Iran cáo buộc Qatar giam giữ phi công, Doha bác bỏ
Ngày 16/8, Bộ Ngoại giao Qatar đã chính thức bác bỏ thông tin cho rằng nước này đang giam giữ ba phi công Iran sau khi máy bay chiến đấu của họ bị bắn hạ hồi đầu cuộc chiến Mỹ - Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, ông Majed Al-Ansari, tuyên bố: "Chúng tôi hoàn toàn bác bỏ những cáo buộc đang lan truyền về việc giam giữ phi công Iran và bất ngờ trước những phát ngôn gây hiểu lầm này vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm, trong bối cảnh đang có các nỗ lực và sáng kiến ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực".
Trước đó, tướng Mohammad Bagherzadeh, người đứng đầu Ủy ban tìm kiếm người mất tích thuộc lực lượng vũ trang Iran, đã gửi thư tới bà Mirjana Spoljaric, Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC), khẳng định Qatar đã giam giữ ba phi công Iran suốt sáu tháng qua. Ba người được nêu tên gồm Javad Salehi, Abdolmajid Dashtian và Omran Beh Rowshia (một số nguồn phiên âm là Imran Behroshian). Trong thư, tướng Bagherzadeh cáo buộc Qatar vi phạm "các quyền không thể tước đoạt của những tù nhân này, trái với mọi luật lệ và quy định quốc tế", đồng thời cho biết ba phi công không được phép gặp hay liên lạc với gia đình dù đã có "các nỗ lực ngoại giao".
Diễn biến vụ bắn hạ máy bay hồi đầu chiến sự
Sự việc bắt nguồn từ vụ tấn công nhằm vào căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar - cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực, nơi đặt lực lượng thuộc Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Đầu tháng 3, Bộ Quốc phòng Qatar thông báo đã bắn hạ hai máy bay ném bom Su-24 của Iran, đánh dấu lần đầu tiên một quốc gia vùng Vịnh công khai xác nhận bắn hạ máy bay Iran kể từ khi chiến sự nổ ra. Theo tướng Bagherzadeh, vụ việc diễn ra ngày 2/3/2026, ngày thứ ba của cuộc chiến, khi các phi công phóng dù thoát ra khỏi máy bay trong lúc thực hiện nhiệm vụ chiến đấu nhắm vào một căn cứ quân sự của Qatar. Ông cũng cho biết thi thể của một phi công thứ tư, tên Majid Kazemi, đã được trao trả sau khi người này thiệt mạng trong cùng chiến dịch. Trước đó, Iran từng thông báo một phi công thiệt mạng và những người khác mất tích sau chuyến bay tới khu vực Qatar hồi tháng 3, nhưng thông tin về việc họ bị bắt giữ chưa từng được công bố vào thời điểm đó.
Qatar nói gì về công tác tìm kiếm và bàn giao thi thể
Ông Al-Ansari cho biết các đội tìm kiếm cứu nạn của Qatar "đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm" trong việc tìm kiếm thi thể các phi công. Qatar đã liên hệ với phía Iran để phối hợp bàn giao thi thể của một phi công đã được tìm thấy. Ông cũng khẳng định Qatar từng mời một đoàn Iran sang thăm nước này hồi tháng 4 để được thông báo chi tiết về hoạt động tìm kiếm cứu nạn, nhưng phía Iran chưa hồi đáp lời mời. Người phát ngôn Qatar cũng cho biết nước này đã liên lạc với các phi công "sau khi họ xâm phạm không phận Qatar" nhưng không nhận được phản hồi. "Các biện pháp cần thiết đã được thực hiện để bảo vệ lãnh thổ của chúng tôi phù hợp với luật pháp quốc tế", ông Al-Ansari nói thêm. Đây dường như là lần đầu tiên Iran công khai cáo buộc Qatar giam giữ các phi công của mình; hai tuần trước đó, quân đội Iran mới chỉ nói rằng họ đang tiếp tục xác minh số phận của những người này.
Căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các nỗ lực đạt được hòa bình khu vực đang bị đình trệ. Thời hạn đàm phán 60 ngày, được quy định trong một biên bản ghi nhớ do Mỹ và Iran ký hồi giữa tháng 6, dự kiến kết thúc vào ngày 17/8, song đến nay rất ít cuộc gặp trực tiếp giữa hai bên diễn ra. Phát biểu tại New York ngày 14/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran đang "thất bại thảm hại", đồng thời ngụ ý rằng ông có thể "sớm tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ". Tehran đã ngay lập tức bác bỏ tuyên bố này. Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, viết trên mạng xã hội rằng tuyến hàng hải này "không thể bị chiếm giữ bằng một dòng tweet hay một tàu sân bay". Ông cũng cảnh báo Iran sẽ tiếp tục thực thi việc phong tỏa cho tới khi Washington chấp nhận "thực tế thất bại".
["Cáo buộc giam giữ phi công cho thấy thông tin về số phận quân nhân trong xung đột Mỹ - Iran vẫn còn nhiều điểm mù, có thể bị công bố chậm trễ hàng tháng trời.", "Việc Qatar mời Iran sang xác minh nhưng không nhận được phản hồi cho thấy kênh liên lạc song phương giữa hai bên vẫn còn hạn chế dù cùng tham gia nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng khu vực.", "Vụ việc phản ánh vai trò nhạy cảm của Qatar khi vừa là nơi đặt căn cứu quân sự lớn của Mỹ, vừa phải xử lý quan hệ với Iran trong bối cảnh xung đột.", "Tuyên bố của ông Trump về eo biển Hormuz và phản ứng cứng rắn từ Iran cho thấy đàm phán ngoại giao giữa hai nước vẫn bế tắc dù đã quá thời hạn 60 ngày đặt ra."]Nguồn tham khảo
- GNews auto: us warns iran - Qatar denies allegations of holding three Iranian pilots captive. - Vietnam.vn
- The Indian Express - World news updates: Qatar denies detaining Iranian pilots, says it found remains of one
- The Japan Times - Iran demands release of downed pilots as Qatar denies holding them
- BBC - Qatar denies capturing three Iranian pilots after downing fighter jets
- Al Jazeera - Qatar denies it is detaining three Iranian bomber pilots
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- GNews auto: us warns iran
- The Indian Express
- The Japan Times
- BBC News
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
