Trump công bố thỏa thuận Hamas giải giáp vũ khí ở Gaza nhưng nhiều khó khăn còn đó

Thỏa thuận giải giáp Hamas và rút quân Israel được công bố

Ngày 31/7/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố một thỏa thuận được cho là bước đột phá trong quá trình kết thúc chiến tranh tại Gaza. Theo đó, Hamas sẽ đồng ý giải giáp vũ khí trong một quá trình kéo dài nhiều giai đoạn, trong khi Israel sẽ rút quân khỏi khu vực này. Thỏa thuận còn bao gồm việc thành lập một lực lượng cảnh sát Palestine mới cùng một lực lượng ổn định quốc tế nhằm đảm bảo an ninh cho người dân Gaza và các nước láng giềng.

Kế hoạch 20 điểm do Trump đề xuất nhắm tới việc phá hủy mạng lưới hầm ngầm của Hamas, loại bỏ các kho vũ khí và thiết lập một chính phủ kỹ trị mới của Palestine dưới sự giám sát của Đại hội Hòa bình (Board of Peace) do Mỹ hậu thuẫn. Sau hơn hai năm chiến tranh, Gaza đang trong tình trạng hư hại nặng nề và ngập tràn khó khăn nghèo đói, thỏa thuận được kỳ vọng sẽ là cầu nối để phục hồi vùng lãnh thổ này.

Tiến trình giải giáp theo từng giai đoạn và các thử thách

Mặc dù Hamas đã đồng ý thực hiện thỏa thuận giải giáp, nhiều vấn đề phức tạp vẫn còn tồn tại. Các giai đoạn đầu tiên liên quan tới việc lực lượng cảnh sát Gaza bàn giao vũ khí cho chính quyền kỹ trị do Đại hội Hòa bình giám sát trong vòng hai tuần tới. Tuy nhiên, đa phần các tay súng Hamas cùng các vũ khí hạng nặng và hệ thống hầm ngầm chưa được bao gồm trong giai đoạn đầu này và dự kiến sẽ phải được tháo dỡ trong thời gian từ 200 đến 350 ngày tiếp theo.

Israel vẫn bày tỏ sự hoài nghi về việc Hamas thực sự ý định từ bỏ vũ khí, và còn quan ngại về việc Hamas sẽ duy trì quyền kiểm soát quan trọng sau giải giáp. Bộ phận quân sự Israel đã kiểm tra sát sao từng bước của quá trình đàm phán, nhưng phản ứng chính thức từ phía Israel về thỏa thuận này vẫn khá im lặng.

Yếu tố bên ngoài và tác động lên tiến trình đàm phán

Vai trò của Iran trong vấn đề này cũng rất đáng chú ý, dù Đại hội Hòa bình kiên định thúc đẩy cuộc giải giáp, Iran vẫn được biết là khuyên Hamas không nên chấp thuận thỏa thuận, đồng thời ít có khả năng hỗ trợ Hamas do đang vướng vào cuộc đối đầu với Mỹ. Phía Hamas cùng các bên trung gian từ Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ đang làm việc tại Cairo để xúc tiến các bước tiếp theo, gồm kiểm soát vũ khí, tốc độ rút quân của Israel và cơ chế đảm bảo thực thi.

Một điểm trọng yếu là Hamas yêu cầu sự đảm bảo từ các trung gian và Đại hội Hòa bình rằng Israel sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết, không lợi dụng giai đoạn giải giáp để duy trì sự hiện diện quân sự ở Gaza. Theo đó, một ủy ban kiểm tra bao gồm các nhà trung gian sẽ giám sát và xác nhận các bước đi song phương trước khi tiến tới các giai đoạn tiếp theo.

Hoàn cảnh chiến sự và thách thức trên thực địa

Chiến tranh Gaza khởi đầu từ ngày 7/10/2023 sau cuộc tấn công của Hamas vào miền nam Israel khiến hơn 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Phản công của Israel đã khiến hơn 73.000 người Palestine tử vong, theo Bộ Y tế Gaza. Quân đội Israel hiện kiểm soát hơn một nửa diện tích Gaza, khiến người dân Palestine bị đẩy vào các khu lều trại tồi tàn hoặc các khu đô thị bị phá hủy nặng nề.

Trong khi đó, giao tranh vẫn tiếp tục dù các cuộc không kích của Israel đã giảm sau thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ bảo trợ. Ngày 31/7/2026, các vụ không kích khiến ít nhất 6 người Palestine thiệt mạng, trong đó có trẻ em, phản ánh thực trạng tình hình vẫn rất mới chứ chưa thể ổn định nhanh chóng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai ý định mở rộng vùng kiểm soát lên tới 70% lãnh thổ Gaza, khiến câu hỏi về sự tham gia và quy mô thực tế của lực lượng quốc tế ổn định càng thêm phần mơ hồ. Đồng thời, tương lai của chính phủ Palestine kỹ trị mới và việc tái thiết Gaza vẫn đang chờ đợi quá trình đàm phán tiếp tục được triển khai.

Mặc dù Tổng thống Trump mô tả thỏa thuận như một bước tiến lớn hướng tới hòa bình và an ninh cho Israel, song hai bên đặc biệt là Israel và Hamas đều chưa có phản hồi đồng thuận rõ ràng; điều này cho thấy không ít khó khăn vẫn còn trước mắt, đặc biệt là việc xây dựng lòng tin và thực hiện từng cam kết đúng hạn.

Thỏa thuận này khắc họa một lộ trình xa hơn cho chiến tranh Gaza, trong đó hy vọng vào sự phối hợp quốc tế và sự chuyển giao quyền lực sẽ giúp mang lại ổn định lâu dài cho khu vực.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 5/6 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Stuff
• Financial Times
• Gulf News
• The Guardian

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.