Trump cảnh báo đánh sập cầu, nhà máy điện Iran sau các vụ tấn công tại eo biển Hormuz

Chiến sự tại eo biển Hormuz và phản ứng quyết liệt của Mỹ

Ngày 22/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai cảnh báo sẽ trả đũa mỗi lần Iran tấn công tàu thuyền qua eo biển Hormuz bằng cách phá hủy một cây cầu hoặc nhà máy điện của nước này. Ông nhấn mạnh trên mạng xã hội Truth Social rằng mục tiêu có thể bao gồm các vị trí gần hoặc ngay trong thủ đô Tehran. Đây là sự leo thang mới trong cuộc xung đột đã kéo dài gần 5 tháng, gây ra tổn thất nhân mạng và kinh tế lớn cho cả hai bên.

Căng thẳng bắt nguồn từ việc Iran tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí thương mại toàn cầu, đồng thời bắn các tàu thuyền đi qua khu vực này. Mỹ đã đáp trả bằng 11 đêm liên tiếp tiến hành không kích nhằm vào các cơ sở quân sự và hạ tầng của Iran, với mục tiêu làm suy giảm khả năng đe dọa tàu thương mại và sức mạnh quân sự của Tehran.

Những thiệt hại và tổn thất nặng nề

Bộ Y tế Iran thông báo 11 ngày không kích của Mỹ đã khiến 53 người thiệt mạng, trong đó có phụ nữ và trẻ em, cùng với gần 600 người bị thương. Iran cũng tiến hành các cuộc tấn công mở rộng nhằm vào các quốc gia đồng minh của Mỹ như Jordan, Bahrain và Saudi Arabia bằng tên lửa và drone. Quân đội Jordan tuyên bố đã bắn hạ nhiều tên lửa và máy bay không người lái do Iran phóng sang thành phố Aqaba, ngay sát biên giới Israel.

Các cảnh báo không kích vang lên tại Bahrain và Dammam (Saudi Arabia) khiến người dân khu vực này phải tìm nơi trú ẩn tạm thời. Tình trạng căng thẳng không chỉ tập trung vào khu vực eo biển Hormuz mà đã lan rộng sang các quốc gia lân cận, làm dấy lên lo ngại về khả năng xung đột mở rộng khu vực.

Tác động đến kinh tế toàn cầu và chuỗi cung ứng năng lượng

Giá dầu thế giới đã phản ứng mạnh mẽ trước căng thẳng, với giá dầu Brent vượt mức 95 USD/thùng, mức cao nhất trong gần 6 tuần. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa buộc các công ty năng lượng và thương mại phải tìm các tuyến vận chuyển thay thế, trong khi Iran-aligned Houthi tại Yemen cũng đe dọa phong tỏa thêm tuyến đường huyết mạch qua Biển Đỏ, gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

KLM và nhiều hãng hàng không lớn đã tạm dừng các chuyến bay đến khu vực Trung Đông trong bối cảnh nguy cơ xung đột leo thang, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải vận tải hành khách và hàng hóa trong khu vực.

Đường đi tới hòa giải vẫn còn mịt mù

Mặc dù các bên có những trao đổi ngoại giao qua các trung gian như Pakistan và Qatar, tiến trình đàm phán bị đình trệ do sự cứng rắn của mỗi bên. Mỹ tái khẳng định sẽ không gặp trực tiếp các quan chức Iran và tiếp tục đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công, như cảnh báo nhắm vào khu vực "Pickaxe Mountain" - một địa điểm nghi là trung tâm hoạt động hạt nhân ngầm của Iran gần Natanz mà Tehran liên tục phủ nhận.

Tuy vậy, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington vẫn mở cửa cho các giải pháp đàm phán nếu Tehran thể hiện thiện chí, dù hiện tại Iran bị xem là chưa nghiêm túc trong việc này. Trong khi đó, Iran tiếp tục tố cáo Mỹ vi phạm thỏa thuận tạm ngừng chiến và duy trì chính sách phong tỏa kinh tế, khiến xung đột kéo dài chưa có điểm dừng.

Ảnh hưởng và triển vọng khu vực

Bạo lực leo thang đã làm gia tăng những mối đe dọa an ninh cho các đồng minh Mỹ ở Vùng Vịnh, với các vụ tấn công vào hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự ở Kuwait, Bahrain, và Jordan. Trump cam kết sẽ xử lý tác động từ các nhóm vũ trang như Houthi nếu họ tiếp tục các hành động tấn công và phong tỏa tại khu vực Biển Đỏ.

Đây là một giai đoạn căng thẳng nhất trong quan hệ Mỹ - Iran và tình hình Trung Đông hiện nay, đe dọa mở rộng thành một cuộc xung đột khu vực nghiêm trọng nếu không có các bước đi ngoại giao hiệu quả.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.

• Vanguard (Nigeria)
• South China Morning Post
• The Times of India
• Deutsche Welle

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.