Trump bắt đầu đàm phán Iran sau khi hủy kế hoạch tấn công quy mô lớn

Trump dừng kế hoạch tấn công quy mô lớn, chuyển sang đàm phán với Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 3/8 công bố quyết định hoãn kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran mà ông mô tả là cuộc tấn công lớn nhất kể từ Thế chiến II. Thay vào đó, ông thông báo bắt đầu các cuộc đàm phán với Tehran vào thứ Hai, mang tính chất thương lượng hơn là hành động quân sự. Ông Trump cho biết các cuộc đàm phán sẽ tập trung trước hết vào vấn đề eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược toàn cầu, trước khi bàn tới chương trình hạt nhân của Iran.

Người đứng đầu Nhà Trắng nói ông nhận được đề nghị hoãn tấn công từ các đối tác khu vực như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar cũng như từ phía Iran, những bên cho rằng thỏa thuận ngoại giao đang trong tầm tay. Kế hoạch tấn công đã khiến các đại sứ quán Mỹ tại vùng Trung Đông đưa ra cảnh báo cao, song Trump quyết định đàm phán để tránh leo thang quân sự.

Quyền kiểm soát eo biển Hormuz và đàm phán với Oman

Eo biển Hormuz luôn là điểm nóng trong xung đột Mỹ – Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra vào cuối tháng Hai năm nay. Trước đây, tuyến vận chuyển này cho phép tàu thuyền di chuyển tự do, nhưng chiến tranh đã khiến Iran từng đóng cửa Hormuz và hiện nước này muốn kiểm soát eo biển, thu phí vận chuyển. Mỹ từ chối điều này, dẫn tới các cuộc tấn công mới và sự căng thẳng leo thang hồi tháng trước.

Trong bối cảnh này, Iran và Oman đang đàm phán hoàn tất một tuyến vận chuyển mới qua Hormuz, được đánh giá là tuyến trung dung, tôn trọng quyền lợi của cả hai bên mà không hoàn toàn theo đường ven bờ phía bắc hay phía nam. Tuy nhiên, Iran khẳng định việc này không đồng nghĩa với việc mở lại hoàn toàn eo biển. Một vụ nổ gần đó cũng vừa được báo cáo, cho thấy khu vực vẫn vô cùng bất ổn.

Phản ứng quốc tế và triển vọng đàm phán

Saudi Arabia và UAE kêu gọi ưu tiên đối thoại và thúc đẩy ngừng bắn nhằm giảm căng thẳng ở Trung Đông. Thái tử Saudi Mohammed bin Salman nhấn mạnh sự cần thiết của giải pháp ngoại giao để tránh cuộc xung đột lan rộng, có thể ảnh hưởng tới an ninh và ổn định toàn cầu.

Đồng thời, Iran giữ thái độ cứng rắn nhưng cũng bày tỏ mong muốn duy trì cam kết trong các cuộc thỏa thuận đàm phán. Trong khi đó, Israel cảnh báo sẵn sàng tiếp tục các biện pháp quân sự nếu Iran tái khởi động chương trình hạt nhân hoặc phát triển tên lửa đạn đạo.

Giá dầu thô đã giảm đáng kể ngay sau thông tin đàm phán được công bố, phản ánh kỳ vọng giảm bớt rủi ro xung quanh tuyến vận chuyển quan trọng với gần 20% tổng nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã kéo dài hơn sáu tháng, bắt đầu từ cuối tháng Hai khi Mỹ và Israel bất ngờ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Tehran và các đồng minh trong khu vực, mở rộng sang nhiều mặt trận tại vùng Vịnh, Biển Đỏ và Địa Trung Hải. Các nỗ lực ngoại giao dù gián đoạn vẫn góp phần tạo ra những lúc tạm lắng trong xung đột.

Tổng thống Trump cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã gặp gỡ tại Washington nhằm thảo luận các phương án bao gồm cả ngoại giao, áp lực kinh tế và khả năng dùng vũ lực. Hiện các cuộc đàm phán Mỹ – Iran đang trở thành tín hiệu lạc quan mới trong bối cảnh căng thẳng khu vực luôn tiềm ẩn nguy cơ leo thang bất cứ lúc nào.

Những diễn biến này thể hiện sự xoay chuyển chiến lược của Mỹ khi chuyển từ áp lực quân sự cứng rắn sang ưu tiên giải pháp ngoại giao, đồng thời đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực giải quyết tình trạng bất ổn ở khu vực Trung Đông kéo dài hàng thập kỷ.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• Dhaka Tribune
• Khaleej Times
• Al Jazeera
• The National

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.