Mỹ mở đợt không kích mới vào Iran sau khi Trump tuyên bố hết lệnh ngừng bắn

Mỹ không kích lần hai, Trump tuyên bố "đánh mạnh"

Quân đội Mỹ tiến hành đợt không kích mới nhằm vào Iran vào ngày 8/7/2026, một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Tehran đã chấm dứt. Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, ông Trump khẳng định: "Chúng ta sẽ đánh mạnh đêm nay. Họ vi phạm thỏa thuận mỗi ngày."

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc tấn công được thực hiện nhằm làm suy giảm năng lực của lực lượng Iran trong việc "đe dọa tự do hàng hải" tại eo biển Hormuz - tuyến đường thủy mà khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới phải đi qua.

"Mỹ đang buộc Iran chịu trách nhiệm về hành động gây hấn vô cớ gần đây nhằm vào tàu thuyền thương mại," CENTCOM tuyên bố trên mạng xã hội.

Hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết tiếng nổ đã được nghe thấy tại các thành phố cảng Bandar Abbas, Konarak và Chabahar. Truyền thông nhà nước Iran cũng ghi nhận một loạt vụ nổ tại thành phố ven biển Bushehr - nơi đặt nhà máy điện hạt nhân dân sự duy nhất của nước này, gần đảo Kharg, cửa ngõ xuất khẩu khoảng 90% dầu thô của Iran.

Bối cảnh leo thang: Từ cái chết của Khamenei đến xung đột eo biển

Cuộc xung đột hiện tại bắt nguồn từ cuối tháng 2/2026, khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng. Lễ an táng ông Khamenei được tổ chức tại quê hương Mashhad vào ngày 9/7/2026.

Kể từ đó, Iran tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz, đòi thu phí qua lại và đe dọa tấn công các tàu đi lệch khỏi tuyến đường được phép. Phía Iran đã tấn công ít nhất ba tàu trong những ngày gần đây, kéo theo đợt không kích quy mô lớn của Mỹ vào ngày 7/7, trong đó CENTCOM cho biết đã tấn công hơn 80 mục tiêu, bao gồm hệ thống phòng không Iran, các trạm radar ven biển và 60 tàu nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Iran đáp trả bằng cách tấn công hàng chục căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Kuwait cho biết đã đánh chặn hai tên lửa đạn đạo và 13 máy bay không người lái. Quân đội Iran cũng thông báo tấn công lực lượng Mỹ tại căn cứ không quân Sheikh Isa ở Bahrain. Một quan chức quân sự Mỹ xác nhận các đợt tấn công mới nhất của Iran không gây thương vong cho phía Mỹ và không gây thiệt hại đáng kể, với toàn bộ tên lửa và máy bay không người lái đều bị đánh chặn hoặc không gây hậu quả nghiêm trọng.

Iran cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã điện đàm với Thủ tướng Qatar vào ngày 8/7, hai bên "nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng các biện pháp ngoại giao để giải quyết các vấn đề khu vực."

Giá dầu tăng vọt, cộng đồng quốc tế kêu gọi kiềm chế

Giá dầu thế giới tăng 8% sau khi ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã "chấm dứt".

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi "tất cả các bên kiềm chế tối đa". Pakistan - một trong các bên trung gian hòa giải trong đàm phán Mỹ-Iran - cũng phát đi lời kêu gọi tương tự. Qatar, trung gian hòa giải còn lại, tiếp tục thúc đẩy đối thoại ngoại giao.

Oman, quốc gia nằm ở phía đối diện với Iran qua eo biển Hormuz, lên án các vụ tấn công nhằm vào Bahrain, Kuwait và các tàu thuyền dân sự, song không quy trách nhiệm trực tiếp cho Iran nhằm duy trì vai trò trung lập. Trước đó, Oman đã đề xuất một hành lang quá cảnh tạm thời dọc theo bờ biển nước này để cho phép tàu thuyền đi lại an toàn.

Dù vậy, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, nói thêm rằng "bất kỳ điều gì xảy ra cũng sẽ kết thúc rất nhanh."

Hơn 6.000 thủy thủ mắc kẹt, giao thương hàng hải bị đe dọa

Tình trạng bất ổn tại eo biển Hormuz đang gây ra hậu quả nghiêm trọng với ngành hàng hải quốc tế. Tổng giám đốc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết tính đến ngày 8/7/2026, gần 6.000 thủy thủ vẫn đang bị mắc kẹt trong khu vực.

Lưu thông hàng hải tại đây đã từng bước phục hồi sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt thù địch vào tháng trước. Tuy nhiên, căng thẳng tái bùng phát đã đặt dấu hỏi lớn về triển vọng ổn định tuyến đường quan trọng này, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.