Những điểm chính
- Mỹ thực hiện không kích liên tiếp ba đêm nhằm các mục tiêu quân sự Iran tại nhiều khu vực trọng yếu.
- Tổng thống Trump tuyên bố tái thiết lập phong tỏa hàng hải Iran và đề xuất thu phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz.
- Iran và các tổ chức quốc tế phản đối việc thu phí này, coi đây là hành động vi phạm quyền tự do hàng hải quốc tế.
- Eo biển Hormuz chiếm gần 20% lưu lượng dầu khí toàn cầu, gián đoạn tại đây đẩy giá dầu Brent tăng 7,8% lên 81,92 USD/thùng.
- Căng thẳng Mỹ - Iran gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh khu vực, làm gia tăng nguy cơ xung đột quy mô lớn.
Mỹ tăng cường không kích liên tục và phong tỏa vùng biển Hormuz
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, quân đội Mỹ đã tiến hành đêm thứ ba liên tiếp các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran. Theo thông báo từ Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM), các đòn tấn công này nhắm đến việc làm suy giảm khả năng tấn công của lực lượng Iran, bao gồm các hệ thống phòng không, thiết bị tên lửa, radar và các cảng biển trọng yếu thay vì nhắm vào thường dân.
Các vụ nổ cũng được ghi nhận tại nhiều khu vực ở miền nam Iran như Bandar Abbas, đảo Kish, Qeshm, Abu Musa và các tỉnh Jam, Kangan, cụ thể nhất là khu vực gần căn cứ cảng quân sự Bandar Abbas. Mặc dù chưa có thông tin về thương vong đáng kể, nhưng những hành động này đã góp phần làm gia tăng lo ngại về một cuộc xung đột toàn diện trong khu vực.
Chính sách phong tỏa và thu phí lưu thông tại eo biển Hormuz
Đồng thời với các cuộc không kích, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố việc tái thiết lập phong tỏa hàng hải đối với Iran bắt đầu từ ngày 14/7 theo giờ miền Trung châu Âu (CEST). Phong tỏa này áp dụng cho tất cả các tàu ra vào các cảng, bến dầu và khu vực ven biển Iran, gây thêm sức ép lớn đối với nước này trên tuyến đường biển chiến lược.
Điều đặc biệt, chính quyền Mỹ cũng đề xuất việc thu phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhằm bù đắp chi phí bảo vệ an ninh tuyến vận tải này. Đây được xem là một bước đi mang tính thay đổi chính sách quan trọng, khi trước đây Mỹ luôn nhấn mạnh việc eo biển Hormuz phải được giữ mở và không được phép thu phí theo những chuẩn mực quốc tế về tự do hàng hải.
Tuy nhiên, đề xuất thu phí này đã vấp phải sự phản đối từ các tổ chức quốc tế như Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), đồng thời cũng bị Iran và nhiều nước vùng Vịnh coi là vi phạm luật pháp quốc tế và làm gia tăng căng thẳng. Iran từng khẳng định mình là "người giám hộ" vùng eo biển Hormuz và sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát, thậm chí tuyên bố sẽ "công bằng" trong việc thu phí, nhưng với mức thấp hơn Mỹ đề xuất.
Ảnh hưởng tới an ninh khu vực và thị trường dầu mỏ toàn cầu
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng, nơi khoảng 20% sản lượng dầu khí toàn cầu đi qua mỗi ngày. Mọi sự gián đoạn giao thông tại đây đều có thể gây ra tác động lớn tới cung ứng năng lượng thế giới cũng như nền kinh tế toàn cầu.
Kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát, giá dầu thế giới đã có những biến động đáng kể. Vào ngày 14/7, giá dầu Brent tăng khoảng 7,8% lên mức 81,92 USD/thùng, phản ánh mức độ căng thẳng đang leo thang. Các nhà phân tích cảnh báo nếu tình hình tiếp tục diễn biến tiêu cực, giá dầu có thể tăng cao trở lại như mức đỉnh gần 120 USD/thùng từng ghi nhận hồi đỉnh điểm xung đột.
Trước đó, Iran cũng tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone nhằm vào các tàu dầu đồng minh của Mỹ đi qua eo biển, cũng như các căn cứ quân sự Mỹ đặt tại khu vực các quốc gia Bahrain, Kuwait và Oman. Những cuộc đụng độ này đã làm phức tạp nỗ lực hòa đàm và gia tăng nguy cơ xung đột toàn diện, khiến khu vực Vịnh trở thành điểm nóng gây quan ngại không chỉ ở Trung Đông mà cả thế giới.
Diễn biến chính trị và triển vọng tương lai
Tổng thống Donald Trump nhiều lần khẳng định sẽ tiếp tục các đợt không kích nhằm làm suy yếu sức mạnh quân sự của Iran và bảo vệ an ninh khu vực. Ông mô tả lãnh đạo Iran là "rất không đáng tin cậy" và tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát eo biển Hormuz, thậm chí "được hoàn trả chi phí" sau khi đảm bảo tuyến đường biển này an toàn.
Phía Iran, đặc biệt là Bộ Ngoại giao và Lực lượng Vệ binh cách mạng, vẫn giữ lập trường cứng rắn, bác bỏ giải pháp do Mỹ đưa ra và nhấn mạnh sẵn sàng đáp trả mọi hành động của Mỹ nhằm can thiệp vào vùng biển cũng như các quyền chủ quyền của quốc gia.
Những diễn biến này cho thấy cuộc khủng hoảng Mỹ - Iran vẫn tiếp tục kéo dài với nhiều nguy cơ khó lường, ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh khu vực và ổn định thị trường toàn cầu trong thời gian tới.
Theo Deutsche Welle, Korea Times, The Times of India, The Guardian
Câu hỏi thường gặp
Mỹ đã thực hiện gì trong đợt không kích mới nhất nhằm vào Iran?
Quân đội Mỹ đã tiến hành ba đêm liên tiếp không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm hệ thống phòng không, radar và thiết bị tên lửa.
Mỹ áp dụng chính sách nào đối với eo biển Hormuz mới đây?
Mỹ tái thiết lập phong tỏa hàng hải vùng biển Iran và đề xuất thu phí 20% trên hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz để bù đắp chi phí bảo vệ an ninh.
Phản ứng của Iran về việc Mỹ thu phí qua eo biển Hormuz như thế nào?
Iran xác nhận là người giám hộ eo biển Hormuz, phản đối mức phí của Mỹ và tuyên bố sẽ xử lý công bằng, đồng thời sẵn sàng đáp trả các hành động can thiệp.
Ảnh hưởng của căng thẳng ở Hormuz đến thị trường dầu mỏ ra sao?
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng, gián đoạn tại đây đã khiến giá dầu Brent tăng 7,8%, thị trường năng lượng toàn cầu trở nên bất ổn.
Nguồn tham khảo
- Deutsche Welle - Iran war: US continues strikes as Trump reinstates blockade
- Korea Times - US begins new Iran strikes as Trump says he will charge to use Strait of Hormuz
- The Times of India - US launches third straight night of strikes on Iran as Hormuz tensions escalate
- The Guardian - US launches third night of strikes on Iran as Trump announces Hormuz blockade
- USA Today - US launches third straight day of strikes on Iran - USA Today
- CNA - Trump says deal with Iran still 'possible' as US launches third night of strikes
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 2/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- Deutsche Welle
- Korea Times
- The Times of India
- The Guardian
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.


