Lũ quét kinh hoàng biên giới Nepal-Trung Quốc khiến 157 người chết, hàng trăm người mất tích

Nguyên nhân và diễn biến sự cố lũ quét tại biên giới Nepal-Trung Quốc

Vào ngày 26/8, một bức tường bùn đất và đá khổng lồ đã sạt lở xuống một con sông tại khu vực biên giới Himalaya giữa Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc), gây ra trận lũ quét nghiêm trọng tại phía Nepal. Theo thông tin từ Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), những rung chấn được ghi nhận ban đầu như trận động đất thực chất là kết quả của sự sập băng và đá lớn trượt xuống thung lũng, tạo thành dòng chảy chứa bùn đá mạnh. Sự kiện vừa gây tác động địa chất vừa truyền gây ra trận lũ quét chảy xuống phía hạ lưu, phá hủy nhiều công trình và khu dân cư.

Các đoạn video trên biên giới ghi lại hình ảnh người dân chạy trốn khi một bức tường đất đá và nước lũ ập đến nhanh chóng cuốn trôi nhà cửa, phương tiện giao thông và nhiều người. Vụ việc gây thiệt hại nặng nề ở cả hai bên biên giới, đặc biệt là Nepal và khu vực cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng. Tại đây, nước lũ, bùn đất đã làm đổ sập nhà cửa, những cây cầu kim loại bị cuốn trôi và làm mất liên lạc đường truyền cáp, điện lưới bị phá hủy.

Thiệt hại nhân mạng và công tác cứu hộ khẩn cấp

Chính quyền Nepal cho biết đã thu hồi được 157 thi thể nạn nhân, trong khi hàng trăm người vẫn đang mất tích, bao gồm 403 khách du lịch trong đó phần lớn là người nước ngoài đến từ Ấn Độ, Mỹ, Anh, Australia và Canada. Chính phủ Nepal đã điều động gần 1.700 nhân viên cứu hộ và hơn 600 người sẵn sàng hỗ trợ, đồng thời triển khai các hoạt động cứu trợ bằng máy bay để sơ tán những người bị mắc kẹt ở các vùng núi nguy hiểm. Trong khi đó, phía Trung Quốc xác nhận 3 người thiệt mạng và 265 người mất tích tại khu vực cửa khẩu Gyirong, với lực lượng cứu hộ gần 800 người tham gia các phương tiện nghiêng cứu tìm kiếm.

Những người sống sót kể lại cảnh tượng kinh hoàng khi một khối bùn đá khổng lồ đổ xuống, nhiều gia đình bị cuốn trôi mất tích. Các đoạn video và camera an ninh đã ghi lại hình ảnh hỗn loạn tại hiện trường, với người dân chạy thoát thân khi bức tường bùn đá ập tới. Ở phía Nepal, nhiều khu vực đông dân cư bị nhấn chìm hoặc phủ bùn đất, nhà cửa, cầu đường bị san phẳng, gây khó khăn cho việc cứu hộ và giao thông.

Phản ứng quốc tế và các biện pháp phòng ngừa trong tương lai

Trước sự việc, nhiều nhà lãnh đạo thế giới bày tỏ chia buồn và cam kết hỗ trợ Nepal và Trung Quốc trong công tác cứu trợ và tái thiết. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết các đội cứu trợ và nhân viên hỗ trợ đã được huy động đến các vùng bị ảnh hưởng. Ủy ban châu Âu cũng kích hoạt dịch vụ vệ tinh để hỗ trợ bản đồ và chỉ dẫn giúp cứu trợ nhanh chóng. Ấn Độ, Canada, Australia, Anh cùng nhiều quốc gia khác bày tỏ sẵn sàng cung cấp viện trợ nhân đạo và phối hợp với phía Nepal, Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chỉ đạo các địa phương khẩn trương sơ tán, tăng cường công tác theo dõi, cảnh báo sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại và ngăn ngừa các thảm họa thứ cấp. Chính quyền Trung Quốc cũng thúc giục xây dựng các hệ thống cảnh báo và quản lý rủi ro tiên tiến hơn để đối phó với tình trạng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu.

Các nhà khoa học quốc tế nhận định sự kiện lũ quét liên quan mật thiết đến biến đổi khí hậu khi nó xảy ra trong mùa mưa bão khiến lớp đất đá bão hòa nước dễ sạt lở. Ngoài ra, khối băng lớn rơi xuống cùng lúc với trận đá sạt tạo ra hỗn hợp bùn đá nặng chảy xuống với tốc độ rất cao, tạo thành bức tường nước và bùn khổng lồ gây ra thảm họa.

Việc kiểm soát và cảnh báo đến cộng đồng những vùng nguy hiểm cũng như triển khai các biện pháp bảo vệ cơ sở hạ tầng và môi trường là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu thiệt hại trong tương lai khi các hiện tượng cực đoan ngày càng phổ biến.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ đạo thực hiện các biện pháp phòng chống lũ lụt và bão tố nghiêm ngặt, đồng thời yêu cầu tăng cường phát hiện sớm và xử lý các nguy cơ tiềm ẩn nhằm bảo vệ người dân và tài sản.

Các quốc gia trong khu vực và quốc tế cam kết đồng hành cùng Nepal và Trung Quốc trong việc khắc phục hậu quả thảm họa và hỗ trợ người dân trở lại cuộc sống bình thường sau sự cố.

Đây là một cảnh báo mạnh mẽ về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu lên các khu vực núi cao và biên giới quốc gia, đồng thời thúc đẩy cải tiến khoa học, công nghệ và chính sách để tăng cường khả năng ứng phó và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong tương lai.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 2/7 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 3 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Daily Star
• The Guardian
• GNews auto: nepal tibet flash
• GNews auto: nepal flash flood

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.