Mỹ liên tiếp không kích Iran giữa căng thẳng mới ở eo biển Hormuz và nguy cơ gián đoạn dầu mỏ

Chiến sự căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz

Ngày 20/7/2026, Mỹ bắt đầu đợt không kích thứ chín liên tiếp nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm các trung tâm chỉ huy, bệ phóng tên lửa và máy bay không người lái, hệ thống giám sát bờ biển và các năng lực quân sự liên quan đến hoạt động tại eo biển Hormuz. Theo tuyên bố từ Bộ Chỉ huy Trung tâm của Mỹ, mục tiêu nhằm làm suy yếu năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại và thủy thủ dân sự đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trước đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo cho biết hai tàu chở dầu đã bị vô hiệu hóa sau khi cố gắng đi qua tuyến đường phía nam eo biển Hormuz mà Tehran từng cảnh báo là không an toàn. Theo IRGC, cả hai tàu đều phát nổ và phải dừng hành trình, đồng thời cáo buộc Mỹ khuyến khích các tàu này sử dụng tuyến đường nguy hiểm. Tuy nhiên, thông tin này chưa thể được xác thực độc lập và chưa rõ danh tính, quốc tịch cũng như công nhân trên tàu. Đài Hải vận Vương quốc Anh cũng nhận được báo cáo về một tàu đang cháy gần bờ Oman nhưng chưa xác định được nguyên nhân.

Ảnh hưởng đến an ninh khu vực và thị trường dầu mỏ

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã khiến luồng năng lượng toàn cầu thêm bất ổn khi eo biển Hormuz là tuyến huyết mạch vận chuyển dầu khí quan trọng. Trong ngày 20/7, giá dầu thô quốc tế tăng khoảng 2%, vượt mức hơn 90 USD một thùng, do lo ngại nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu.

Iran nhấn mạnh với tuyên bố của IRGC rằng nếu tình trạng Mỹ tiếp tục được coi là “hành động gây hấn”, thì không có một giọt dầu hay khí nào có thể qua eo biển Hormuz. Điều này không chỉ đe dọa nguồn cung dầu mà còn làm gia tăng rủi ro mất ổn định khu vực, gây áp lực lên các nước ven Vịnh như Bahrain, Kuwait và Jordan, nơi liên tục ghi nhận các cảnh báo không kích hoặc tấn công bằng máy bay không người lái do Iran tiến hành.

Thiệt hại nhân sự và phản ứng quốc tế

Xung đột này đã khiến ít nhất 17 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hơn 420 người khác bị thương kể từ khi khởi phát các cuộc tấn công vào ngày 28/2/2026 nhằm vào chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran. Mới đây, một quân nhân Mỹ tử vong trong khi tiến hành phá hủy vật liệu nổ còn sót lại từ một máy bay không người lái Iran bị bắn rơi ở miền bắc Iraq, bên cạnh vụ tử vong và mất tích của các binh sĩ ở Jordan sau các cuộc tấn công tên lửa và drone từ phía Iran.

Phản hồi về tình hình này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cam kết tiếp tục duy trì các chiến dịch nhằm bảo vệ tuyến đường biển quốc tế, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ các quốc gia khác để chia sẻ gánh nặng. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố các hoạt động quân sự là nhằm vinh danh những binh sĩ đã hy sinh và ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đe dọa đến hạ tầng dân sự và cảnh báo an ninh

Kuwait ghi nhận có một nhà máy khử mặn nước biển bị tấn công hai ngày liên tiếp, dẫn đến cháy lớn, trong khi các cảnh báo của đại sứ quán Mỹ tại Bahrain và sự xuất hiện của còi báo động ở Bahrain cũng như các phản ứng của hệ thống phòng không Kuwait trước các máy bay không người lái đã làm nổi bật mối nguy hiểm ngày càng gia tăng đối với cơ sở hạ tầng quan trọng của khu vực.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã phát hành cảnh báo du lịch toàn cầu, khuyến cáo công dân Mỹ thận trọng đi lại do tình hình bất ổn có thể leo thang trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt lưu ý các mục tiêu liên quan đến Mỹ có thể bị các nhóm ủng hộ Iran tấn công.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 1/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.

• Sydney Morning Herald
• The Age
• The Independent

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.