Ngân hàng Thế giới cảnh báo các nước đang phát triển cần nhanh chóng tiếp nhận trí tuệ nhân tạo

Ngân hàng Thế giới kêu gọi các nước đang phát triển ứng dụng AI để không bị bỏ lại phía sau

Trong báo cáo phát triển thế giới mới nhất, Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã cảnh báo các quốc gia đang phát triển cần nhanh chóng tận dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để cải thiện hiệu quả quản trị và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nếu không hành động kịp thời, các nước này có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong bối cảnh cuộc cách mạng AI đang lan rộng toàn cầu.

Theo Indermit Gill, kinh tế trưởng của World Bank, AI là một cơ hội sống còn cho các nền kinh tế đang phát triển. Ông nhấn mạnh rằng không cần đến những mô hình AI phức tạp hay trung tâm dữ liệu lớn, các nước có thể ứng dụng các công cụ AI chi phí thấp được điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương để nâng cao hiệu quả trong y tế, giáo dục, tư pháp và nông nghiệp.

AI giúp khắc phục thiếu hụt nhân lực chuyên môn và thúc đẩy năng suất

Báo cáo khẳng định các quốc gia đang phát triển thường đối mặt với thiếu hụt nhân lực kỹ năng cao, gây cản trở cho sự phát triển. Công nghệ AI có thể giúp bù đắp hạn chế này bằng cách cho phép công nhân chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện những công việc đòi hỏi tư duy cao hơn, qua đó tăng năng suất lao động và giảm sự phụ thuộc vào các chuyên gia khan hiếm.

Một điểm đặc biệt là AI có tiềm năng nâng cao năng suất lao động ở các nước đang phát triển lên mức tăng khoảng 16,2%, tương đối gần với 18,7% ở các nền kinh tế phát triển. Điều này phản ánh sức mạnh biến đổi mà AI mang lại nếu được ứng dụng đúng cách.

Thách thức và rủi ro từ AI cần được kiểm soát chặt chẽ

Bên cạnh cơ hội, báo cáo cũng cảnh báo các nguy cơ từ việc áp dụng AI không kiểm soát được. Những rủi ro gồm việc gia tăng khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia, bất bình đẳng trong nội bộ, tập trung quyền lực thị trường và giảm niềm tin vào các thể chế công cộng. Ngoài ra, nếu AI lồng ghép sự thiên vị trong quyết định chính phủ hoặc xâm phạm quyền riêng tư dữ liệu, niềm tin của người dân sẽ bị suy giảm nghiêm trọng.

Về mặt việc làm, báo cáo nhận định hiện tại AI chưa đe dọa nhiều việc làm ở các nước đang phát triển, tuy nhiên về lâu dài, việc tự động hóa có thể làm giảm cơ hội kinh tế cho tầng lớp trung lưu khi nhiều việc làm phổ thông bị thay thế.

Chính sách và chiến lược ứng dụng AI tại các nước đang phát triển

World Bank đề xuất các nước cần áp dụng những công cụ AI sẵn có, điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương và từng bước phát triển AI tiên tiến hơn. Để làm được điều này, các quốc gia cần đầu tư vào hạ tầng điện, mở rộng tiếp cận máy tính và dữ liệu địa phương. Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng niềm tin công chúng thông qua việc cải thiện dịch vụ công và đảm bảo quyền riêng tư.

Những quốc gia phát triển AI cục bộ trên ngôn ngữ và văn hóa địa phương, chẳng hạn như UAE và Saudi Arabia với các mô hình AI tiếng Ả Rập, đang là ví dụ về cách thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phù hợp.

Thời gian để nắm bắt cơ hội AI ngày càng hẹp để tránh tụt hậu

World Bank cảnh báo rằng khoảng thời gian để các quốc gia đang phát triển xây dựng nền tảng công nghệ AI và đón nhận lợi ích từ nó là rất ngắn. Nếu không hành động ngay, họ sẽ bỏ lỡ cơ hội vượt trội, đồng thời nguy cơ bị tụt hậu về kinh tế và tăng bất bình đẳng sẽ gia tăng.

Báo cáo cho biết AI có thể giúp các nước đang phát triển trong vòng một thập kỷ đạt được những thành tựu mà trước đây có thể mất cả thế kỷ để thực hiện nếu dựa vào các phương pháp truyền thống.

Theo The Punch, WSJ Technology, The National

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Punch
• WSJ Technology
• The National

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.