Thủ tướng New Zealand Luxon vượt qua bỏ phiếu tín nhiệm lần hai

Luxon triệu tập họp khẩn, vượt qua bỏ phiếu tín nhiệm

Thủ tướng Christopher Luxon đã chủ động triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của phe nghị sĩ đảng Quốc gia tại Wellington sáng 12/8, sau khi lan truyền những đồn đoán về khả năng ông bị thay thế. Cuộc họp kéo dài không lâu, và ngay sau đó Luxon tổ chức họp báo ngắn để thông báo kết quả: ông đã vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm với “sự ủng hộ toàn diện” của nhóm nghị sĩ. Đây là lần thứ hai trong năm 2026 Luxon phải đối mặt với thử thách tương tự; lần đầu diễn ra vào tháng 4, cũng do ông chủ động yêu cầu.

Phát ngôn của Luxon ngắn gọn và tập trung vào bầu cử. Ông nhấn mạnh sự đoàn kết của phe nghị sĩ và khẳng định “chúng tôi sẽ quay lại làm việc và tiếp tục tiến lên”. Cuộc họp báo chỉ kéo dài chưa đến hai phút, Luxon không trả lời câu hỏi báo chí và không đề cập đến ai là người khởi xướng cuộc bỏ phiếu. Ngay sau đó, ông cùng các nghị sĩ rời khỏi Beehive để trở lại công việc thường ngày.

Những sai lầm gần đây làm dấy lên đồn đoán

Cuộc bỏ phiếu tín nhiệm diễn ra sau chuỗi sự cố truyền thông của Luxon trong hai tuần gần nhất. Ông đã phải xin lỗi sau phát ngôn tại Phòng Thương mại Rotorua, khi cho rằng các doanh nghiệp nhỏ đang có “tư duy cha-con” với chính phủ và cần “trưởng thành” hơn thay vì trông chờ hỗ trợ. Cùng lúc, ông bất ngờ đề xuất trưng cầu ý dân về hệ thống bầu cử tỷ lệ hỗn hợp (MMP) trong một buổi phỏng vấn phát thanh trực tiếp, mà không tham khảo trước với các nghị sĩ cùng đảng. Ý tưởng này sau đó được phe Quốc gia hậu thuẫn, nhưng đã gây ra tranh cãi nội bộ vì được đưa ra quá đột ngột.

Thêm vào đó, Luxon bị chỉ trích khi sử dụng chuyên cơ quân đội để di chuyển từ một buổi gây quỹ của đảng tại Auckland về Wellington, đúng vào ngày tỷ lệ thất nghiệp công bố ở mức cao nhất 11 năm. Trước đó, ông cũng từng bị chỉ trích vì phát ngôn “giàu có và đã ổn định” hay cho rằng mình “được quyền” nhận trợ cấp nhà ở trị giá 52.000 NZD của Thủ tướng. Những sai lầm này càng làm dấy lên câu hỏi về khả năng kết nối với người dân và khả năng giao tiếp của ông, vốn bị đánh giá là chưa thuyết phục từ khi nhậm chức.

Bối cảnh kinh tế và tỷ lệ ủng hộ suy giảm

Trong khi đó, nền kinh tế New Zealand vẫn đang gặp khó. Tỷ lệ thất nghiệp đã chạm mức cao nhất 11 năm, lạm phát vẫn nằm ngoài biên độ mục tiêu 1-3% của Ngân hàng Trung ương. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy đảng Quốc gia đang bị đảng Lao động bám sát hoặc nhỉnh hơn. Cuộc thăm dò 1News-Verian công bố cùng ngày 12/8 ghi nhận tỷ lệ ủng hộ Luxon làm Thủ tướng giảm 1 điểm xuống còn 17%, trong khi lãnh đạo Lao động Chris Hipkins cũng giảm 1 điểm xuống 15%.

Những thách thức kinh tế và sai lầm cá nhân đã tạo ra áp lực lớn lên uy tín của Luxon, đặc biệt khi ông từng được kỳ vọng dựa vào kinh nghiệm doanh nhân để vực dậy nền kinh tế. Mặc dù vậy, ông vẫn duy trì được vị thế lãnh đạo đảng và được ghi nhận đã góp phần ký kết Hiệp định Thương mại Tự do với Ấn Độ cuối năm ngoái, mở ra cơ hội đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cho New Zealand.

Áp lực trước thềm bầu cử 7/11

Với chưa đầy 12 tuần đến ngày bầu cử 7/11, áp lực lên Luxon là rất rõ. Ông không chỉ phải đối phó với sự chỉ trích từ đối lập, mà còn cần trấn an các nghị sĩ cùng đảng và các đối tác liên minh trong liên minh ba đảng. Dù thắng cuộc bỏ phiếu tín nhiệm, nhưng thắng lợi này được đánh giá là “rỗng” vì không giải quyết được những vấn đề cốt lõi về uy tín và chiến lược tranh cử. Luxon khẳng định phe Quốc gia sẽ tập trung vào “kế hoạch tích cực để sửa chữa những vấn đề cơ bản và xây dựng tương lai”, song ông vẫn phải chứng minh khả năng lãnh đạo trong bối cảnh kinh tế khó khăn và dư luận chưa thực sự ủng hộ.

Đối với đảng Quốc gia, việc duy trì sự ổn định lãnh đạo trong giai đoạn nước rút là yếu tố then chốt để có thể cạnh tranh với đảng Lao động. Dù Luxon đã vượt qua thử thách nội bộ, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức khi cử tri sẽ sớm quyết định tương lai chính trị của ông và đảng cầm quyền.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Anadolu Agency
• RNZ
• CNA
• ABC News (AU)

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.