Iran khẳng định đóng eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ đáp ứng các điều kiện tạm thời

Iran khẳng định chưa mở lại Eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ đáp ứng các yêu cầu

Tổng đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 18/8 khẳng định eo biển Hormuz sẽ không được mở lại cho đến khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết theo thỏa thuận tạm thời giữa hai nước ký kết tháng 6. Ông nêu rõ các điều kiện gồm dỡ bỏ phong tỏa hải quân, gỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran, mở băng tài sản Iran ở nước ngoài, và chấm dứt các đe dọa cũng như hoạt động quân sự trên mọi mặt trận.

Thỏa thuận tạm thời (Memorandum of Understanding - MOU) được ký ngày 17/6 nhưng nhanh chóng đổ vỡ do tranh chấp về quyền kiểm soát eo biển Hormuz - cửa ngõ quan trọng cho khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng trên toàn cầu trước khi xung đột bùng phát. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố thỏa thuận kết thúc ngày 7/7, trong khi Bộ Ngoại giao Iran công bố tạm ngưng thực hiện thỏa thuận một tuần sau đó.

Tình hình chiến sự và tác động khu vực

Chiến tranh giữa Iran và Mỹ bùng nổ từ ngày 28/2, sau các cuộc tấn công do Mỹ và Israel tiến hành nhắm vào Iran, làm leo thang căng thẳng trên toàn khu vực. Mặc dù các nỗ lực ngoại giao từ tháng 4 đã làm giảm các đợt bắn phá dữ dội, xung đột từng phần vẫn tiếp diễn, đặc biệt tại vùng eo biển Hormuz.

Iran hiện đang kiểm soát eo biển Hormuz và yêu cầu tàu thuyền phải xin phép cũng như trả phí dịch vụ khi qua lại, hành động bị Mỹ và một số nước trong khu vực phản đối. Iran và Oman, hai quốc gia ven biển ở khu vực này, đang tiến hành các cuộc đàm phán ráo riết về tương lai việc lưu thông trên eo biển, với thông tin hai bên đã đồng ý về tọa độ địa lý được dự kiến để điều phối tuyến đường này.

Phản ứng và tuyên bố từ phía Iran và Mỹ

Trong bài phát biểu trên truyền hình quốc gia, ông Ghalibaf tuyên bố Iran sẵn sàng đáp trả những hành động của đối phương với mức độ tương xứng và khẳng định sẽ giáng một thất bại lớn hơn đối với kẻ thù. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh cáo sẽ ném bom Oman nếu nước này cản trở thỏa thuận về Hormuz và kêu gọi Iran đầu hàng trong cuộc xung đột hiện đang trở thành gánh nặng chính trị trong nước Mỹ.

Iran cũng chuyển sang thế tấn công toàn diện sau khi tiến trình ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột được cho là đình trệ. Việc đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược - nếu kéo dài, sẽ gây ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh năng lượng toàn cầu và tình hình kinh tế các quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu từ vùng này.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• Dhaka Tribune
• Straits Times World
• Asharq Al-Awsat
• CNA

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.