Trump phê duyệt thỏa thuận hạt nhân với Saudi Arabia
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Saudi Arabia, tạo điều kiện cho vương quốc này phát triển khả năng làm giàu uranium nhằm phục vụ chương trình hạt nhân dân sự. Thông tin này được xác nhận bởi các nguồn tin giấu tên quen thuộc với vấn đề, theo đó thỏa thuận sẽ được công bố chính thức trong thời gian tới, có thể ngay trong hôm thứ Tư, ngày 22/7/2026.
Thỏa thuận này, được ký kết sau những lần đàm phán giữa Mỹ và Saudi Arabia, nhất là bản ghi nhớ ký năm ngoái tại Riyadh giữa Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Năng lượng Saudi Abdulaziz bin Salman, kéo dài trong 30 năm và dự kiến có sự tham gia phát triển của các công ty Mỹ trong chương trình này. Một trong những nội dung trọng tâm là khả năng xây dựng cơ sở làm giàu uranium sau một nghiên cứu khả thi chung giữa hai bên.
Lo ngại về an ninh và nguy cơ phổ biến vũ khí
Mặc dù làm giàu uranium không đồng nghĩa trực tiếp với việc chế tạo vũ khí hạt nhân, nhưng đây được coi là bước chuẩn bị quan trọng và mở đường cho việc phát triển một chương trình vũ khí hạt nhân, khiến các chuyên gia ngăn ngừa phổ biến vũ khí hạt nhân cảnh báo về nguy cơ lan rộng vũ khí hạt nhân ở Trung Đông.
Quan ngại này càng tăng cao khi Thái tử Saudi Mohammed bin Salman từng ngầm ý rằng Riyadh có thể theo đuổi vũ khí hạt nhân nếu Iran sở hữu bom nguyên tử. Trong khi đó, Saudi Arabia và Pakistan, quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, vừa ký thỏa thuận quốc phòng song phương sau một loạt căng thẳng khu vực, đồng thời Pakistan cũng tuyên bố sẽ cung cấp chương trình hạt nhân của mình nếu cần thiết, một động thái được cho là cảnh báo Israel, quốc gia được cho là sở hữu vũ khí hạt nhân duy nhất tại Trung Đông.
So sánh với mô hình UAE và tiêu chuẩn quốc tế
Trước đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã ký thỏa thuận "123 Agreement" với Mỹ để xây dựng nhà máy điện hạt nhân Barakah với sự hỗ trợ của Hàn Quốc, nhưng không theo đuổi khả năng làm giàu uranium trên lãnh thổ mình. Mô hình UAE được các chuyên gia coi là tiêu chuẩn vàng cho những quốc gia mong muốn phát triển năng lượng hạt nhân dân sự mà không làm tăng nguy cơ phổ biến hạt nhân.
Trong khi đó, thỏa thuận mà Mỹ và Saudi Arabia sắp công bố có thể được coi là bước đi khác biệt, khi mở cửa cho khả năng làm giàu uranium, khiến cộng đồng quốc tế và các nước phương Tây đặc biệt quan tâm đến việc quản lý rủi ro và đảm bảo không để diễn ra vũ khí hóa.
Những điều rút ra từ bài viết
- Trump phê duyệt thỏa thuận hạt nhân với Saudi Arabia cho phép làm giàu uranium phục vụ chương trình dân sự.
- Thỏa thuận kéo dài 30 năm, có sự tham gia của các công ty Mỹ trong phát triển chương trình hạt nhân Saudi Arabia.
- Nhà làm giàu uranium có thể được xây dựng sau nghiên cứu khả thi chung, mở đường cho vũ khí hạt nhân tiềm ẩn.
- Saudi Arabia có nguy cơ phát triển vũ khí hạt nhân nếu Iran sở hữu bom nguyên tử, tăng lo ngại khu vực.
- Mô hình UAE được coi là tiêu chuẩn vàng về hợp tác năng lượng hạt nhân không làm tăng nguy cơ phổ biến.
Nguồn tham khảo
- Haaretz - Reports: Trump Approves Saudi Arabia Nuclear Deal Without Major Safeguards - Haaretz
- The Japan Times - Trump to seek Congress approval for Saudi Arabia nuclear energy pact that lacks safeguards, sources say
- The Hindu International - Trump approves nuclear agreement that may allow Saudi Arabia to enrich uranium
- South China Morning Post - Trump approves Saudi nuclear deal that could allow uranium enrichment, AP sources say
- The Times of India - Trump approves Saudi nuclear agreement, opens door to uranium enrichment
- The Australian - Trump approves landmark nuclear deal with Saudi Arabia - The Australian
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.
- The Japan Times
- The Hindu International
- South China Morning Post
- The Times of India
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.
