Iran và Mỹ liên tiếp tấn công ở Vùng Vịnh, căng thẳng lên cao

Căng thẳng gia tăng giữa Iran và Mỹ sau sáu ngày không kích liên tiếp

Từ ngày 12 đến 17 tháng 7, căng thẳng quân sự giữa Iran và Mỹ ở khu vực Vùng Vịnh tiếp tục leo thang sau chuỗi sáu ngày liên tục Mỹ thực hiện các trận không kích nhằm vào các cơ sở quân sự quan trọng của Iran. Theo thông báo của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (US Central Command), các cuộc tấn công đã bao gồm Qeshm Island và vùng lân cận Bandar Abbas, nơi có cảng lớn nhất Iran cùng các căn cứ hải quân và Lực lượng Vệ binh Cách mạng.

Trong các đợt không kích, lực lượng Mỹ sử dụng tiêm kích, máy bay không người lái và tàu chiến thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào hàng chục mục tiêu quân sự như các trạm giám sát ven biển, vị trí phòng không, cơ sở hậu cần quân sự và năng lực hải quân của Iran. Mục đích của Mỹ được xác định là nhằm làm suy giảm khả năng quân sự của Iran, đặc biệt là sự kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz.

Phản công của Iran và tác động đến giao thông quốc tế

Đáp lại, trong những giờ đầu ngày 17 tháng 7, lực lượng Iran đã tiến hành tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự Mỹ tại Bahrain và Kuwait, cũng như dùng tên lửa và máy bay không người lái tấn công các căn cứ Mỹ ở các quốc gia lân cận, trong đó có căn cứ không quân tại Jordan. Một số vụ nổ được nghe tại thủ đô Doha (Qatar) khiến một trẻ em bị thương do mảnh đạn, theo thông tin từ Bộ Nội vụ Qatar.

Bên cạnh đó, truyền thông Iran đưa tin các cuộc không kích mới nhất của Mỹ đã phá hủy năm cây cầu, nhà ga tàu tại Bandar Khamir - thành phố cảng phía nam Iran và sân bay Iranshahr ở đông nam nước này. Vụ tấn công tại Bandar Khamir khiến ít nhất bảy người thiệt mạng. Tuy nhiên, các báo cáo này chưa được Reuters xác thực độc lập.

Tình trạng leo thang quân sự cũng khiến hầu hết hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị tê liệt. Eo biển này được xem là tuyến vận tải quan trọng nhất thế giới về dầu mỏ và khí đốt. Việc tắc nghẽn đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao. Iran đã thực hiện phong tỏa trở lại tại đây, trong khi Mỹ cũng áp đặt phong tỏa các cảng của Iran kể từ ngày 15/7.

Ý định kiểm soát eo biển Hormuz và mối đe dọa từ Mỹ

Iran hiện yêu cầu tất cả các tàu qua lại eo biển Hormuz phải đi theo một hành lang gần bờ biển nước này và có kế hoạch thu phí vận chuyển sau thời hạn 60 ngày theo thỏa thuận tạm thời được ký trong tháng 6. Washington khuyến cáo tàu thuyền đi theo con đường tránh dọc bờ Oman để giảm rủi ro.

Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố các đợt không kích nhằm vào cơ sở quân sự ven bờ nhằm làm suy yếu khả năng quân sự của Iran kiểm soát eo biển này. Tuy nhiên, Đại tá Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, khẳng định Iran có khả năng tấn công eo biển từ bất cứ điểm nào trên lãnh thổ, làm vô hiệu các biện pháp Mỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump không loại trừ khả năng sẽ sử dụng lực lượng bộ binh để chiếm đảo Kharg, khu vực xuất khẩu dầu lớn nhất Iran, đồng thời đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu đường của Iran nếu Tehran không trở lại đàm phán.

Phản ứng trong nước Iran và khía cạnh ngoại giao

Sự gia tăng các vụ tấn công và không kích đã gây lo lắng trong cộng đồng người dân Iran. Một nhân viên chính phủ tại Tehran chia sẻ sự mệt mỏi khi sống trong nỗi sợ chiến tranh có thể bùng phát bất cứ lúc nào và bày tỏ mong muốn ngoại giao được ưu tiên.

Bất chấp căng thẳng hiện hữu, chính quyền Tehran vẫn tránh để xung đột leo thang thành chiến tranh toàn diện, nhằm bảo vệ các thỏa thuận vừa đạt trong tháng 6 và duy trì quyền kiểm soát khu vực chiến lược.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Straits Times Asia
• Straits Times World
• Astro AWANI

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.