Iran và Oman gần đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz với điều kiện từ Mỹ

Tiến trình đàm phán Iran - Oman về eo biển Hormuz

Iran thông báo đang ở giai đoạn cuối hoàn tất một thỏa thuận với Oman nhằm thiết lập các tuyến đường vận chuyển mới qua eo biển Hormuz, một tuyến huyết mạch vận chuyển dầu khí quan trọng trên thế giới. Đây là bước đi hướng tới việc khôi phục lại lưu thông an toàn qua eo biển sau khi Iran chặn eo biển này hồi cuối tháng 2 như phản ứng trước các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran, bắt đầu từ cuối tháng 2 năm nay.

Phát biểu vào ngày 9/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi xác nhận thỏa thuận với Oman đang ở giai đoạn “gần hoàn tất” nhưng nhấn mạnh việc mở lại eo biển sẽ chỉ được thực hiện khi Mỹ đáp ứng một số yêu cầu quan trọng do Iran đề ra.

Yêu cầu của Iran đối với Mỹ trước khi mở lại eo biển

Tehran đã liệt kê nhiều điều kiện kiên quyết mà Washington phải thỏa mãn trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Trong đó, Iran yêu cầu Mỹ phải bồi thường các thiệt hại do các đợt tấn công gây ra trong thời gian qua, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran, chấm dứt các mối đe dọa quân sự và rút bỏ các lực lượng quân sự khỏi khu vực Vùng Vịnh.

Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, Mohammad Baqer Zolqadr, cũng đề cập đến việc Mỹ phải kết thúc mọi hành động thù địch với Iran và đồng minh của nước này như Lebanon, Palestine, Yemen và Iraq, cũng như phải dỡ bỏ phong tỏa hải quân do Mỹ áp đặt tại Vịnh Ba Tư.

Quan hệ Mỹ - Iran trong bối cảnh đàm phán

Hiện Iran và Mỹ chưa tiến hành đàm phán trực tiếp do những vi phạm từ phía Washington đối với thỏa thuận tạm thời được ký kết vào tháng 6. Các trao đổi thông điệp đang diễn ra qua các trung gian, nhưng Tehran khẳng định sẽ không tái khởi động đàm phán chính thức cho đến khi Mỹ sửa chữa những sai phạm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc phỏng vấn với Axios cho biết Mỹ đang giữ thái độ “bán đàm phán” với Iran, đồng thời nhấn mạnh các áp lực kinh tế sẽ là đòn bẩy để đối phó với Iran trong bối cảnh nước này đang đối mặt với lạm phát cao và khó khăn kinh tế nghiêm trọng.

Ảnh hưởng và an ninh khu vực

Việc Iran và Oman gần hoàn tất thỏa thuận được kỳ vọng sẽ giúp ổn định tuyến vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz, vốn là điểm nóng về an ninh trong khu vực do các hoạt động quân sự và chính trị phức tạp. Tuy nhiên, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng Iran ở Vịnh Ba Tư, khiến mối quan hệ Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng.

Cùng với đó, các đòn tấn công từ nhóm phiến quân Houthi ở Yemen nhằm vào các cơ sở dầu khí của Saudi Arabia cũng góp phần gia tăng bất ổn an ninh tại khu vực liền kề.

Các nước trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đang theo dõi sát sao diễn biến và hỗ trợ cho thỏa thuận tiềm năng này, thể hiện qua việc ông dự kiến sẽ được công bố chính thức cùng với Mỹ và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• The Kathmandu Post
• The Hindu International
• The Japan Times
• Straits Times World

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.