Trump thông báo bắt đầu đàm phán mới với Iran sau quyết định hoãn tấn công quy mô lớn

Trump hoãn chiến dịch tấn công lớn, mở đường đàm phán với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố quyết định hoãn kế hoạch phát động "cuộc tấn công lớn nhất kể từ Thế chiến II" nhằm vào Iran để ưu tiên giải pháp đàm phán. Tuyên bố được ông đưa ra ngày 2/8 trên chuyến bay Air Force One, trong đó Trump cho biết lệnh tấn công đã được dự trù nhưng bị dừng lại khi nhận được sự đề nghị của Iran cùng các đồng minh vùng Vịnh như Saudi Arabia, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất và Qatar.

Ông Trump nhấn mạnh rằng các bên đều không muốn xung đột leo thang và đã thấy rõ quy mô cuộc tấn công mà Mỹ định thực thi. "Bây giờ, chúng ta bắt đầu đối thoại dưới hình thức đàm phán. Cuộc đàm phán sẽ bắt đầu vào chiều thứ Hai," ông nói nhưng không tiết lộ địa điểm hoặc thành phần tham gia các vòng thương lượng.

Đàm phán tập trung vào eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân Iran

Cuộc đàm phán mới dự kiến xoay quanh vấn đề eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển dầu mỏ toàn cầu quan trọng, vốn là điểm nóng trong cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran. Ông Trump nhấn mạnh một thỏa thuận liên quan đến tuyến đường này đang được tiến hành và sau đó sẽ là một thỏa thuận về chương trình hạt nhân hoặc "phi hạt nhân hóa" Iran.

Iran đang tiến gần đến thỏa thuận với Oman về việc thiết lập một tuyến đường mới qua eo biển Hormuz, nhằm giải quyết vấn đề quyền kiểm soát và tuyến vận tải của khu vực, theo thông tin từ phía Iran. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định đây không phải là thỏa thuận mở cửa lại eo biển mà là một cách thức để bảo đảm quyền lợi chủ quyền và an ninh quốc gia của các bên liên quan.

Tình hình căng thẳng và quá trình xung đột hiện tại

Xung đột giữa Mỹ và Iran bắt đầu từ ngày 28/2 khi Mỹ và Israel bất ngờ phát động các đòn tấn công vào Iran, kéo theo nhiều tháng căng thẳng và ngoại giao gián đoạn. Giai đoạn đầu có một thỏa thuận ngừng bắn, bao gồm việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nhưng thỏa thuận này đã thất bại. Iran sau đó siết chặt kiểm soát eo biển, khiến Mỹ tái khởi động các cuộc tấn công kể từ tháng 7, đặc biệt nhắm vào các cơ sở quân sự và thương mại quan trọng.

Ông Trump từng nhiều lần đe dọa sẽ tiến hành các đòn tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran, nhưng cũng nhiều lần rút lại khi có các bước tiến ngoại giao hoặc đề nghị từ các bên trung gian, tạo nên một chuỗi biến động khó lường trong năm tháng qua.

Phản ứng và vai trò của đồng minh vùng Vịnh

Saudi Arabia và các đồng minh vùng Vịnh đã thúc giục Mỹ không nên tiến hành các cuộc tấn công gây hậu quả nghiêm trọng, cảnh báo về các nguy cơ như dòng người tị nạn tràn vào các quốc gia này, gây bất ổn khu vực. Thái tử Saudi Mohammed bin Salman cũng được Tổng thống Trump nhắc đến với vai trò vận động phía Mỹ ưu tiên đàm phán hòa bình thay vì giải pháp quân sự.

Bên cạnh đó, các cuộc điện đàm giữa Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và các quan chức Saudi Arabia cũng như Pakistan đã diễn ra nhằm trao đổi về các sáng kiến bảo đảm an ninh và ổn định tại Tây Á, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác khu vực và giải pháp chính trị cho căng thẳng.

Tác động kinh tế và căng thẳng luân phiên

Tuyên bố hoãn tấn công và mở rộng đàm phán của Mỹ đã dẫn đến sự giảm giá dầu thế giới trong phiên giao dịch châu Á, với giá dầu WTI giảm gần 5% xuống dưới 81 USD/thùng. Tuy nhiên, tính chất bất ổn và luân phiên của các cuộc đàm phán và đối đầu quân sự đã làm thị trường dầu mỏ và hàng hóa thiết yếu thường xuyên biến động.

Các vụ nổ gần đây tại các tàu chở dầu trong khu vực eo biển Hormuz càng khẳng định sự nhạy cảm và nguy hiểm của tình hình vận tải qua tuyến đường biển chiến lược này, ảnh hưởng lớn đến an ninh năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc bắt đầu lại đàm phán với Iran được kỳ vọng là bước tiến nhằm giảm nhiệt căng thẳng và đưa khu vực trở lại quỹ đạo ổn định hơn, dù tương lai đàm phán vẫn còn nhiều bất trắc.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Al Jazeera
• Bangkok Post
• Straits Times World
• South China Morning Post

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Ganday.