Tổng quan về nỗ lực hòa bình và an ninh của Syria với Israel dưới thời Tổng thống Ahmed al-Sharaa

Thỏa thuận an ninh Syria-Israel hướng tới hòa bình toàn diện

Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa mới đây khẳng định nước này đang làm việc với nhiều quốc gia trong khu vực để đạt được một thỏa thuận về an ninh với Israel. Theo ông, thỏa thuận này có thể tạo tiền đề cho hòa bình toàn diện giữa hai bên mà không làm tổn hại đến quyền của Syria đối với Cao nguyên Golan - vùng lãnh thổ bị Israel chiếm đóng từ cuộc chiến Sáu ngày năm 1967 và sáp nhập vào năm 1981.

Ông al-Sharaa nhấn mạnh mục tiêu tránh mọi đối đầu trực tiếp, trong khi đồng thời thúc đẩy một chính sách cân bằng hơn từ phía Israel. Kể từ khi ông và lực lượng nổi dậy lật đổ cựu Tổng thống Bashar al-Assad vào tháng 12 năm 2024, quân đội Israel đã mở rộng hiện diện tại một số vùng chiến lược trong lãnh thổ Syria, bao gồm một vùng phi quân sự quanh núi Hermon, có tầm nhìn bao quát thủ đô Damascus. Israel cũng đã tiến hành nhiều cuộc không kích và bắt giữ các cá nhân tại Syria, bên cạnh việc can thiệp với lý do bảo vệ cộng đồng thiểu số Druze ở phía tây nam.

Tình hình leo thang và phản ứng quốc tế

Gần đây, các lực lượng Israel đã phá hủy một trạm biến áp điện tại làng Maariyah, khiến nhiều hộ gia đình mất điện, theo hãng tin nhà nước Syria SANA. Tuy nhiên, Tổng thống al-Sharaa cho biết Syria không có ý định xung đột quân sự và đang tập trung tìm kiếm giải pháp ngoại giao nhằm phòng tránh chiến tranh.

Phát biểu trùng với chuyến thăm lần đầu tiên của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres tới Syria kể từ năm 2009, ông Guterres đã lên tiếng kêu gọi tôn trọng chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Syria, đồng thời lên án các vi phạm của Israel đối với thỏa thuận Giải giáp Lực lượng năm 1974 là không thể chấp nhận được và cần dừng lại.

Cam kết không can thiệp quân sự tại Lebanon

Bên cạnh việc tập trung giải quyết căng thẳng với Israel, Tổng thống al-Sharaa khẳng định chính phủ Syria không có kế hoạch can thiệp quân sự vào Lebanon, mặc dù Syria và nhóm Hezbollah do Iran ủng hộ từng đối đầu trong cuộc nội chiến Syria. Damascus hiện đang thảo luận với giới chức Lebanon nhằm hỗ trợ nước này vượt qua khủng hoảng và ổn định tình hình.

Al-Sharaa nhấn mạnh rằng khủng hoảng Lebanon cần được giải quyết thông qua các giải pháp chính trị toàn diện thay vì chỉ dựa vào các biện pháp an ninh, cảnh báo rằng bất ổn tại Lebanon có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh nội địa Syria. Ông cũng bày tỏ sự ủng hộ việc củng cố quyền lực nhà nước Lebanon đối với vũ khí và các quyết định về chiến tranh hòa bình, cảnh báo nguy cơ lan rộng xung đột khu vực.

Phản ứng và đánh giá từ các chuyên gia

Chính sách nội địa và hướng đi ngoại giao

Tổng thống Syria cũng đề cập đến việc nỗ lực cải thiện kinh tế và quan hệ quốc tế của chính phủ sẽ khó hoàn thành nếu Syria không được gỡ khỏi danh sách Nhà tài trợ khủng bố do Hoa Kỳ lập ra. Về vấn đề an ninh nội địa, ông thừa nhận tiến độ thực hiện thỏa thuận với Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) có phần chậm trễ, song khẳng định cam kết hoàn tất quá trình này trong thời gian tới.

Thêm vào đó, al-Sharaa công bố thành lập một ủy ban đặc biệt theo tiêu chuẩn quốc tế và phối hợp với các đối tác nước ngoài có chuyên môn để xử lý các vấn đề liên quan đến người mất tích trong cuộc nội chiến.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The West Australian
• Straits Times World
• Kommersant
• The Syrian Observer

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.