Tổng thống Serbia Vucic tuyên bố từ chức trong vài tuần tới

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic ngày 27/6 bất ngờ tuyên bố sẽ từ chức trong vài tuần tới, trước thời điểm kết thúc nhiệm kỳ vào giữa năm 2027. Động thái này mở đường cho các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội trước thời hạn tại Serbia.

Vucic tuyên bố từ chức trước đám đông ủng hộ

Phát biểu trước đông đảo người ủng hộ tại thủ đô Belgrade, ông Vucic xác nhận quyết định rời ghế tổng thống sớm hơn dự kiến. "Tôi sẽ giữ cương vị tổng thống trong vài tuần tới, sau đó sẽ từ chức", ông nói, song không nêu rõ thời điểm cụ thể cũng như lý do đưa ra quyết định này.

Ông cũng chưa đề cập đến thời điểm giải tán quốc hội - điều kiện tiên quyết để tổ chức các cuộc bầu cử nghị viện sớm. Dù vậy, ông khẳng định sẽ dồn sức hỗ trợ đảng Tiến bộ Serbia (SNS) do ông lãnh đạo giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sắp tới, dưới tên liên minh "Serbia Thống nhất".

Bối cảnh: 18 tháng biểu tình và áp lực chính trị

Quyết định từ chức được đưa ra trong bối cảnh làn sóng biểu tình kéo dài suốt 18 tháng qua tại Serbia. Phong trào phản đối bùng phát sau vụ sập mái che tại nhà ga xe lửa ở thành phố Novi Sad vào tháng 11/2024 khiến 16 người thiệt mạng. Phe đối lập và người biểu tình cáo buộc thảm kịch này là hệ quả của sự yếu kém trong quản lý các dự án xây dựng của chính phủ.

Tại cuộc mít tinh ngày 27/6, ông Vucic cho rằng một số thế lực đang cố tình phá hoại đất nước và thông đồng với các nhân tố nước ngoài - phát ngôn phản ánh rõ mức độ căng thẳng chính trị hiện nay tại Serbia.

Vucic có thể trở thành thủ tướng sau khi từ chức?

Đây là nhiệm kỳ tổng thống thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng của ông Vucic theo quy định pháp luật Serbia. Ông đã nắm quyền liên tục với tư cách tổng thống hoặc thủ tướng trong suốt 12 năm qua.

Theo AP, các chuyên gia nhận định ông Vucic nhiều khả năng sẽ không rời bỏ chính trường hoàn toàn. Việc từ chức có thể mở đường để ông tranh cử chức thủ tướng nếu đảng SNS chiến thắng trong cuộc bầu cử nghị viện sắp tới. Đáng chú ý, chức vụ thủ tướng tại Serbia được xem là có thực quyền hơn so với tổng thống - vị trí vốn mang nhiều tính chất nghi lễ.

Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2, ông Vucic từng để ngỏ khả năng này. "Tôi muốn ít tham gia vào chính trị hơn hoặc không tham gia chút nào, nhưng việc chăm lo cho di sản của mình có thể đòi hỏi một số hình thức gắn kết. Chúng ta hãy cùng chờ xem", ông nói. Gần đây, một số đồng minh cấp cao của ông cũng công khai kêu gọi ông trở lại vai trò thủ tướng.

Thách thức đối ngoại cho chính quyền mới

Serbia hiện là ứng viên xin gia nhập Liên minh châu Âu (EU), song Belgrade đồng thời duy trì quan hệ vững chắc với cả Nga và Trung Quốc. Giới quan sát nhận định đây sẽ là bài toán đối ngoại hóc búa mà bất kỳ chính quyền nào lên nắm quyền sau cuộc bầu cử tới cũng phải đối mặt.

Theo Thanh Niên, Dân Trí