Những điểm chính
- 212 người tại Tây Ban Nha tử vong do nắng nóng chỉ trong 4 ngày, Italy ghi nhận ít nhất 5 ca tử vong.
- Nhiệt độ tại Pháp, Anh và Thụy Sĩ liên tiếp phá kỷ lục lịch sử tháng 6, đỉnh điểm lên tới 40 độ C.
- Khoảng 1.000 trường học tại Anh và xứ Wales đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học; giáo viên ngất xỉu trong lớp.
- Điều hòa không khí chỉ hiện diện tại khoảng 20% hộ gia đình châu Âu, khiến nhu cầu mua mới bùng nổ.
- Midea ghi nhận xuất khẩu điều hòa sang Tây Ban Nha và Pháp tăng 108%; Samsung, LG, Mitsubishi Electric đều báo doanh số tăng vọt.
Châu Âu đang trải qua một trong những đợt nắng nóng tàn khốc nhất lịch sử, với hàng loạt kỷ lục nhiệt độ bị xô đổ tại nhiều quốc gia, hơn 200 người thiệt mạng chỉ trong vài ngày và nhu cầu mua máy điều hòa không khí bùng nổ đột biến.
Kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ
Nguyên nhân của đợt nắng nóng là một "vòm nhiệt" - vùng áp cao hoạt động như chiếc nắp nồi, giữ nhiệt lại bên trong và không cho phân tán ra ngoài. Hiện tượng này vốn không phải mới, nhưng đang ngày càng dữ dội hơn do cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra. Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo châu Âu đang ấm lên với tốc độ gấp đôi mức trung bình toàn cầu.
Vương quốc Anh đã phá kỷ lục nhiệt độ tháng 6 hai ngày liên tiếp. Thị trấn Merryfield ở phía tây nam nước Anh ghi nhận gần 37 độ C, vượt qua mức kỷ lục 35,6 độ C được thiết lập cách đây 50 năm. Cảnh báo nắng nóng cực đoan màu đỏ hiếm gặp đã được duy trì ba ngày liên tiếp tại nước này.
Pháp chứng kiến ngày nóng nhất lịch sử vào 24/6 khi nhiệt độ tại Paris và nhiều khu vực khác chạm mốc 40 độ C. Đêm 24 rạng 25/6 cũng là đêm nóng nhất từng được ghi nhận tại Pháp - điều đặc biệt nguy hiểm vì cơ thể con người không có thời gian phục hồi sau nắng nóng ban ngày. Cơ quan khí tượng Pháp đã phát cảnh báo đỏ - mức nghiêm trọng nhất - cho 72 trong số 96 vùng của nước này.
Thụy Sĩ lập kỷ lục nhiệt độ tháng 6 vào ngày 25/6 với 38 độ C. Tây Ban Nha cũng ghi nhận hai ngày tháng 6 nóng nhất lịch sử trong đầu tuần, với nhiệt độ cao hơn mức trung bình tới 7,1 độ C. Làn sóng nắng nóng dự kiến tiếp tục dịch chuyển về phía đông, với Đức dự báo đạt đỉnh 40 độ C vào ngày 27/6. Ba Lan, Hungary và Croatia cũng đang chuẩn bị đối phó với điều kiện khắc nghiệt tương tự.
Hàng trăm người thiệt mạng
Cái nóng đã nhanh chóng trở thành thảm họa nhân đạo. Chỉ trong 4 ngày, 212 người tại Tây Ban Nha tử vong liên quan đến nắng nóng. Tại Pháp, ít nhất 48 người chết đuối khi tìm cách giải nhiệt dưới nước, và 3 trẻ nhỏ được phát hiện tử vong trong các ô tô bỏ lại dưới trời nắng. Italy ghi nhận ít nhất 5 ca tử vong, bao gồm một công nhân vườn nho, một lao động trang trại và một người vô gia cư.
Trường học đóng cửa, giáo viên ngất xỉu
Nắng nóng khiến hệ thống giáo dục châu Âu lâm vào cảnh hỗn loạn. Khoảng 1.000 trường học tại Anh và xứ Wales đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học, trong khi nhiều phụ huynh tự ý giữ con ở nhà. Một công đoàn giáo viên Anh cho biết một số giáo viên đã ngất xỉu trong lớp khi nhiệt độ lên tới 40 độ C.
Ông James Bowen từ Hiệp hội Hiệu trưởng Quốc gia Anh nhận xét hệ thống trường học tại nước này "khá cũ kỹ", thậm chí có những tòa nhà từ thời Victoria, "thực sự không được xây dựng để chịu đựng kiểu nắng nóng này". Tương đối ít trường học ở châu Âu được trang bị điều hòa không khí, khiến các lớp học trở nên ngột ngạt.
Một số trường học sáng tạo hơn đã tìm cách xoay xở. Bà Katie Hanley, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Harris Primary Academy Mayflower (Anh), cho biết trường lắp vòi phun nước, tổ chức các hoạt động vui chơi dưới nước và chuẩn bị sẵn tủ kem que cho học sinh giải nhiệt giữa các tiết học. Học sinh được phát quần áo dự phòng vì "chắc chắn các em sẽ bị ướt rất nhiều".
Trái với Anh, các nước Nam Âu có nhiều kinh nghiệm đối phó với nắng hè hơn. Hầu hết trường học tại Tây Ban Nha đã chuyển sang lịch học nửa ngày trong tháng 6 và tháng 9.
Hãng điều hòa châu Á "hốt bạc" từ cơn khát của châu Âu
Trong khi châu Âu khốn đốn vì nắng nóng, các tập đoàn sản xuất điều hòa không khí châu Á đang chứng kiến doanh số tăng vọt chưa từng có. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, điều hòa hiện chỉ phổ biến ở khoảng 20% hộ gia đình tại châu Âu - một con số thấp đáng ngạc nhiên so với châu Á.
Samsung Electronics (Hàn Quốc) ghi nhận mức tăng trưởng doanh số hai con số tại các thị trường trọng điểm gồm Italy, Tây Ban Nha và Pháp trong nửa đầu năm nay. Hãng dự báo "nhu cầu sẽ duy trì ổn định trong suốt mùa làm mát cao điểm" khi nhiệt độ được dự báo tiếp tục tăng.
Đối thủ LG Electronics cho biết dây chuyền sản xuất điều hòa tại một cơ sở ở Hàn Quốc đã hoạt động hết công suất từ tháng 4 để đáp ứng nhu cầu trong nước và quốc tế. Công ty Midea của Trung Quốc cũng rơi vào tình trạng cháy hàng với dòng sản phẩm PortaSplit - điều hòa di động - khiến giá máy cũ thậm chí đắt hơn cả máy mới trên thị trường.
Midea cho biết doanh số qua kênh thương mại điện tử tại Đức tăng 37% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, còn xuất khẩu sang Tây Ban Nha và Pháp tăng tới 108%. Mitsubishi Electric (Nhật Bản) cũng xác nhận doanh số "rất mạnh" tại Pháp, Tây Ban Nha, Anh và Đức.
Tuy nhiên, để lắp đặt điều hòa tại các tòa nhà cũ ở châu Âu là việc không đơn giản. Chi phí lắp đặt có thể lên tới hơn 1.137 USD (khoảng 1.000 euro) theo Midea, khiến nhiều hộ gia đình không đủ khả năng chi trả ngay cả khi có nhu cầu cấp thiết.
Khi nào nắng nóng dịu bớt?
Theo dự báo khí tượng, nhiệt độ tại Anh và Pháp sẽ hạ xuống rõ rệt từ ngày 28/6. Tuy nhiên, khối khí nóng đang dịch chuyển dần về phía đông châu Âu, và nhiều khu vực có thể tiếp tục chứng kiến mức nhiệt cao hơn trung bình từ 5 đến 10 độ C trong tuần tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Đợt nắng nóng châu Âu 2024 đã làm bao nhiêu người chết?
Chỉ riêng tại Tây Ban Nha, 212 người tử vong trong 4 ngày. Italy ghi nhận ít nhất 5 ca tử vong, còn tại Pháp ít nhất 48 người chết đuối khi tìm cách giải nhiệt.
Tại sao châu Âu không có điều hòa không khí phổ biến như châu Á?
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, điều hòa chỉ phổ biến ở khoảng 20% hộ gia đình châu Âu do thời tiết vốn mát mẻ hơn. Ngoài ra, việc lắp đặt tại các tòa nhà cũ rất tốn kém, có thể lên tới hơn 1.000 euro theo Midea.
Hãng điều hòa nào đang hưởng lợi nhất từ đợt nắng nóng châu Âu?
Các hãng châu Á gồm Samsung Electronics, LG Electronics (Hàn Quốc), Midea (Trung Quốc) và Mitsubishi Electric (Nhật Bản) đều ghi nhận doanh số tăng mạnh. Midea báo cáo xuất khẩu sang Tây Ban Nha và Pháp tăng 108%.
Đợt nắng nóng châu Âu sẽ kéo dài đến khi nào?
Dự báo nhiệt độ tại Anh và Pháp sẽ hạ từ ngày 28/6, nhưng khối khí nóng đang dịch chuyển sang Đức (đỉnh điểm 40 độ C ngày 27/6) và tiếp tục ảnh hưởng Đông Âu với mức nhiệt cao hơn bình thường 5-10 độ C trong tuần tiếp.
Theo Dân Trí, Thanh Niên, VnExpress
