Trump cảnh báo Iran trước cơ hội cuối cùng và tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz

Trump khẳng định đàm phán Iran đang tiếp diễn và cảnh báo thời hạn cuối

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/8 tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra dù Tehran đã phủ nhận điều này. Ông nhấn mạnh Iran đang đối mặt với “cơ hội cuối cùng trước khi bị tấn công quyết liệt”, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục theo đuổi các cuộc đàm phán theo đề nghị từ Saudi Arabia, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar và nhiều quốc gia khác trong khu vực. Trump cho rằng đây là khoảng thời gian cuối cùng Iran có thể ký một thỏa thuận tốt và không muốn bỏ lỡ cơ hội này trước khi tiến hành hành động mạnh mẽ hơn.

Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu khí chiến lược của khu vực, có thể được tái khởi động “chỉ trong vòng một ngày”, đồng thời tiến trình phi hạt nhân hóa Iran sẽ cần thời gian hơn. Trump khẳng định "phi hạt nhân hóa Iran phải diễn ra" theo mục tiêu của Mỹ và các nước phương Tây, trong khi Iran luôn bác bỏ cáo buộc về mục đích phát triển vũ khí hạt nhân.

Căng thẳng eo biển Hormuz và phong tỏa hai chiều

Eo biển Hormuz là điểm nóng chính trong xung đột giữa Mỹ và Iran kể từ khi chiến tranh bùng phát vào cuối tháng 2. Iran đã áp đặt phong tỏa nghiêm ngặt, không cho tàu thuyền vận tải tự do đi lại như trước đây, thay vào đó chỉ cho phép lưu thông theo tuyến sát bờ biển Iran và còn đòi hỏi phí qua cho các tàu hàng. Chính quyền Mỹ và các đồng minh phản đối điều này, cho rằng Iran vi phạm tự do đi lại quốc tế.

Đại diện Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, tuyên bố rằng Tehran không đàm phán trực tiếp với Washington mà chỉ trao đổi với Oman về việc bảo đảm an toàn cho tàu thuyền qua lại eo biển. Iran và Oman dự kiến sẽ đạt được thoả thuận về một tuyến đường hàng hải hai chiều tạm thời, đảm bảo quyền chủ quyền và an ninh của cả hai bên mà không hoàn toàn mở lại eo biển như trước.

Các tàu hàng vẫn lưu thông qua eo biển này phải chịu rủi ro cao và thường xuyên bị tấn công. Ví dụ, gần đây một tàu hàng đã bị trúng đạn chưa xác định ngoài khơi Oman và đang được điều tra, làm gia tăng lo ngại về an ninh tại khu vực này. Mỹ cũng áp dụng chiến dịch phong tỏa ngược nhằm không cho bất cứ hàng hóa nào đi vào Iran trừ khi có thỏa thuận hoặc sự đầu hàng hoàn toàn từ phía Tehran.

Từng bước leo thang chiến tranh và nỗ lực ngoại giao gián tiếp

Kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào Iran vào tháng 2, tình hình chiến tranh giữa hai bên vẫn tiếp tục căng thẳng với nhiều đợt giao tranh và tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái. Tuy nhiên, các đợt ngoại giao gián tiếp giữa Mỹ, Iran và các quốc gia vùng Vịnh nhằm giảm căng thẳng vẫn được duy trì, dù nhiều lần đàm phán bị phá vỡ.

Trước đó, một thỏa thuận ngừng bắn dự kiến mở đường cho việc tái lập lưu thông qua Hormuz đã thất bại vào tháng trước. Trump cho biết ông đã bị các bên, bao gồm Iran và các đối tác khu vực, yêu cầu hoãn các đòn tấn công quy mô lớn có thể thành “cuộc tấn công lớn nhất từ Thế chiến II”, tuy nhiên, truyền thông Iran bác bỏ thông tin này.

Mỹ vẫn duy trì áp lực bằng các biện pháp quân sự và kinh tế, coi việc phi hạt nhân hóa Iran là mục tiêu không thể trì hoãn trong bối cảnh Tehran vẫn giữ kho uranium làm giàu và tiếp tục các hoạt động quân sự trong khu vực.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• Dhaka Tribune
• The National
• Gulf News
• The Daily Star

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.