Peru quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran giữa căng thẳng Trung Đông

Quyết định chấm dứt quan hệ với Iran của chính phủ Peru

Vừa qua, Chính phủ Peru dưới sự điều hành của Tổng thống Keiko Fujimori đã công bố quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Hồi giáo Iran. Thông báo này được Bộ Ngoại giao Peru gửi đến phía Iran thông qua Đại sứ quán Iran tại Ecuador, nơi đảm nhiệm nhiệm vụ đại diện ngoại giao kiêm nhiệm với Peru. Điều đáng chú ý, quyết định này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Iran và các cường quốc Mỹ, Israel trên mặt trận Trung Đông.

Bộ Ngoại giao Peru nhấn mạnh trong thông cáo rằng nước này "đã theo dõi với sự lo ngại ngày càng tăng về sự suy giảm các giá trị dân chủ tại Iran", đồng thời cáo buộc Tehran liên tục vi phạm nhân quyền với các hành vi đàn áp biểu tình ôn hòa, hạn chế quyền tự do báo chí, phân biệt đối xử với phụ nữ và trẻ em gái, cũng như đàn áp các đối tượng đối lập chính trị. Đây cũng là những vấn đề đã được nhiều tổ chức của Liên Hợp Quốc lên tiếng cảnh báo.

Nguyên nhân và hệ quả từ hành động của Iran bị Peru chỉ trích

Bộ Ngoại giao Peru cho biết thêm một số hành động mà họ cho là gây bất ổn cho khu vực Trung Đông. Điển hình có việc Iran áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz từ tháng 3 năm nay, gây gián đoạn thương mại quốc tế và đe dọa đến sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu. Hành động này không chỉ vi phạm quyền tự do hàng hải quốc tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả năng lượng trên thị trường thế giới.

Peru cũng cáo buộc Iran kích động bạo lực và làm gia tăng xung đột trong khu vực, đồng thời gây khó khăn cho các hoạt động kiểm tra hạt nhân của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tehran nhiều lần từ chối việc tiếp cận của thanh tra đến các cơ sở hạt nhân, làm tổn hại đến nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn ngừa sự phát triển vũ khí hạt nhân.

Phản ứng và tác động trong chính trường Peru

Một số chuyên gia quan hệ quốc tế tại Peru bày tỏ tiếc nuối khi quyết định này cho thấy sự căn cứ rõ ràng về lập trường của Peru ủng hộ Mỹ, khác hẳn với chính sách cân bằng quyền lực từng được duy trì trước đây. Một số ý kiến cho rằng bản tuyên bố của Bộ Ngoại giao chỉ tập trung phê phán Iran mà không nêu rõ trách nhiệm của Israel và Mỹ trong cuộc xung đột hiện tại, dẫn tới sự thiên vị phương Tây trong chính sách đối ngoại.

Dù vậy, Chính phủ Peru nhấn mạnh, quyết định này xuất phát từ truyền thống hòa bình và cam kết vững chắc về việc tôn trọng luật pháp quốc tế, bên cạnh việc bảo vệ quyền lợi của công dân. Họ vẫn giữ nguyên mối quan hệ lãnh sự để đảm bảo hỗ trợ công dân Peru và Iran tại hai nước trong tình thế thay đổi quan hệ ngoại giao.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các nước trong khu vực cũng có nhiều thay đổi chính sách ngoại giao với Iran, như việc Chile đóng cửa đại sứ quán tại Tehran nhưng vẫn giữ quan hệ ngoại giao, cho thấy sự cẩn trọng và điều chỉnh chiến lược phù hợp với tình hình Trung Đông căng thẳng.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• La República
• Prensa Latina
• La Tercera

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.