Trump hủy kế hoạch tấn công Iran sau khi đạt thỏa thuận sơ bộ với các bên Trung Đông

Trump hủy bỏ kế hoạch tấn công quân sự Iran theo đề nghị từ Trung Đông

Ngày 2/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông đã hủy bỏ kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, trong bối cảnh Tehran và nhiều quốc gia Trung Đông khác đề nghị tạm hoãn các hành động quân sự để hoàn tất các điều khoản cơ bản của một thỏa thuận mới. Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ và các bên liên quan đã đồng ý giữ nguyên hiện trạng trong khi hoàn thiện thỏa thuận, nhằm mục đích mang lại lợi ích cho thế giới và sự thịnh vượng bền vững cho Iran. Theo đó, thỏa thuận dự kiến bao gồm việc "mở cửa ngay lập tức, hoàn toàn và tổng thể của eo biển Hormuz" cùng việc giải trừ mối đe dọa hạt nhân từ Iran.

Bối cảnh căng thẳng và những cảnh báo từ các đại sứ quán Mỹ

Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Washington có thể sẽ tiến hành các cuộc tấn công dữ dội mới nhằm vào Iran trong dịp cuối tuần, khi hy vọng về một kết thúc đàm phán hòa bình từ cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 có dấu hiệu giảm sút, đồng thời giá năng lượng tăng cao. Nhiều đại sứ quán Mỹ tại khu vực Trung Đông như ở Iraq, Jordan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã phát đi cảnh báo yêu cầu công dân Mỹ cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng rời khỏi khu vực nếu căng thẳng leo thang, bao gồm khả năng bị hủy chuyến bay và đóng cửa không phận tạm thời.

Các vụ tấn công vào tàu gần Oman và đợt phong tỏa eo biển Hormuz của Iran cũng khiến tình hình thêm bất ổn. Iran đã cảnh báo rằng các hành động phong tỏa của Mỹ sẽ dẫn tới việc đóng cửa các tuyến đường vận chuyển thiết yếu, trong khi Tehran tuyên bố sẵn sàng phản đối quyết liệt mọi hành động quân sự của Mỹ và đồng minh trong khu vực.

Khả năng đàm phán và các điều kiện đi kèm

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng việc hủy bỏ kế hoạch tấn công chỉ diễn ra với điều kiện các bên có thể nhanh chóng đạt được thỏa thuận cuối cùng. Ông cũng cho biết Israel cùng Mỹ cam kết với nhau nhằm mang lại hòa bình trong khu vực. Tuy nhiên, giới chức Iran qua các kênh truyền thông nhà nước gọi các yêu cầu của Mỹ là "danh sách mong ước" và cảnh báo các hành động quân sự sẽ gây ra sự thắt chặt thêm việc kiểm soát các tuyến đường biển quan trọng như eo biển Hormuz và có thể ảnh hưởng đến các tuyến đường khác như eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ.

Trong những tuần gần đây, Mỹ đã thực hiện một loạt đợt không kích quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, trong khi Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ ở Kuwait và Bahrain. Các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cảng Damietta ở Ai Cập cũng đánh dấu sự mở rộng phạm vi xung đột.

Ảnh hưởng kinh tế và địa chính trị của cuộc xung đột

Giá dầu quốc tế đã biến động mạnh trong bối cảnh căng thẳng leo thang, với giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng hơn 1% lên 84,67 USD mỗi thùng và Brent tăng trên 1% đóng cửa ở mức 90,12 USD mỗi thùng. Mặc dù giá có xu hướng giảm hơn 5% trong tuần, các nhà đầu tư vẫn cảnh giác với tình hình căng thẳng kéo dài tại khu vực Trung Đông.

Việc duy trì phong tỏa cảng biển và các động thái quân sự khiến khu vực eo biển Hormuz được coi là điểm nghẽn chiến lược quan trọng trong việc vận chuyển khoảng 20% nguồn cung cấp dầu toàn cầu. Xung đột tại đây và sự mở rộng ra khu vực Biển Đỏ, nơi các lực lượng do Iran hậu thuẫn cũng tiến hành các cuộc tấn công, tiềm ẩn nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung dầu và kéo theo các hệ lụy về an ninh năng lượng toàn cầu.

Ngay cả khi dừng tấn công, Mỹ vẫn duy trì thế sẵn sàng cao độ

Trong bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng mặc dù kế hoạch tấn công bị hủy bỏ trong lúc này, Mỹ vẫn trong trạng thái "khóa nòng, đã lên đạn và sẵn sàng hành động" nếu cần thiết. Đây là tín hiệu cho thấy Washington vẫn giữ thái độ kiên quyết nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân và gây bất ổn khu vực.

Các quan chức Iran cảnh báo rằng những hành động quân sự của Mỹ không chỉ đẩy căng thẳng lên cao mà còn khiến Iran tăng cường kiểm soát các điểm nghẽn vận chuyển quan trọng trên biển, điều này có thể khiến xung đột ngày càng mở rộng và khó kiểm soát hơn.

Hiện tại, tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn chứa nhiều bất đồng lớn liên quan đến chương trình hạt nhân Iran và quyền kiểm soát vận chuyển qua eo biển Hormuz, hai yếu tố then chốt làm gia tăng rủi ro chiến tranh lan rộng trong khu vực.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 2/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Associated Press of Pakistan
• CNBC
• CNBC World

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.