Trump công bố chiến dịch gây áp lực kinh tế mạnh mẽ chưa từng có lên Iran

Chiến tranh kinh tế tấn công Iran do Mỹ lãnh đạo

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/7 chính thức công bố "chiến dịch kinh tế mạnh mẽ nhất trong lịch sử" nhắm vào Iran, sử dụng các biện pháp cấm vận và cô lập kinh tế quy mô chưa từng có nhằm áp chế quốc gia Trung Đông này. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định đây sẽ là "một cuộc chiến kinh tế và sự cô lập quy mô chưa từng có", đồng thời cảnh báo "tuyệt đối không có ngoại lệ" đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp các hình thức hỗ trợ tài chính, doanh nghiệp, sân bay hay cơ quan chính phủ cho Iran, kẻ sẽ chịu "hậu quả kinh tế nghiêm trọng".

Trong lời kêu gọi, ông Trump tiết lộ mục tiêu đóng cửa hoạt động buôn lậu dầu mỏ, các dòng tiền trao đổi ngoại tệ, chuyển khoản tiền mặt, hoạt động của các công ty bình phong và những biện pháp khác nhằm cắt đứt hoàn toàn các nguồn lực kinh tế của Iran.

Bối cảnh căng thẳng và phản ứng từ Iran

Chiến dịch này được công bố trong lúc căng thẳng giữa Mỹ và Iran kéo dài gần sáu tháng mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cuối tháng 2, Tehran đáp trả bằng các cuộc pháo kích vào các nước đồng minh của Mỹ trong khu vực lân cận và tiến hành phong tỏa Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển nhiên liệu chiến lược toàn cầu.

Mỹ đáp trả bằng việc phong tỏa các cảng biển của Iran, làm gián đoạn nguồn cung dầu thô. Gần đây, các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cáo buộc Iran bắn hai quả tên lửa hướng vào các tàu thương mại trên vùng biển, dù Iran phủ nhận các cáo buộc trên.

Đáp lại đe dọa, Iran cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh hỗ trợ quân đội Mỹ sẽ bị coi như tham gia trực tiếp vào các hoạt động quân sự, theo lời tướng Ali Abdollahi, người đứng đầu lực lượng quân đội Iran.

Không có đàm phán trong ngắn hạn

Về mặt ngoại giao, Tổng thống Trump khẳng định hiện không có bất kỳ cuộc đối thoại hay thương lượng nào được tiến hành giữa Washington và Tehran, đồng thời cấm các nhóm làm việc của ông tiến hành bất kỳ cuộc trao đổi nào cho đến khi Iran thể hiện sự nhượng bộ theo quan điểm của Mỹ.

Ông cũng đề cập khả năng các cuộc đàm phán trong tương lai nhưng nhấn mạnh tình hình hiện tại ở Eo biển Hormuz là "tốt" khi nhiều tàu chở dầu vẫn có thể hoạt động dù căng thẳng. Việc đối đầu chính thức về mặt kinh tế thể hiện quyết tâm áp đặt sức ép tối đa lên Iran để ngăn chặn việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân và hành vi gây bất ổn trong khu vực.

Áp lực đa phương và tác động khu vực

Chiến dịch cấm vận mở rộng cũng hướng tới việc huy động các đồng minh của Mỹ tham gia vào việc cô lập Iran. Tổng thống kêu gọi các quốc gia dừng các giao dịch thương mại và tài chính với Iran, nguyên tắc được chủ yếu nhấn mạnh với các nước vùng Vịnh vốn có mối quan hệ kinh tế gắn bó với Tehran. Đại diện các nước trong khu vực đã có những động thái cảnh giác khi cân nhắc giữa quan hệ truyền thống và áp lực từ Mỹ.

Cuộc đối đầu Mỹ - Iran qua các biện pháp kinh tế được xem là một bước leo thang mới trong cuộc chiến toàn diện kéo dài nhiều tháng, với các vấn đề trung tâm là an ninh năng lượng, duy trì tự do hàng hải tại vùng biển chiến lược và khả năng ngăn chặn một cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Toàn bộ tình hình diễn biến đang được theo dõi sát sao nhất là khi Mỹ chuẩn bị bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, với áp lực chính trị từ nhiều phía đòi hỏi một chiến lược cứng rắn đối với Iran.

Theo O Globo, TVN Noticias, El Universal (MX), El Espectador

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• O Globo
• TVN Noticias
• El Universal (MX)
• El Espectador

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.