Tổng thống Colombia đề nghị Trump hoãn thuế quan sau động đất kinh hoàng

Cuộc điện đàm 10 phút giữa hai nhà lãnh đạo

Tổng thống Colombia Abelardo De la Espriella hôm thứ Bảy thông báo trên mạng xã hội X rằng ông vừa có cuộc điện đàm kéo dài 10 phút với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông mô tả cuộc trò chuyện là "thân thiện và chân thành", đồng thời nhận xét Trump tỏ ra "vô cùng nồng ấm" trong lần tiếp xúc này.

Theo lời De la Espriella, ông đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Trump vì khoản viện trợ kinh tế trị giá 26,5 triệu USD cùng việc Mỹ cử các đội cứu hộ sang hỗ trợ Colombia trong thảm họa vừa qua. Đáp lại, ông chủ Nhà Trắng đã gửi lời chia buồn tới các nạn nhân trận động đất và bày tỏ sự đồng cảm với những gia đình Colombia bị ảnh hưởng.

Đề nghị hoãn thuế quan để cứu doanh nghiệp trong nước

Điểm mấu chốt trong cuộc gọi là việc De la Espriella trực tiếp đề nghị Trump cân nhắc "tạm hoãn mức thuế quan cao đang ảnh hưởng tới các sản phẩm Colombia, nhằm giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp đang trải qua giai đoạn vô cùng gian nan do hậu quả của trận động đất". Thông báo của ông không đề cập việc phía Mỹ có chấp thuận yêu cầu này hay không.

Bối cảnh của lời đề nghị bắt nguồn từ quyết định hồi cuối tháng 7 của chính quyền Trump, khi Mỹ nâng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Colombia từ 10% lên 12,5%, ngoại trừ một số mặt hàng như cà phê hay dầu mỏ. Gói thuế quan mới áp dụng cho hàng chục quốc gia, trong đó có Colombia, được Washington đưa ra sau khi cáo buộc các nước này thiếu quyết liệt trong việc giảm tình trạng lao động cưỡng bức.

Chính phủ mới của De la Espriella, trước khi động đất xảy ra, đã chuẩn bị một nghị định nhằm chống bóc lột lao động và chế độ nô lệ, với kỳ vọng thuyết phục Washington đảo ngược quyết định tăng thuế. De la Espriella cũng nhấn mạnh rằng Colombia đang đối mặt "thách thức khổng lồ" trong công cuộc tái thiết, vốn đã trở nên nặng nề hơn bởi tình hình kinh tế mà ông mô tả là "khó khăn và bi đát" từ trước khi động đất xảy ra, và ông quy trách nhiệm cho người tiền nhiệm cánh tả Gustavo Petro. "Hơn bao giờ hết, liên minh giữa Colombia và Hoa Kỳ là mệnh lệnh bắt buộc cho công cuộc tái thiết đất nước yêu quý của chúng ta", ông khẳng định.

Hậu quả nặng nề của trận động đất 7,4 độ

Trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra hôm thứ Hai tại khu vực Chocó đã để lại hậu quả thảm khốc: 294 người thiệt mạng, gần 4.000 người bị thương và hơn 14.000 căn nhà bị sập đổ. Các thành phố ở miền tây Colombia như Cali, Pereira và Manizales chịu thiệt hại nặng nề nhất, hiện đang đối mặt với công cuộc tái thiết tốn kém hàng triệu USD.

Trước sức ép từ thảm họa, Tổng thống De la Espriella - người mới nhậm chức từ ngày 7/8 - dự kiến sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp kinh tế để ứng phó với những tổn thất khổng lồ. Biện pháp này cho phép ông có quyền áp thuế mới và điều chỉnh ngân sách quốc gia mà không cần thông qua Quốc hội.

Trục ngoại giao mới: Mỹ và Israel

Ngay sau khi nhậm chức, De la Espriella đã nhanh chóng khôi phục liên minh an ninh với Mỹ cũng như quan hệ ngoại giao với Israel - hai đối tác mà Colombia từng giữ khoảng cách dưới thời chính phủ cánh tả tiền nhiệm. Cùng ngày thứ Bảy, trước cuộc gọi với Trump, ông cũng đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để cảm ơn viện trợ nhân đạo và đội cứu hộ mà Israel cử sang.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của đội cứu hộ Israel lại vấp phải nhiều nghi vấn từ dư luận, bởi lực lượng này chỉ tới nơi hơn 96 giờ sau khi động đất xảy ra - thời điểm được xem là đã bỏ lỡ "giờ vàng" cứu người. Theo trang tin Periodistas Unidos, đội cứu hộ Israel còn được hưởng những đãi ngộ vượt trội so với các đoàn cứu trợ khác: "Các nhân viên cứu hộ rời đi bằng những chiếc xe bán tải sang trọng, có chính quyền thành phố Cali hộ tống, trong khi đội cứu hộ Mexico phải tự xoay xở bằng nguồn lực của chính họ cùng sự hỗ trợ từ người dân Cali".

Tranh cãi về việc ưu tiên viện trợ theo ý thức hệ

Chính quyền De la Espriella đang hứng chịu nhiều chỉ trích liên quan tới cách xử lý thảm họa. Việc ưu tiên nhận hỗ trợ từ Israel, Mỹ, Ecuador và Peru khiến một số nhà phân tích lo ngại về sự thiên vị ý thức hệ trong việc chấp nhận viện trợ, gây bất lợi cho một phản ứng cứu trợ hiệu quả hơn dành cho các nạn nhân.

Thượng nghị sĩ Ariel Ávila đã lên tiếng phê phán gay gắt cách tiếp cận này: "Việc không nhận viện trợ vì lý do ý thức hệ là điều không thể chấp nhận, cho thấy một chính phủ vô cảm, nơi yếu tố chính trị được đặt lên trên yếu tố nhân đạo". Phe đối lập cánh tả cũng cáo buộc ông De la Espriella ưu ái các đồng minh ý thức hệ của mình trong việc phân bổ và tiếp nhận cứu trợ, dù tổng thống đã bác bỏ những cáo buộc này.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 5/8 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 3 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Prensa Latina
• La Tercera
• El Comercio
• El Nacional (VE)

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.