Iran kiên quyết giữ cửa Hormuz đóng cho đến khi Mỹ đáp ứng yêu cầu

Bạo lực và đàm phán quanh eo biển Hormuz

Từ cuối tháng 2 năm nay, chiến tranh giữa Iran và Mỹ bùng phát sau các cuộc tấn công do Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào Iran, dẫn đến căng thẳng gay gắt kéo dài khắp khu vực Trung Đông, đặc biệt là tại eo biển Hormuz - tuyến đường hàng hải chiến lược vận chuyển một phần năm sản lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu. Iran đã kiểm soát eo biển này và áp đặt yêu cầu tàu thuyền phải xin phép đồng thời trả phí dịch vụ khi qua lại, động thái bị Washington cùng nhiều nước trong khu vực phản đối mạnh mẽ.

Kể từ khi chiến sự diễn ra, các cuộc giao tranh thỉnh thoảng vẫn tiếp diễn, dù từ tháng 4 những nỗ lực ngoại giao đã giúp giảm bớt các vụ nã pháo dữ dội. Đàm phán kéo dài giữa Iran và Oman nhằm xác định cụ thể tọa độ luồng di chuyển trong khu vực đã đạt được sự thống nhất về mặt địa lý, và các bên đang trao đổi về văn bản tuyên bố chung.

Yêu cầu của Iran và phản ứng của Mỹ

Trong một buổi phát biểu trên truyền hình quốc gia ngày 18/8, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán Iran, nhấn mạnh sẽ không mở lại eo biển cho đến khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết trong bản ghi nhớ tạm thời được ký hồi giữa tháng 6. Các điều kiện này gồm gỡ bỏ phong tỏa hải quân, dỡ bỏ các lệnh cấm vận dầu mỏ, giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài và chấm dứt các hoạt động quân sự, đe dọa trên nhiều mặt trận.

Bản ghi nhớ này từng mong muốn tạo ra một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, trong đó bao gồm cả vấn đề chương trình hạt nhân của Iran, nhưng đã nhanh chóng đổ vỡ khi Mỹ rút lại cam kết. Tổng thống Mỹ lúc đó Donald Trump từng đe dọa tấn công Oman nếu nước này can thiệp vào thỏa thuận với Iran và kêu gọi Tehran đầu hàng.

Tiến trình và triển vọng đàm phán

Quan hệ song phương tiếp tục căng thẳng với việc Iran chuyển sang thế tấn công hoàn toàn do đàm phán không đạt kết quả. Iran khẳng định sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ tùy theo hành động và bước tiến của đối phương.

Việc kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến an ninh khu vực mà còn tác động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu do vị trí trọng yếu của nó trong việc vận chuyển dầu khí. Các bên liên quan vẫn duy trì trao đổi nhằm tìm kiếm một giải pháp hợp tác bền vững dù còn nhiều trở ngại chính trị và quân sự.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Dhaka Tribune
• Straits Times World
• Asharq Al-Awsat
• CNA

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.