Israel và Venezuela tái lập quan hệ lãnh sự sau 17 năm

Bối cảnh tái lập quan hệ

Israel và Venezuela đã chính thức công bố tái lập quan hệ lãnh sự vào thứ Ba, đánh dấu bước ngoặt sau 17 năm đứt quãng ngoại giao. Thông báo được đưa ra trong lúc Venezuela đang trải qua giai đoạn chuyển tiếp chính trị phức tạp, khi cựu Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt giữ trong chiến dịch của Mỹ hồi tháng 1 và Delcy Rodríguez đảm nhận vai trò lãnh đạo lâm thời dưới sức ép từ Washington.

Thỏa thuận đạt được sau các cuộc trao đổi giữa Bộ trưởng Ngoại giao Israel Gideon Saar và người đồng cấp Venezuela Félix Plasencia trong những tuần gần đây. Theo Bộ Ngoại giao Israel, các cuộc đàm phán đã dẫn đến việc thiết lập cơ chế phối hợp nhằm cung cấp dịch vụ lãnh sự cho công dân hai nước. Việc này được coi là bước đi thực tế để đáp ứng nhu cầu của cộng đồng người Do Thái tại Venezuela, hiện ước tính khoảng 6.000 người.

Động lực từ cứu trợ nhân đạo

Quá trình xích lại gần nhau giữa hai quốc gia khởi động từ sau khi Israel cử đoàn cứu trợ nhân đạo và ứng phó thảm họa đến Venezuela, nơi đang gồng mình khắc phục hậu quả hai trận động đất mạnh xảy ra ngày 24 tháng 6. Các trận động đất có cường độ 7,2 và 7,5 đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 6.301 người theo số liệu chính thức mới nhất, đồng thời gây thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng và nhà cửa.

Trong thông cáo chung, hai chính phủ nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ giữa Nhà nước Israel và cộng đồng người Do Thái tại Venezuela, coi đây là "cầu nối hữu nghị lịch sử" giữa hai quốc gia. Đại sứ quán Israel tại Caracas cũng đã tiếp đón Đại giáo sĩ Isaac Cohen của Hiệp hội Người Do Thái Venezuela, người đã kiến nghị khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự nhằm phục vụ nhu cầu của cộng đồng.

Hai bên cũng thống nhất tiếp tục hợp tác kỹ thuật song phương trong công tác ứng phó khẩn cấp và tái thiết sau động đất. Hiện các đội cứu hộ và người dân vẫn đang nỗ lực dọn dẹp đống đổ nát để tìm kiếm nạn nhân.

Quá khứ căng thẳng và thay đổi định hướng

Quan hệ giữa hai nước đã bị cắt đứt từ tháng 1 năm 2009, khi cựu Tổng thống Hugo Chávez quyết định trục xuất Đại sứ Israel tại Caracas để phản ứng trước chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza. Từ đó, các chính quyền của Chávez và sau này là Maduro đều thể hiện lập trường chống đối Israel và công nhận Palestine là quốc gia hợp pháp.

Song song với việc duy trì quan điểm chỉ trích Israel, Venezuela đã tăng cường quan hệ với Iran, quốc gia trở thành đối tác chiến lược của Caracas trong lĩnh vực dầu mỏ nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt từ Mỹ. Tuy nhiên, sau khi Maduro bị bắt giữ, chính quyền Venezuela đã bắt đầu điều chỉnh chính sách đối ngoại, xa dần Iran và tiến gần hơn đến Washington - đồng minh của Israel.

Thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Rodríguez phải đối mặt với sự phản đối từ các phe phái cấp tiến trong phong trào Chavismo. Khoảng 100 người ủng hộ Maduro đã tổ chức biểu tình ngày 24 tháng 7 phản đối việc Caracas xích lại gần Washington, thậm chí đốt cờ Mỹ và Israel trong cuộc xuống đường.

Ý nghĩa và triển vọng

Việc tái lập quan hệ lãnh sự được xem là tín hiệu cho thấy Venezuela đang từng bước điều chỉnh chiến lược đối ngoại sau giai đoạn chuyển giao quyền lực. Việc hai nước đồng ý tiếp tục hợp tác kỹ thuật trong công tác cứu trợ và tái thiết sau động đất cũng mở ra khả năng hợp tác thực tế trong các lĩnh vực khác.

Đối với cộng đồng người Do Thái tại Venezuela, việc khôi phục quan hệ mang ý nghĩa thiết thực khi họ có thể tiếp cận các dịch vụ lãnh sự cần thiết. Đây cũng là bước đi được Bộ Ngoại giao Israel đánh giá tích cực trong bối cảnh đang thúc đẩy quan hệ với các quốc gia Mỹ Latinh.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/4 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• El Universal (MX)
• O Estado de S. Paulo
• RTP Notícias
• TVN Noticias

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.