Vụ va chạm của mảnh vỡ tên lửa SpaceX với Mặt Trăng
Một mảnh vỡ được xác định là tầng thứ hai của tên lửa Falcon 9 do SpaceX chế tạo, nặng khoảng 4 tấn, được cho là đã va chạm với bề mặt Mặt Trăng vào sáng sớm ngày 5/8/2026 (giờ GMT). Mảnh vỡ này ban đầu được sử dụng để phóng tàu đổ bộ Blue Ghost của Firefly Aerospace từ Trung tâm Không gian Kennedy, Florida, Mỹ, vào ngày 15/1/2025. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tầng thứ hai của tên lửa vẫn giữ quỹ đạo rất lệch quanh Trái Đất. Tuy nhiên, lực hấp dẫn và bức xạ mặt trời đã dần thay đổi quỹ đạo của mảnh vỡ này, khiến nó đi vào quỹ đạo va chạm với Mặt Trăng.
Tổ chức NASA và nhiều nhà thiên văn độc lập đã dự đoán mảnh vỡ này sẽ đâm xuống gần khu vực hố va chạm Einstein trên bờ tây của Mặt Trăng vào khoảng 6 giờ 35 phút sáng giờ GMT. Vụ va chạm diễn ra với vận tốc khoảng 2,43 km/s (khoảng 8.700 km/h), giải phóng năng lượng ước tính tương đương khoảng 3 tấn TNT, đủ để tạo ra một hố va chạm rộng khoảng 18 mét và sâu khoảng 3,7 mét, đồng thời làm bay lên một đám mây bụi và đá lunar.
Ý nghĩa khoa học và ảnh hưởng môi trường không gian
Mặc dù tiếng va chạm này phát ra một năng lượng lớn, NASA khẳng định đây không phải là mối đe dọa đối với Trái Đất. Bình thường, Mặt Trăng chịu ảnh hưởng từ các thiên thạch tự nhiên có năng lượng tương đương mỗi sáu ngày. Tuy nhiên, các vụ va chạm xuất phát từ mảnh vỡ nhân tạo vẫn còn khá hiếm. NASA sẽ phối hợp với các thiết bị hiện có như tàu Lunar Reconnaissance Orbiter và vệ tinh Hàn Quốc Korea Pathfinder Lunar Orbiter cùng các kính thiên văn mặt đất để cố gắng quan sát vị trí va chạm và thu thập dữ liệu về sự lan tỏa bụi cũng như đặc điểm địa chất khu vực.
Các dữ liệu thu thập được dự kiến sẽ phục vụ nghiên cứu về vật liệu bị bay ra từ vụ va chạm và cải thiện các mô hình dự báo cho những sứ mệnh thăm dò Mặt Trăng trong tương lai. Dù vụ va chạm là không cố ý, NASA và SpaceX đang thảo luận để cải thiện các biện pháp nhằm tránh các va chạm không mong muốn trong các sứ mệnh tiếp theo, đặc biệt khi Mỹ có kế hoạch xây dựng căn cứ và tổ chức nhiều chuyến thăm dò nhân tạo lên Mặt Trăng theo chương trình Artemis vào cuối thập niên này.
Biến cố liên quan và bối cảnh
Không phải lần đầu tiên các mảnh vỡ tên lửa hoặc tàu thăm dò gặp tai nạn tại Mặt Trăng. Một mảnh vỡ tên lửa Trung Quốc từng va chạm với Mặt Trăng vào tháng 3/2022. NASA cũng từng chủ động đâm tầng tên lửa vào Mặt Trăng để nghiên cứu vào năm 2009. Ngoài ra, nhiều tàu đổ bộ như Luna-25 của Nga (2023), Chandrayaan-2 của Ấn Độ (2019), Beresheet của Israel (2019) đều bị rơi không thành công trên Mặt Trăng. Các mảnh vỡ và tàu đổ bộ gặp sự cố để lại những tác động và dữ liệu hữu ích phục vụ nghiên cứu, song đồng thời cũng đặt ra thách thức trong việc quản lý rác thải không gian quanh Trái Đất và Mặt Trăng, nhằm đảm bảo an toàn cho các sứ mệnh tương lai.
SpaceX xác nhận vụ va chạm là không cố ý và được xem như một hệ quả của các lực hấp dẫn kết hợp cùng hoạt động bức xạ mặt trời làm thay đổi quỹ đạo của mảnh vỡ.
Nguồn tham khảo
- Anadolu Agency - Discarded SpaceX rocket stage believed to have struck Moon
- Dawn - Piece of SpaceX rocket believed to have crashed into the moon
- Bangkok Post - Piece of SpaceX rocket believed to have crashed into moon
- Asharq Al-Awsat - Piece of SpaceX Rocket Believed to Have Crashed Into the Moon
- Sydney Morning Herald - SpaceX rocket crashes into moon
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.
- Anadolu Agency
- Dawn
- Bangkok Post
- Asharq Al-Awsat
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
