Những điểm chính
- Ngày 4/7, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) phẫu thuật thành công thoát vị đĩa đệm L5-S1 cho bệnh nhân nữ 22 tuổi bằng kính vi phẫu Zeiss Kinevo 900S tích hợp AI.
- Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh là đơn vị đầu tiên ở miền Trung sở hữu hệ thống Zeiss Kinevo 900S, sau Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
- ThS.BS Hoàng Trần Công Tuấn cảnh báo thoát vị đĩa đệm ngày càng phổ biến ở người trẻ do lao động nặng, ngồi lâu, sai tư thế hoặc chấn thương thể thao.
- AI trên hệ thống hỗ trợ điều khiển giọng nói, tối ưu hình ảnh và tự động bám dụng cụ phẫu thuật, nhưng chưa thể thay thế quyết định lâm sàng của bác sĩ.
- Bệnh viện hướng tới xây dựng Trung tâm Xuất sắc (COE) về phẫu thuật thần kinh tại miền Trung - Tây Nguyên, giảm áp lực chuyển tuyến lên Hà Nội và TP.HCM.
Người trẻ 22 tuổi bị thoát vị đĩa đệm phải phẫu thuật
Ngày 4/7, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) thực hiện thành công ca phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng cho một nữ bệnh nhân mới 22 tuổi. Đây là ca mổ thị phạm trong khuôn khổ hội thảo khoa học chuyên đề "Ứng dụng kính vi phẫu ZEISS KINEVO 900S tích hợp AI trong phẫu thuật thần kinh - sọ não, cột sống và vi phẫu thuật", thu hút đông đảo chuyên gia đầu ngành, bác sĩ từ các bệnh viện và trường đại học y khoa trên cả nước.
Bệnh nhân nhập viện sau khoảng nửa năm chịu đựng cơn đau lưng dai dẳng kèm tê bì hai chân. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định nguyên nhân xuất phát từ thói quen khuân vác vật nặng và làm việc sai tư thế trong thời gian dài.
ThS.BS Hoàng Trần Công Tuấn, Khoa Phẫu thuật Thần kinh Cột sống, nhận định thoát vị đĩa đệm không còn là bệnh lý của riêng người lớn tuổi. Lao động nặng, ngồi lâu, tư thế sinh hoạt không đúng hay chấn thương thể thao đang khiến căn bệnh này ngày càng phổ biến ở nhóm người trẻ tuổi. Bác sĩ Tuấn cho biết: "Bệnh nhân mới 22 tuổi nhưng đã có tổn thương cột sống rõ rệt, nếu không điều trị kịp thời tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài có thể gây đau mạn tính, yếu cơ, thậm chí ảnh hưởng khả năng vận động".
Kính vi phẫu Zeiss Kinevo 900S tích hợp AI là gì?
Hệ thống Zeiss Kinevo 900S là thế hệ kính vi phẫu hiện đại, tích hợp hình ảnh kỹ thuật số 4K 3D, công nghệ mở rộng chiều sâu trường ảnh (DepthPro) và hệ sinh thái dữ liệu ZEISS Surgical Cloud cùng nhiều tính năng hỗ trợ bằng trí tuệ nhân tạo.
Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh hiện là đơn vị đầu tiên ở khu vực miền Trung sở hữu thiết bị này, sau Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Hội thảo được tổ chức phối hợp với Công ty TNHH Carl Zeiss Việt Nam.
Theo ThS.BS Hoàng Trần Công Tuấn, ưu điểm nổi bật của thiết bị là khả năng duy trì nhiều lớp hình ảnh sắc nét cùng lúc trong phẫu trường hẹp. Với kính thế hệ cũ, lấy nét gần thì vùng xa bị mờ và ngược lại. Công nghệ DepthPro khắc phục hạn chế đó, giúp bác sĩ thao tác chính xác hơn ở những vùng mổ sâu mà không cần liên tục điều chỉnh tiêu cự.
TS.BS Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết thiết bị giúp bác sĩ tiếp cận tổn thương qua đường mổ nhỏ hơn nhưng vẫn đảm bảo trường quan sát rõ ràng, từ đó hạn chế xâm lấn và bảo tồn tốt hơn các cấu trúc mạch máu lẫn dây thần kinh lân cận. Hình ảnh phẫu trường cũng có thể hiển thị trên màn hình 3D để toàn bộ ê-kíp cùng theo dõi.
Vai trò của AI trong phòng mổ
Dù được tích hợp trí tuệ nhân tạo, các chuyên gia nhất trí rằng AI hiện vẫn đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế phán đoán lâm sàng của phẫu thuật viên. Các tính năng AI trên hệ thống bao gồm:
- Điều khiển bằng giọng nói, giảm thao tác chỉnh kính thủ công trong lúc mổ
- Ghi nhớ phẫu trường và tối ưu hóa hình ảnh theo thời gian thực
- Tự động khóa vùng quan sát hoặc bám theo vị trí dụng cụ phẫu thuật
- Kết hợp chất huỳnh quang trong một số ca u não để làm nổi bật mô bệnh, giúp phân biệt khối u và mô lành
Đại diện bệnh viện nhấn mạnh AI là công cụ cung cấp thêm dữ liệu và hình ảnh trực quan, hỗ trợ bác sĩ ra quyết định lâm sàng an toàn và hiệu quả hơn, đặc biệt trong những ca mổ có độ phức tạp cao. Tuy nhiên, AI hiện vẫn chưa thể tự nhận diện đầy đủ dây thần kinh, mạch máu hay thay thế bác sĩ trong việc đưa ra quyết định điều trị.
Trong tương lai, xu hướng của ngoại thần kinh được dự báo là sự kết hợp giữa AI, robot và thực tế ảo tăng cường (AR), cho phép tích hợp hình ảnh CT hoặc MRI trực tiếp vào trường mổ để định vị tổn thương chính xác hơn.
Ứng dụng rộng hơn và ý nghĩa với người bệnh miền Trung
Ngoài phẫu thuật cột sống, hệ thống Zeiss Kinevo 900S còn được ứng dụng trong mổ u não, dị dạng mạch máu não và các kỹ thuật vi phẫu mạch máu tinh vi. Trong phẫu thuật thần kinh, sai số chỉ vài milimet cũng có thể làm tổn thương mô lành hoặc bó thần kinh quan trọng, gây di chứng liệt hoặc rối loạn vận động - đây chính là lý do độ chính xác của thiết bị có giá trị đặc biệt lớn.
Bên cạnh điều trị, hệ thống còn đóng góp đáng kể cho công tác đào tạo. Khả năng ghi hình và trình chiếu trực tiếp phẫu trường giúp bác sĩ trẻ quan sát chi tiết từng thao tác vi phẫu - điều mà các thế hệ kính trước không thể thực hiện được. Tại hội thảo ngày 4/7, bệnh viện cũng tổ chức các buổi thực hành trên mô hình sinh học như não lợn và cánh gà để rèn kỹ năng khâu nối mạch máu siêu nhỏ.
Theo Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, việc đầu tư thiết bị này nằm trong chiến lược xây dựng Trung tâm Xuất sắc (Center of Excellence - COE) về phẫu thuật thần kinh tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Các chuyên gia cho rằng đây là bước tiến quan trọng giúp người bệnh khu vực miền Trung được tiếp cận kỹ thuật điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương, giảm áp lực phải chuyển tuyến lên các bệnh viện lớn ở Hà Nội hoặc TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi có nguy hiểm không?
Theo ThS.BS Hoàng Trần Công Tuấn, nếu không điều trị kịp thời, tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài có thể gây đau mạn tính, yếu cơ, thậm chí ảnh hưởng khả năng vận động.
Kính vi phẫu Zeiss Kinevo 900S tích hợp AI có tính năng gì nổi bật?
Hệ thống tích hợp hình ảnh 4K 3D, công nghệ DepthPro mở rộng chiều sâu trường ảnh, điều khiển giọng nói, tự động bám dụng cụ phẫu thuật và kết nối dữ liệu qua ZEISS Surgical Cloud.
AI trong phẫu thuật thần kinh có thay thế được bác sĩ không?
Không. Theo các chuyên gia tại hội thảo, AI hiện đóng vai trò hỗ trợ, cung cấp dữ liệu và hình ảnh trực quan, nhưng chưa thể tự nhận diện đầy đủ dây thần kinh, mạch máu hay thay thế bác sĩ trong quyết định điều trị.
Bệnh viện nào ở miền Trung có kính vi phẫu tích hợp AI?
Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh tại Đà Nẵng là đơn vị đầu tiên ở miền Trung sở hữu hệ thống Zeiss Kinevo 900S tích hợp AI, sau Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Theo VnExpress, Thanh Niên


