Mỹ và Iran tiếp tục đối đầu căng thẳng trước lệnh trừng phạt mới

Tiếp tục đối đầu căng thẳng trước lệnh trừng phạt mới

Trước ngày công bố lệnh trừng phạt kinh tế mới dự kiến vào thứ Hai (24/8), Mỹ và Iran tiếp tục có những phát ngôn gay gắt nhằm thể hiện quan điểm cứng rắn của mỗi bên. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã hứa công bố "lệnh trừng phạt nghiêm khắc nhất trong lịch sử" nhằm vào Iran, đồng thời kêu gọi Trung Quốc - quốc gia mua hơn 80% lượng dầu Iran xuất khẩu - hợp tác với Washington. Trong khi đó, phía Iran lên án các biện pháp trừng phạt này là hành vi xâm phạm chủ quyền và vi phạm luật pháp quốc tế.

Với việc cuộc chiến đã kéo dài gần nửa năm, dù hai bên không có giao tranh trực tiếp nhưng cũng chưa xuất hiện tiến triển trong việc đàm phán hòa bình. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đang theo dõi diễn biến và nhận định Iran muốn đàm phán nhưng chưa sẵn sàng đưa ra thỏa thuận hợp lý.

Tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz gần như tê liệt

Eo biển Hormuz, cửa ngõ quan trọng trong lưu thông dầu mỏ toàn cầu, gần như bị đóng băng khi số lượng tàu vận chuyển giảm mạnh. Trong tuần vừa qua, chỉ có bốn tàu hàng hoạt động qua eo biển, không có tàu chở dầu thô lớn hay khí tự nhiên hóa lỏng. Mỹ đã áp dụng lệnh phong tỏa lên các tàu Iran tại cảng của họ và hỗ trợ việc vận chuyển khoảng 8 triệu thùng dầu mỗi ngày qua khu vực này, giảm mạnh so với mức hơn 20 triệu thùng trước khi chiến tranh bùng phát. Tehran duy trì khả năng gây gián đoạn bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm gây áp lực lên các nước trong khu vực.

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế Iran và triển vọng đàm phán bế tắc

Chiến tranh và các biện pháp trừng phạt đã làm tổn hại nặng nề nền kinh tế Iran cùng lực lượng hải quân và không quân của nước này. Dù vậy, Iran vẫn duy trì được khả năng tấn công uy hiếp các khu vực lân cận. Trong khi đó, lãnh đạo Iran cam kết sẽ trả đũa các mối đe dọa bằng các biện pháp quân sự mạnh mẽ, nhưng cũng có những tiếng nói thúc giục đàm phán hòa bình nhằm kết thúc cuộc chiến khi Iran vẫn còn sức mạnh và danh dự.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, thừa nhận sức ép kinh tế đang ảnh hưởng sâu sắc tới quốc gia, cho rằng dù có lực lượng quân sự mạnh nhưng Iran không thể tồn tại nếu người dân thiếu ăn và nền kinh tế bị đình đốn.

Tình hình nhân đạo và thiệt hại trong cuộc chiến

Chiến tranh đã gây ra thương vong lớn, với hàng nghìn người chết, trong đó có 168 trẻ em Iran trong ngày đầu tiên giao tranh, cùng những tổn thất về nhân lực phía Mỹ gồm hơn 750 người bị thương và 18 tử vong. Các mục tiêu dân sự như trường học, bệnh viện và cơ sở hạ tầng đã bị tấn công, kéo theo sự lên án trên toàn thế giới.

Tổng hợp các diễn biến trên cho thấy căng thẳng giữa Mỹ và Iran không có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn, trong khi các biện pháp trừng phạt mới được dự đoán sẽ làm tăng sức ép kinh tế lên Iran và các đối tác thương mại của nước này, đặc biệt là Trung Quốc.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 2/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Asharq Al-Awsat
• CNA
• Straits Times World
• The Daily Star

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.