Khủng hoảng di cư tại Ceuta: Hơn 60.000 người vượt biên từ Morocco, châu Âu nóng bỏng tranh cãi chính sách

Di cư ồ ạt vào Ceuta gây khủng hoảng nhân đạo và an ninh

Nhiều người di cư đã bơi vòng quanh các rào cản biên giới nhỏ nhô ra biển Địa Trung Hải, trong khi nhiều trường hợp đã chết đuối hoặc bị dẫm đạp trong quá trình vượt qua rào chắn. Ít nhất 34 người thiệt mạng, phần lớn do đuối nước hoặc bị giẫm đạp tại bờ biển Tarajal, nơi có một hàng rào ngăn cách Ceuta và Morocco.

Động thái của chính quyền Tây Ban Nha và châu Âu

Trước tình hình khẩn cấp, chính quyền Tây Ban Nha đã triển khai binh lính, cảnh sát, thợ lặn, cùng thiết bị drone và tàu thuyền để tăng cường kiểm soát an ninh biên giới. Thủ tướng Pedro Sanchez và Bộ trưởng Nội vụ đã có mặt tại Ceuta để trực tiếp chỉ đạo xử lý sự việc. Ông Sanchez lên án hoạt động vượt biên là vi phạm chủ quyền Tây Ban Nha và đổ lỗi cho các băng nhóm buôn người đã lợi dụng bối cảnh này để kích động lượng lớn người tìm cách vượt biên.

Bên cạnh đó, Tổ chức Liên minh châu Âu (EU) cũng lên tiếng mạnh mẽ. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen mô tả cảnh tượng ở Ceuta là "không thể chấp nhận được" và nhấn mạnh rằng ai vào EU cần tuân thủ quy định của liên minh này.

Tuy nhiên, sự việc đã gây ra những tranh cãi nội bộ EU. Italy đã đề nghị đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha trong khu vực Schengen — nơi cho phép tự do lưu thông không biên giới giữa các quốc gia châu Âu — đồng thời cáo buộc chính phủ Tây Ban Nha gây mất kiểm soát di cư. Tây Ban Nha phản ứng bằng cách triệu tập đại sứ Italy và cáo buộc Rome lợi dụng cuộc khủng hoảng để phục vụ mục tiêu chính trị. Finland và Denmark cũng lên tiếng ủng hộ đề xuất này, trong khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz yêu cầu Morocco nhận lại những người di cư nhập cư bất hợp pháp.

Bối cảnh và hậu quả xã hội

Cuộc khủng hoảng di cư ở Ceuta xuất phát từ một phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha không cho phép trục xuất ngay lập tức người di cư đến bằng đường biển, đã bị các mạng lưới buôn người bóp méo để kích động làn sóng vượt biên. Đây cũng là hệ quả của tình trạng kinh tế khó khăn kéo dài tại Morocco, nơi tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ từ 15-24 tuổi lên đến 37% trong năm 2025, và tỷ lệ thất nghiệp tổng thể cũng ở mức cao 13%. Các chuyên gia lo ngại rằng những người vượt biên không được kiểm soát có thể tạo ra làn sóng di cư vào sâu bên trong Tây Ban Nha và thậm chí tới châu Âu đại lục.

Người dân Ceuta và các nhân viên y tế mô tả tình hình nhân đạo hỗn loạn với hàng nghìn người di cư, bao gồm cả trẻ em không có người lớn đi kèm, phải ngủ ngoài công viên và trên vỉa hè, gây áp lực lớn lên hệ thống dịch vụ xã hội. Một số người trong số di cư đã tự nguyện trở lại Morocco khi thấy không gian sống và an ninh ở Ceuta quá căng thẳng.

Phản ứng quốc tế và căng thẳng ngoại giao

Phản ứng từ các nước trong EU đa dạng, với Pháp và Anh cam kết hỗ trợ Tây Ban Nha, nhưng Pháp cũng đồng thời thắt chặt kiểm tra biên giới với Tây Ban Nha để phòng tránh nguy cơ di cư bất hợp pháp tràn sang lãnh thổ của mình. Sự việc khiến cho mối quan hệ giữa Tây Ban Nha và Italy, một đồng minh trong khối EU, trở nên căng thẳng. Italy tiếp tục lên án sự việc và còn đe dọa đình chỉ tham gia Schengen của Tây Ban Nha, nhưng Madrid bác bỏ, nhấn mạnh sự việc không liên quan đến các chính sách cấp phép cư trú trước đó mà chính là do các mạng lưới buôn người lợi dụng.

Đồng thời, chính quyền Morocco cũng đang phối hợp với Tây Ban Nha nhằm nhanh chóng đưa những người vượt biên trở về, mặc dù phía Morocco khẳng định sự việc này xảy ra ngoài ý muốn của họ và cam kết ưu tiên di cư hợp pháp, có trật tự và an toàn.

Tình hình căng thẳng tại Ceuta là một minh chứng cho thách thức mà châu Âu đang đối mặt trong việc quản lý dòng người di cư phức tạp và ngày một tăng từ khu vực Bắc Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu đoàn kết và phối hợp chính sách di cư chặt chẽ hơn trong khối EU.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/4 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• France 24
• France 24 Europe
• CTV News
• Yahoo News Taiwan

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.