Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung giữa bối cảnh căng thẳng vùng Trung Đông

Bối cảnh và diễn biến ký kết thỏa thuận

Vào ngày 7/8, tại thành phố Jeddah, Saudi Arabia, ba quốc gia Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan sẽ chính thức ký kết một thỏa thuận phòng thủ chung quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác an ninh trong bối cảnh khu vực Trung Đông đang đối mặt với nhiều bất ổn. Theo nguồn tin từ các quan chức trong khu vực, thỏa thuận đã được thương lượng trong gần một năm và được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các diễn biến căng thẳng gần đây liên quan đến cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, cùng những tác động lan tỏa đến an ninh vùng Vịnh và tuyến hàng hải chiến lược tại eo biển Hormuz.

Sự kiện đặc biệt khi lãnh đạo ba nước gồm Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đều có mặt dự lễ ký. Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tư lệnh quân đội Pakistan Gen. Asim Munir đã đến Jeddah từ ngày 6/8, trong khi Tổng thống Erdogan cũng rời thủ đô Ankara để tham dự hội nghị quan trọng này.

Nội dung và ý nghĩa thỏa thuận

Thỏa thuận phòng thủ chung này là bước tiếp nối quan hệ đã được thiết lập giữa Saudi Arabia và Pakistan từ năm ngoái, trong đó có điều khoản coi một cuộc tấn công nhằm vào một trong hai quốc gia là cuộc tấn công vào cả hai và áp dụng mọi biện pháp quân sự để đáp trả. Việc mở rộng hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giúp tạo ra một liên minh ba bên với sự kết hợp sức mạnh quân sự, kinh tế và hạt nhân đặc biệt: Saudi Arabia với vị thế là cường quốc kinh tế và là nhà xuất khẩu dầu lớn, Thổ Nhĩ Kỳ với tiềm lực quân sự mạnh và kinh nghiệm ngoại giao đa phương, cùng Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pakistan nhấn mạnh việc ký kết thỏa thuận không chỉ mang tính chất ứng phó ngắn hạn trước những căng thẳng hiện tại mà còn hướng tới nền tảng hợp tác lâu dài để tăng cường an ninh và ổn định trong khu vực. Trong bối cảnh chiến tranh giữa Mỹ và Iran ngày càng lan rộng, thỏa thuận này được đánh giá sẽ góp phần làm thay đổi cán cân sức mạnh chiến lược tại Trung Đông, đồng thời tạo một bàn đạp quan trọng chống lại các mối đe dọa tiềm tàng từ Iran và củng cố tuyến đường vận tải dầu mỏ quốc tế qua vùng Vịnh và Biển Đỏ.

Tác động khu vực và quốc tế

Việc ba nước không những muốn thắt chặt quan hệ an ninh mà còn tập trung nhanh vào các hợp tác đa phương được coi là dấu hiệu của sự tái cấu trúc các liên minh trong khu vực Trung Đông giữa lúc các quốc gia Sunni lớn ngày càng có cái nhìn chung về mối đe dọa cũng như lợi ích an ninh chung. Tổng thống Erdogan và Thủ tướng Sharif, cùng với Thái tử Mohammed bin Salman, được dự báo sẽ ký kết thỏa thuận trong cuộc gặp cấp cao nhằm thúc đẩy sự đồng thuận và sự phối hợp nhịp nhàng trong các lĩnh vực quân sự và chính trị.

Không có thông tin cụ thể về các cam kết chi tiết của từng bên ngay tại thời điểm ký kết, nhưng hợp tác này rõ ràng là nhằm tìm kiếm một nền tảng an ninh khu vực bền vững và toàn diện hơn, phù hợp với tuyên bố trước đó của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan về mong muốn xây dựng một khung hợp tác dài hạn cho an ninh và ổn định vùng Trung Đông.

Hiện các chính phủ Saudi Arabia và Pakistan chưa đưa ra phản hồi chính thức về nội dung thỏa thuận, tuy nhiên giới quan sát đánh giá đây là một bước đi chiến lược khiến khu vực phải chú ý, đặc biệt khi Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân và Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO, cùng với Saudi Arabia đóng vai trò chủ chốt trong sự cân bằng quyền lực tại Trung Đông.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• The Jerusalem Post
• Daily Maverick
• Straits Times World
• Straits Times Asia

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.