Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận quốc phòng chung tại Mecca

Bối cảnh và diễn biến thỏa thuận quốc phòng chung

Vào ngày 7/8/2026, Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức ký kết Thỏa thuận quốc phòng chung tại thành phố Mecca, đánh dấu một mốc quan trọng trong nỗ lực phối hợp an ninh tại vùng Trung Đông. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh khu vực đang chứng kiến nhiều biến động căng thẳng, đặc biệt là các cuộc tấn công tên lửa từ phía Iran nhằm vào Saudi Arabia và các quốc gia Vùng Vịnh khác. Quyết định ký thỏa thuận được đưa ra nhằm tăng cường sức mạnh răn đe chung và cam kết xem một cuộc tấn công vào bất kỳ thành viên nào trong ba nước đều được coi là một cuộc tấn công chung.

Thỏa thuận được ký bởi Thái tử Saudi Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, sau gần một năm đàm phán căng thẳng và phối hợp. Tuy nhiên, các bên không công bố chi tiết cụ thể về cam kết quân sự hoặc trách nhiệm trực tiếp, chỉ nhấn mạnh rằng hiệp ước mang tính phòng thủ và không nhằm tấn công hay nhắm vào bất kỳ quốc gia nào.

Ý nghĩa và mục tiêu của thỏa thuận

Phó Chủ tịch Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz mô tả đây là một bước ngoặt lịch sử cho an ninh khu vực, đồng thời kỳ vọng thỏa thuận không chỉ nâng cao hợp tác quốc phòng mà còn thúc đẩy mở rộng ra lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ba nước. Ông nhấn mạnh thỏa thuận không nhắm vào bất cứ quốc gia nào và giữ vững lập trường ngoại giao hòa bình dựa trên đối thoại và luật pháp quốc tế.

Chuyên gia Burcu Ozcelik từ Trung tâm nghiên cứu an ninh Trung Đông RUSI cho rằng thỏa thuận này tập trung vào việc cân bằng ảnh hưởng của Iran trong khu vực cũng như xây dựng khả năng răn đe trước những thách thức từ Israel mà không nhằm tạo đối đầu trực diện với Tehran. Việc hợp tác kéo dài giữa Pakistan và Saudi Arabia trong huấn luyện quân sự, cũng như hợp tác trao đổi tàu chiến và máy bay huấn luyện giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, đã hình thành nền tảng để ký kết thỏa thuận này.

Tầm vóc khu vực và sự phối hợp an ninh mới

Saudi Arabia là quốc gia sở hữu các thánh địa Hồi giáo và một trong những nước xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới. Pakistan được biết đến là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân, còn Thổ Nhĩ Kỳ có lực lượng quân sự thứ hai trong NATO. Sự kết hợp của ba cường quốc này tạo nên một nền tảng uy tín và sức mạnh phòng thủ mới trong bối cảnh những xung đột khu vực kéo dài gần ba năm qua vẫn tiếp tục đe dọa an ninh, kinh tế và xuất khẩu năng lượng của Saudi Arabia. Ngoài ra, ba quốc gia cũng bày tỏ ủng hộ liên minh quốc phòng hàng hải do Saudi Arabia đề xuất nhằm bảo vệ tuyến đường vận tải hàng hải và nguồn năng lượng quan trọng trong khu vực.

Saudi Arabia cũng khẳng định rằng thỏa thuận không nhằm thiết lập một trục quân sự hay một khối tôn giáo, đồng thời phủ nhận bất kỳ mục tiêu chạy đua vũ trang hay tham vọng hạt nhân nào. Các cam kết an ninh mới này cũng bắt nguồn từ sự thất vọng của Saudi Arabia trước sự chênh lệch trong việc bảo vệ an ninh từ đối tác lâu năm Mỹ giữa bối cảnh căng thẳng với Iran và Israel gia tăng.

Thỏa thuận này được giới chuyên gia đánh giá là biểu tượng chính trị mạnh mẽ, thể hiện sự chủ động và phối hợp ngày càng chặt chẽ hơn của các cường quốc Hồi giáo Sunni trong việc hình thành một kiến trúc an ninh khu vực dựa trên các liên minh trung lực, bất chấp các áp lực và biến động địa chính trị.

Phản ứng quốc tế và định hướng tiếp theo

Phía Israel không đưa ra bình luận về thỏa thuận này, trong khi Ấn Độ theo dõi sát sao các diễn biến khu vực. Iran chưa có phản ứng chính thức ngay sau khi thỏa thuận được công bố. Pakistan cũng từng cam kết không sử dụng kho vũ khí hạt nhân trong các liên minh mới và chưa triển khai hành động quân sự trực tiếp nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Iran vào Saudi Arabia.

Góc nhìn từ các quan chức và chuyên gia khu vực đều nhất trí rằng thỏa thuận sẽ làm tăng khả năng hợp tác và phối hợp an ninh, đóng góp vào sự ổn định hơn trong một khu vực đặc biệt nhạy cảm và quan trọng về năng lượng toàn cầu. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy xu hướng các quốc gia khu vực muốn tự chủ hơn trong quản lý an ninh và giảm phụ thuộc vào quốc gia bên ngoài.

Theo France 24, France 24 Middle East, Anadolu Agency

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập.

• France 24
• France 24 Middle East
• Anadolu Agency

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.