Quy định thu phí bản quyền nhạc tại hàng quán và khách sạn trên thế giới ra sao?

Chi phí bản quyền nhạc tại cơ sở kinh doanh trên thế giới

Âm nhạc là yếu tố không thể thiếu tại nhiều quán cà phê, nhà hàng hay khách sạn trên toàn cầu. Tuy nhiên, việc thu phí bản quyền cho nhạc được phát trong các cơ sở kinh doanh này lại có sự khác biệt đáng kể tùy vào quy mô và quốc gia.

Tại Anh, một quán cà phê nhỏ với khoảng 30 chỗ ngồi thường phải đóng khoảng 350 - 700 bảng Anh mỗi năm, tương đương từ 12,5 đến 25 triệu đồng. Với một nhà hàng có sức chứa khoảng 80 khách, lệ phí bản quyền có thể nằm trong khoảng 700 - 1.400 bảng Anh (tương đương 25 - 50 triệu đồng). Trong khi đó, tại Mỹ, chi phí này dao động từ 200 - 500 USD (khoảng 5,2 - 13 triệu đồng) cho các quán cà phê nhỏ, và từ 500 - 1.500 USD (13 - 39 triệu đồng) đối với nhà hàng trung bình.

Khách sạn thường phải chi trả mức phí cao hơn do âm nhạc được sử dụng trong nhiều khu vực khác nhau như sảnh, nhà hàng, hồ bơi hay phòng gym. Tại Anh, một khách sạn nhỏ với khoảng 40 phòng có thể chịu chi phí từ 1.500 đến 4.000 bảng Anh mỗi năm (54 - 143 triệu đồng), trong khi đó tại Mỹ, phí bản quyền nằm trong khoảng 1.200 - 3.500 USD (31 - 91 triệu đồng). Những con số này tùy thuộc các yếu tố như sức chứa, thời gian hoạt động, số lượng khu vực phát nhạc và quy định của tổ chức quản lý bản quyền tại từng quốc gia.

Thực trạng và đề xuất tại Việt Nam

Phó giáo sư Nguyễn Văn Thăng Long (Đại học RMIT) nhận định rằng phần lớn các cơ sở kinh doanh âm nhạc tại Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì vậy việc triển khai thu phí cần được cân nhắc để tránh gây áp lực quá lớn cho họ. Ông gợi ý nên thí điểm thu phí tại một số địa phương có khả năng kiểm soát tốt trước khi nhân rộng trên toàn quốc.

Các mức phí nên được thiết kế dựa trên quy mô hoạt động, khả năng chi trả cũng như các tiêu chí về địa lý hoặc cấp đô thị. Đặc biệt, cần xem xét miễn hoặc giảm phí cho các cơ sở kinh doanh siêu nhỏ, nhất là tại vùng nông thôn. Bên cạnh đó, xây dựng lộ trình tăng phí trong vòng 3-5 năm sẽ giúp doanh nghiệp có thời gian thích nghi và chủ động trong kế hoạch tài chính.

Phó giáo sư cũng nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức của các chủ cơ sở kinh doanh về bản quyền âm nhạc như một tài sản giúp tạo trải nghiệm khách hàng, từ đó thấy được giá trị đầu tư cho âm nhạc thay vì nhìn nó như gánh nặng pháp lý hoặc chi phí phát sinh không cần thiết.

So sánh hệ thống bản quyền Việt Nam với thế giới

Luật sư Phan Vũ Tuấn đánh giá hệ thống cấp phép, thu và phân phối tiền bản quyền của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế so với các nước phát triển như Mỹ, châu Âu và Hàn Quốc. Ở Mỹ, luật DMCA đã quy định rõ ràng về bản quyền trên nền tảng số từ năm 1998. Ở châu Âu, Điều 17 trong Chỉ thị bản quyền số đặt trách nhiệm lớn lên các nền tảng trực tuyến, còn Hàn Quốc phát triển hệ sinh thái âm nhạc chuyên nghiệp với cơ chế bảo vệ bản quyền chặt chẽ trong ngành giải trí.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Việt Nam có nhiều cải tiến tích cực trong việc xử lý vi phạm bản quyền kỹ thuật số, như các vụ xử lý phim lậu trên internet và các trường hợp vi phạm quyền tác giả khác, góp phần từng bước đưa ngành bản quyền đến mức chuyên nghiệp hơn.

Việc xây dựng một hệ thống thu phí bản quyền âm nhạc rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thực tế sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động an tâm, tránh rủi ro pháp lý và góp phần thúc đẩy thị trường âm nhạc phát triển bền vững tại Việt Nam.

Theo Tuoi Tre Kinh doanh, Tuoi Tre

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.