Trump khẳng định đàm phán với Iran vẫn tiếp tục mặc cho Tehran phủ nhận
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/8 nhấn mạnh các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra, mặc cho phía Iran nhiều lần phủ nhận thông tin này. Phát biểu trước báo chí tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết những cuộc đàm phán này được duy trì theo đề nghị của các quốc gia trong khu vực như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Qatar nhằm tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ và Iran kéo dài hơn 5 tháng qua. Ông gọi đây là "cơ hội cuối cùng" để Tehran ký kết một thỏa thuận tốt, đồng thời cảnh báo nếu không thành công, Iran sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng, kể cả khả năng "bị triệt hạ".
Ngược lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, khẳng định nước này không đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Washington. Iran chỉ trao đổi với Oman về việc mở lối đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường biển chiến lược quan trọng nối liền vùng Vịnh với biển Ả Rập. Những trao đổi này nhằm nhằm tìm cách thiết lập một hành lang được kiểm soát chặt chẽ, phù hợp với quyền chủ quyền và bảo vệ an ninh quốc gia của cả hai bên, chứ không đồng nghĩa với việc mở lại hoàn toàn tuyến đường biển.
Vấn đề Eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân là trọng điểm thảo luận
Eo biển Hormuz trở thành điểm nóng trong nỗ lực hòa giải Đông Địa Trung Hải khi Iran đã tái áp dụng các biện pháp phong tỏa gây ách tắc hoạt động vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa qua vùng biển này. Tehran trước đó đã thiết lập tuyến đường biển chỉ cho phép tàu đi sát bờ Iran, yêu cầu thu phí và kiểm soát chặt chẽ, trong khi Mỹ và các đồng minh phản đối, đòi duy trì quyền đi lại tự do trên tuyến đường này.
Ông Trump cho biết đàm phán tập trung vào việc tái mở cửa Eo biển Hormuz có thể diễn ra nhanh chóng "có thể ngay ngày mai", còn việc loại bỏ chương trình hạt nhân Iran sẽ mất nhiều thời gian hơn. Mỹ cáo buộc Iran âm mưu chế tạo bom hạt nhân, trong khi Tehran khẳng định chương trình chỉ vì mục đích dân sự.
Tiến trình đàm phán và bối cảnh chiến sự căng thẳng
Từ cuối tháng 2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích bất ngờ nhằm vào Iran, mở màn giai đoạn chiến sự leo thang. Mặc dù có những lúc ngưng bắn tạm thời, chiến tranh vẫn kéo dài và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Iran duy trì khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu Mỹ và đồng minh, cũng như giữ lượng uranium làm giàu hạt nhân đủ lớn trong kho.
Trong tuần trước, Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ tấn công mạnh mẽ, có thể nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran nhưng sau đó đã hủy bỏ mối đe dọa này, cho rằng các điều khoản thỏa thuận đang được định hình.
Bên cạnh đó, các bên liên quan cho biết phía Iran đã nhờ các nhà trung gian cố gắng hồi sinh bản ghi nhớ Mỹ-Iran được ký kết hồi tháng 6, tuy không phải thỏa thuận hòa bình cuối cùng nhưng là bước đệm để tiến tới giải pháp toàn diện, trong đó có các quy định liên quan Eo biển Hormuz.
Tình hình vận tải biển và an ninh khu vực
Một sự cố nổ gần một tàu chở dầu ngoài khơi bờ biển Oman được báo cáo gần đây nhưng không gây thương vong hay hư hại. Phong tỏa và các cuộc tấn công vào tàu thương mại khiến lưu lượng qua Eo biển Hormuz sụt giảm, trong khi một số siêu tàu của Saudi Arabia phải đổi hướng tới các khu vực khác do đe dọa từ nhóm Houthi tại Yemen.
Giá dầu thô có chiều hướng giảm trong bối cảnh kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình trong vùng Trung Đông tăng lên. Đồng yên Nhật cũng tăng giá so với các đồng tiền khác sau khi Mỹ và Nhật Bản xác nhận can thiệp chung để ổn định tỷ giá.
Nguồn tham khảo
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- Al Jazeera
- France 24 Middle East
- France 24
- The Daily Star
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
