Iran xử tử hai người biểu tình phản đối chính phủ tại Isfahan gây tranh cãi

Hai người biểu tình bị xử tử tại Isfahan

Ngày 28 tháng 7, tư pháp Iran thông báo đã thi hành án tử hình đối với hai người bị cáo buộc dính líu liên quan đến các cuộc biểu tình phản đối chính phủ diễn ra hồi tháng Một tại thành phố Isfahan. Trang tin Mizan Online của tư pháp cho biết hai án tử hình của Abolfazl Sepahi và Amir-Hossein Safari đã được thực hiện vào sáng sớm ngày thứ Ba. Theo hãng tin Mehr, việc thi hành án diễn ra công khai tại một quảng trường ở thành phố Malekshahr thuộc tỉnh Isfahan, với sự có mặt của người dân địa phương.

Hai người này bị buộc tội đã tấn công cảnh sát bằng dao và rựa, trói họ vào cột biển báo đường, kéo lê trên đường, đổ xăng và dùng lửa thiêu đốt. Mizan cho hay họ còn bị truy tố các tội danh liên quan "moharebeh" (phạm tội chiến tranh chống lại Chúa) vì mang vũ khí gây sợ hãi và "phá hoại trật tự công cộng" nghiêm trọng. Các cáo trạng cũng bao gồm việc làm mất an ninh trật tự tại quốc gia.

Cuộc biểu tình bùng nổ do khủng hoảng kinh tế và yêu cầu thay đổi chính trị

Cuộc biểu tình bắt đầu từ cuối tháng 12 do bất mãn về chi phí sinh hoạt tăng cao, nhanh chóng lan rộng thành các cuộc phản đối mạnh mẽ chống lại chính phủ, đặc biệt trong hai ngày 8 và 9 tháng 1 tại nhiều thành phố lớn, trong đó có Isfahan. Chính quyền Tehran cáo buộc rằng hành vi bạo lực trong các cuộc biểu tình liên quan đến các cuộc "tấn công khủng bố" được tổ chức bởi Mỹ và Israel. Tuy nhiên các tổ chức nhân quyền quốc tế cho rằng lực lượng an ninh Iran đã dùng vũ lực chết người đối với người biểu tình.

Phản ứng quốc tế và những tranh cãi xung quanh bản án tử hình

Tổ chức Hengaw và nhiều nhóm nhân quyền khác báo cáo rằng các bị cáo đã bị tra tấn thể xác và tinh thần nhằm lấy lời khai buộc tội. Họ cũng không được phép tiếp cận luật sư độc lập và cho rằng quy trình xét xử thiếu minh bạch. Gia đình một trong các bị cáo đã được gọi đến thăm gặp lần cuối nhưng hiện chưa rõ tung tích người này, khiến dư luận lo ngại sẽ có thêm án tử hình được thi hành.

Việc thi hành án này nhận nhiều chỉ trích từ các nhóm nhân quyền quốc tế kêu gọi Iran dừng sử dụng án tử hình với người biểu tình và minh bạch hơn trong thủ tục pháp lý. Theo Amnesty International, năm 2025 Iran thi hành ít nhất 2.159 án tử hình, tăng gấp đôi so với năm trước, chỉ xếp sau Trung Quốc về số lượng thi hành án tử hình.

Trước đó, tháng 7 năm nay, hai người khác cũng đã bị treo cổ với các cáo buộc tương tự tại tỉnh Isfahan.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The National
• Asharq Al-Awsat
• Straits Times World

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.