Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán mới sau khi Tổng thống Trump hoãn tấn công quy mô lớn

Cuộc đàm phán Mỹ - Iran bắt đầu sau quyết định hoãn tấn công

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/8 thông báo trên chuyến bay Air Force One rằng Mỹ và Iran sẽ tái khởi động vòng đàm phán vào chiều ngày 3/8, nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột đang kéo dài tại Trung Đông. Trước đó, ông Trump đã cân nhắc tiến hành cuộc tấn công được mô tả là "đòn đánh lớn nhất kể từ Thế chiến II" nhằm vào Iran, nhưng quyết định hoãn lại theo đề nghị từ các đồng minh vùng Vịnh và Iran nhằm tạo cơ hội cho đàm phán.

Ông Trump cho biết các đồng minh Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và cả phía Iran đều thúc giục Mỹ tạm hoãn các hành động quân sự, bởi họ nhận thấy quy mô cuộc tấn công đã được chuẩn bị sẵn và mong muốn tiến tới một thỏa thuận. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh: "Họ biết rõ mức độ của cuộc tấn công vì đã thấy nó hình thành. Giờ chúng ta sẽ nói chuyện với họ dưới hình thức đàm phán".

Quyền kiểm soát Eo biển Hormuz và tiến trình phi hạt nhân hóa Iran

Một trong những điểm trọng tâm của vòng đàm phán tới là vấn đề Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược toàn cầu, nơi Iran đã siết chặt kiểm soát và gây ra những tranh cãi gay gắt sau khi đóng cửa tuyến đường này trong bối cảnh chiến tranh. Ông Trump nhắc đến việc có một "thỏa thuận về Eo biển Hormuz", kèm theo đó sẽ là các cuộc trao đổi liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, hay còn gọi là phi hạt nhân hóa.

Đại diện Iran đã xác nhận có những cuộc đàm phán đang tiến gần đến thỏa thuận với Oman về tuyến vận chuyển mới qua Eo biển Hormuz, đảm bảo quyền và lợi ích chủ quyền của cả hai bên. Tuy nhiên, Iran khẳng định đây không phải là một thỏa thuận mở cửa trở lại hoàn toàn tuyến đường này.

Sự thận trọng từ các bên và ảnh hưởng đến tình hình khu vực

Tổng thống Trump tiết lộ rằng Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman cũng đã khuyên ông cân nhắc kỹ nguy cơ từ các cuộc tấn công, bởi có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là dòng người tị nạn dồn dập gây bất ổn cho khu vực. Trong khi đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran bắt đầu từ ngày 28/2 khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công bất ngờ vào Iran.

Những đợt giao tranh biến động và các đàm phán gián đoạn đã tạo nên giai đoạn căng thẳng kéo dài, trong đó tuyến Eo biển Hormuz là tâm điểm đối đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Giá dầu đã phản ứng tích cực với thông tin đàm phán, giảm 4,7% trong phiên giao dịch châu Á hôm 3/8. Các lực lượng tại khu vực vẫn đang cảnh giác sau các vụ nổ gần tàu chở dầu ở vùng biển Oman, cảnh báo về nguy cơ xung đột có thể tiếp diễn.

Triển vọng đàm phán và nỗ lực ngoại giao

Các nhà phân tích cho rằng vòng đàm phán này có thể là cơ hội mở để các bên nhìn nhận lại chiến lược và hướng đến một giải pháp chính trị thay vì sử dụng sức mạnh quân sự. Đại diện Iran từng cho biết một thỏa thuận tạm thời ký hồi tháng 6 chưa phải là một hiệp định hòa bình cuối cùng nhưng là bước đệm cho các thương lượng sâu rộng hơn.

Tuy nhiên, những bất đồng về quyền kiểm soát thương mại qua Eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân Iran vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi sự kiên nhẫn và thiện chí từ cả hai phía và các bên trung gian hỗ trợ. Cuộc đàm phán sẽ được theo dõi chặt chẽ bởi cộng đồng quốc tế vì tầm quan trọng của nó đối với an ninh khu vực và ổn định nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• TASS
• Al Jazeera
• Bangkok Post
• Straits Times World

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.