Lãnh tụ tối cao Iran thề báo thù cho cha, căng thẳng với Mỹ leo thang

Mojtaba Khamenei tuyên thệ báo thù sau lễ an táng cha

Ngày 11-7-2026, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei công bố thông điệp khẳng định việc trả thù cho cái chết của cha ông - cựu lãnh tụ tối cao Ali Khamenei - là "đòi hỏi của đất nước" và "nhất định phải được thực hiện". Thông điệp được đăng bằng văn bản trên tài khoản Telegram của ông, ngay sau khi Iran hoàn tất nghi lễ quốc tang kéo dài một tuần.

"Chúng tôi thề sẽ báo thù cho máu của vị lãnh tụ tử vì đạo và tất cả những người tử vì đạo trong hai cuộc chiến này trước những kẻ sát nhân ô nhục", ông Mojtaba Khamenei viết. Ông còn nhấn mạnh rằng quyết tâm này không phụ thuộc vào sự hiện diện của bất kỳ cá nhân hay quan chức nào: "Dù chúng tôi còn hay không, điều đó vẫn sẽ xảy ra".

Ông Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel vào ngày 28-2-2026, cùng với vợ, chị và nhiều thành viên gia đình của Mojtaba Khamenei. Theo ABC News (AU), bản thân Mojtaba Khamenei cũng bị thương trong đợt tấn công này. Từ đó đến nay, ông chưa một lần xuất hiện trước công chúng - dù đã được chọn làm lãnh tụ tối cao vào tháng 3-2026 - và chỉ liên lạc với người dân Iran qua các tuyên bố viết.

Lễ quốc tang một tuần và sự vắng mặt đáng chú ý

Linh cữu cố lãnh tụ Ali Khamenei được đưa qua nhiều trung tâm tôn giáo lớn của Iran và Iraq, gồm Tehran, Qom, Najaf và Karbala, trước khi được an táng vào sáng sớm 10-7 tại đền thờ Imam Reza ở thành phố Mashhad - quê hương của ông. Gia đình tiến hành lễ an táng trong không khí riêng tư, trong khi hàng vạn người dân chờ bên ngoài lắng nghe những lời cầu nguyện.

Giới quan sát theo dõi sát sao các hình ảnh từ lễ tang nhưng không thấy Mojtaba Khamenei xuất hiện. Truyền hình quốc gia Iran ghi nhận sự có mặt của Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf, Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei và con trai cả của cố lãnh tụ là Mostafa Khamenei. Nhiều nhân vật cấp cao đã bật khóc bên linh cữu. Sự vắng mặt của Mojtaba Khamenei, cùng với những tin đồn về tình trạng sức khỏe và năng lực lãnh đạo, tiếp tục là chủ đề được theo dõi chặt chẽ trong và ngoài Iran.

Trump đe dọa, lệnh ngừng bắn sụp đổ

Song song với tình hình tang lễ, căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang nhanh chóng. Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social hôm 10-7 rằng thỏa thuận ngừng bắn đã chấm dứt, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công Iran nếu nước này có hành động ám sát ông.

"1.000 tên lửa đang được đặt trong trạng thái sẵn sàng khai hỏa và nhắm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, cùng hàng ngàn tên lửa khác sẽ lập tức được triển khai tiếp theo, nếu chính quyền Iran thực hiện lời đe dọa... nhằm ám sát hoặc tìm cách ám sát đương kim tổng thống Mỹ - trong trường hợp này là tôi", ông Trump viết. Trước đó, Wall Street Journal và nhiều hãng truyền thông Mỹ đưa tin Israel đã chia sẻ với Washington tình báo về kế hoạch ám sát Trump mà Iran bị cho là đang thực hiện.

Các quan chức cấp cao Mỹ cũng yêu cầu Iran công khai tuyên bố rằng eo biển Hormuz mở cửa cho tàu bè qua lại mà không bị tấn công - điều kiện mà Tehran đến nay vẫn bác bỏ, thay vào đó khẳng định eo biển này thuộc quyền kiểm soát của Iran và phía Iran có quyền thu phí tàu đi qua. Cuộc xung đột khu vực ở giai đoạn hiện tại đã bước sang tháng thứ năm, kéo theo hàng nghìn người thiệt mạng, nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thắt chặt và lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế thế giới ngày một tăng cao.

Các kênh ngoại giao vẫn hoạt động dù mong manh

Bất chấp lời lẽ cứng rắn từ cả hai phía, các nỗ lực ngoại giao chưa hoàn toàn đổ vỡ. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tới Oman để tiến hành các cuộc đàm phán vào ngày 11-7, một ngày sau khi các nhà trung gian Qatar cũng đến Iran để gặp gỡ các quan chức nước này. Tehran chính thức bác bỏ thông tin cho rằng Iran đã chủ động đề nghị nối lại đàm phán với Washington.

Thỏa thuận tạm thời đạt được hồi tháng trước vốn được kỳ vọng sẽ mở đường cho một lệnh ngừng bắn lâu dài, nhưng hiện xem ra đã không còn hiệu lực. Với tuyên bố báo thù của lãnh tụ tối cao Iran và những lời đe dọa ăn miếng trả miếng từ phía Mỹ, con đường hướng tới hòa giải trở nên bất định hơn bao giờ hết.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Axios
• ABC News (AU)
• Tuoi Tre
• The Hindu International

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.