnh hưởng khu vực và quốc tế

Các diễn biến gần đây không chỉ tác động đến an ninh trong khu vực Trung Đông mà còn làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu, bởi Eo biển Hormuz là điểm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Ngoài ra, một thỏa thuận phòng thủ mới được ký kết giữa Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ tại vùng Vịnh cũng khiến tình hình thêm phức tạp. Theo Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, thỏa thuận này không nhằm vào quốc gia nào cụ thể nhưng tạo ra cơ chế hỗ trợ phòng thủ chung giữa các bên `khi một trong số họ bị tấn công`.

Bên cạnh đó, Yemen cũng ghi nhận sự gia tăng các cuộc tấn công đối với nhóm Houthi được Iran hậu thuẫn, làm dấy lên nguy cơ tái bùng phát nội chiến tại quốc gia này mặc dù một thỏa thuận hòa bình thương lượng năm 2022 từng đưa lại hy vọng ngừng bắn lâu dài.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• Stuff
• Al Jazeera
• Sydney Morning Herald
• NBC News

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.