Những điểm chính
- Mỹ tiến hành ba đêm tấn công liên tiếp vào các mục tiêu quân sự của Iran từ ngày 13/7.
- Tổng thống Trump tái áp đặt phong tỏa các cảng và khu vực ven biển Iran từ ngày 14/7, thu phí 20% hàng hóa đi qua eo biển Hormuz.
- Iran khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz và ủng hộ việc thu phí; Mỹ và nhiều quốc gia lên án đề xuất này vi phạm luật quốc tế.
- Giá dầu Brent tăng 7,8% lên 81,92 USD/thùng sau các cuộc tấn công và leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz.
- Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận tạm thời với Iran đã thất bại và sẽ tiếp tục gây áp lực quân sự.
Chuỗi cuộc tấn công liên tiếp của Mỹ nhằm vào Iran
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang quanh eo biển Hormuz, Mỹ đã tiến hành ba đêm tấn công liên tiếp nhắm vào các mục tiêu quân sự của Iran từ ngày 13 đến 15/7. Các đòn tấn công nhằm vào nhiều hạng mục chiến lược như hệ thống giám sát ven biển, cơ sở tên lửa, kho đạn dược cũng như khả năng sử dụng drone của Iran.
Quân đội Mỹ công bố, các cuộc tấn công này nhằm mục đích gây tổn thất lớn cho lực lượng Iran và làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tấn công các dân thường và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Đây là động thái đáp trả các vụ tấn công trước đó mà Iran nhắm vào tàu chở hàng và các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Chính sách tái áp đặt phong tỏa và thu phí qua Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tái áp đặt phong tỏa đối với các cảng biển, các đầu mối dầu khí và khu vực ven biển Iran, bắt đầu từ 4 giờ chiều theo giờ EDT ngày 14/7. Phong tỏa này áp dụng với mọi tàu ra vào các cảng của Iran, trong khi lưu thông trung lập qua eo biển dành cho các điểm đến không thuộc Iran sẽ không bị cản trở.
Đáng chú ý, Mỹ công khai ý định thu phí 20% trên giá trị hàng hóa có trọng tải đi qua eo biển Hormuz để bù đắp chi phí bảo vệ khu vực này. Đây là bước đi đổi hướng so với chính sách trước đó của Mỹ, vốn phản đối việc thu phí sử dụng các tuyến đường thủy quốc tế. Trump còn nhấn mạnh Mỹ có thể trở thành "người bảo vệ" eo biển và sẽ điều hành kiểm soát an ninh tại đây.
Phản ứng và bối cảnh xung quanh eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển chiến lược, chịu trách nhiệm lưu thông khoảng một phần năm lượng dầu và khí toàn cầu. Iran khẳng định quyền kiểm soát và bảo vệ tuyến đường này, cảnh báo sẽ phản đối mọi sự can thiệp từ Mỹ. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi còn công khai ủng hộ việc thu phí này, đồng thời coi Tehran là "người bảo vệ vĩnh viễn" eo biển.
Ngược lại, tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) và giới chức nhiều quốc gia vùng Vịnh đều phản đối đề xuất thu phí qua đường biển vì không có cơ sở pháp lý quốc tế cho việc này, đồng thời lo ngại động thái này sẽ làm leo thang căng thẳng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường dầu khí và hàng hóa toàn cầu.
Tác động quốc tế và triển vọng căng thẳng tiếp tục
Sau các cuộc đụng độ quân sự liên tiếp, giá dầu thô Brent đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều tuần qua, với mức tăng 7,8% lên hơn 81 USD một thùng vào ngày 14/7. Sự kiện này càng làm dấy lên lo ngại về khả năng bùng nổ một cuộc xung đột toàn diện tại vùng Vịnh, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng toàn cầu.
Dù Tổng thống Trump bày tỏ khả năng đàm phán với Iran vẫn còn, ông cũng thẳng thắn phủ nhận hiệu quả của thỏa thuận tạm thời vừa qua, gọi Iran là "sleazebags" và tuyên bố việc tuân thủ thỏa thuận của Tehran là "không có gì".
Động thái quân sự của Mỹ và sự phản kháng quyết liệt từ Iran ở khu vực eo biển Hormuz cho thấy căng thẳng song phương đang ở ngưỡng cực kỳ nguy hiểm, đe dọa an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu.
Theo Korea Times, The Times of India, The Guardian, CNA
Câu hỏi thường gặp
Mỹ đã tiến hành những đòn tấn công nào vào Iran?
Mỹ đã tiến hành ba đêm tấn công liên tiếp nhằm vào các mục tiêu quân sự như hệ thống giám sát bờ biển, cơ sở tên lửa và kho đạn dược của Iran từ ngày 13/7.
Phong tỏa do Mỹ tái áp đặt có tác động như thế nào đến eo biển Hormuz?
Phong tỏa áp dụng cho các tàu ra vào cảng Iran, trong khi lưu thông trung lập qua eo biển đến các điểm không thuộc Iran không bị cản trở, nhằm kiểm soát hoạt động vận chuyển dầu và hàng hóa.
Lý do Mỹ thu phí 20% với các tàu đi qua eo biển Hormuz là gì?
Mỹ cho rằng đây là khoản phí công bằng để bù đắp chi phí bảo vệ an ninh và đảm bảo lưu thông an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển này.
Các quốc gia và tổ chức quốc tế phản ứng ra sao với việc thu phí của Mỹ và Iran tại Hormuz?
Tổ chức Hàng hải Quốc tế và nhiều quốc gia vùng Vịnh phản đối việc thu phí vì không có cơ sở pháp lý quốc tế và lo ngại làm leo thang căng thẳng trong khu vực.
Nguồn tham khảo
- Korea Times - US begins new Iran strikes as Trump says he will charge to use Strait of Hormuz
- The Times of India - US launches third straight night of strikes on Iran as Hormuz tensions escalate
- The Guardian - US launches third night of strikes on Iran as Trump announces Hormuz blockade
- CNA - Trump says deal with Iran still 'possible' as US launches third night of strikes
- Daily Mail - Trump unleashes third wave of punishing strikes on Iran after telling Congress the US is at war AGAIN
- NBC News - U.S. announces more strikes on Iran over Strait of Hormuz
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- Korea Times
- The Times of India
- The Guardian
- CNA
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
