Trump phê duyệt thỏa thuận hạt nhân kéo dài 30 năm với Saudi Arabia
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức xác nhận thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Saudi Arabia, cho phép nước này phát triển chương trình hạt nhân dân sự với khả năng làm giàu uranium. Theo nguồn tin từ các quan chức am hiểu vấn đề, thỏa thuận có thể được công bố chính thức vào ngày 22/7/2026 và dự kiến kéo dài 30 năm, trị giá hàng chục tỷ đô la Mỹ.
Thỏa thuận đặc biệt tập trung vào việc tạo điều kiện để các công ty Mỹ đóng vai trò chính trong việc phát triển cơ sở hạ tầng hạt nhân của Saudi Arabia, đồng thời ngăn chặn các đối thủ nước ngoài tiếp cận lĩnh vực này. Một trong những nội dung nổi bật là kế hoạch xây dựng nhà máy làm giàu uranium tại Saudi Arabia, dựa trên nghiên cứu khả thi chung giữa hai bên.
Ý nghĩa và những lo ngại về an ninh khu vực
Việc Saudi Arabia được cấp phép làm giàu uranium trong chương trình dân sự khiến các chuyên gia phi phổ biến vũ khí hạt nhân hết sức lo ngại, bởi đây là bước quan trọng mở đường cho khả năng phát triển vũ khí hạt nhân nếu vương quốc này lựa chọn đi theo hướng đó. Thái tử Mohammed bin Salman từng tuyên bố Riyadh sẽ theo đuổi vũ khí hạt nhân nếu Iran sở hữu bom nguyên tử, khiến căng thẳng khu vực trở nên phức tạp hơn.
Bên cạnh đó, thỏa thuận được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Saudi Arabia vừa ký một hiệp ước quốc phòng với Pakistan, quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và Pakistan cũng tuyên bố sẵn sàng chia sẻ chương trình hạt nhân với Saudi Arabia nếu cần thiết. Điều này làm dấy lên lo ngại về sự gia tăng đua vũ trang hạt nhân tại Trung Đông, vốn đã rất nhạy cảm về mặt an ninh.
Khác biệt với mô hình của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Trong khi UAE đã ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Mỹ và không theo đuổi quá trình làm giàu uranium để giảm thiểu nguy cơ phổ biến vũ khí, thì Saudi Arabia lại được tạo điều kiện xây dựng cơ sở làm giàu uranium. Các chuyên gia từng đánh giá mô hình UAE là tiêu chuẩn vàng về phát triển năng lượng hạt nhân dân sự không kèm theo rủi ro phổ biến vũ khí.
Tuy nhiên, chính quyền Trump cho rằng việc tham gia sâu vào chương trình hạt nhân Saudi Arabia sẽ giúp Mỹ có vai trò kiểm soát và giám sát chặt chẽ hơn nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát triển vũ khí hạt nhân trái phép. Thỏa thuận này dự kiến sẽ được gửi tới Quốc hội Mỹ trong những ngày tới để xem xét và có thể gặp sự phản đối từ các nghị sĩ lo ngại an ninh.
Những điều rút ra từ bài viết
- Thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Saudi mở cửa cho Saudi Arabia phát triển làm giàu uranium trong chương trình dân sự.
- Việc này kéo theo lo ngại về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân tại Trung Đông.
- Công ty Mỹ sẽ đóng vai trò chính trong phát triển hạ tầng hạt nhân Saudi Arabia suốt 30 năm tới.
- Mô hình Saudi Arabia khác với UAE khi UAE không tham gia làm giàu uranium trong hợp tác hạt nhân.
- Thỏa thuận sẽ được Quốc hội Mỹ xem xét và có thể gặp phản đối vì an ninh khu vực.
Nguồn tham khảo
- The Hindu International - Trump approves nuclear agreement that may allow Saudi Arabia to enrich uranium
- South China Morning Post - Trump approves Saudi nuclear deal that could allow uranium enrichment, AP sources say
- The Times of India - Trump approves Saudi nuclear agreement, opens door to uranium enrichment
- The Australian - Trump approves landmark nuclear deal with Saudi Arabia - The Australian
- Anadolu Agency - Trump approves landmark nuclear deal with Saudi Arabia: Report
- Associated Press - Trump approves nuclear agreement that may allow Saudi Arabia to enrich uranium, two AP sources say - AP News
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- The Hindu International
- South China Morning Post
- The Times of India
- Anadolu Agency
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
