Trump tuyên bố thỏa thuận với Iran "đã chấm dứt", đe dọa tiếp tục không kích

Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran "đã chấm dứt"

Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bản ghi nhớ (MoU) đóng vai trò thỏa thuận ngừng bắn ban đầu giữa Mỹ và Iran "đã chấm dứt", đồng thời cảnh báo Washington sẽ tiến hành thêm các đợt không kích nhắm vào Tehran trong đêm cùng ngày.

"Tôi sẽ cảnh báo trước một chút: Chúng tôi sẽ tấn công họ rất mạnh tối nay," Trump nói với các phóng viên tại Ankara trước khi có cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Tuyên bố của Trump đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt ngay sau đó. Tuy nhiên, ông không nêu rõ liệu Washington có quay lại trạng thái chiến tranh toàn diện với Iran hay không, cũng như không làm rõ các bên có tiếp tục đàm phán để biến thỏa thuận ngừng bắn ban đầu thành hiệp định hòa bình lâu dài hay không.

Chuỗi leo thang: Tàu chở dầu bị tấn công, Mỹ đáp trả dữ dội

Căng thẳng bùng phát sau khi Iran tấn công ba tàu chở dầu và khí đốt đang cố vượt qua Eo biển Hormuz theo phía Oman. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã ra lệnh tất cả tàu thuyền phải đi qua eo biển theo phía Iran, đồng thời tuyên bố nắm quyền kiểm soát toàn bộ giao thông vào ra.

Đáp lại, lực lượng Mỹ đã tiến hành không kích quy mô lớn nhắm vào Iran trong đêm 7/7, bao gồm các mục tiêu tại đảo Qeshm, cảng Bandar Abbas và khu vực Sirik. Truyền thông nhà nước Iran cho biết nhiều người bị thương do mảnh đạn. Một nhà phân tích tình báo Anh nhận định với Daily Mirror rằng các cuộc tấn công này "có quy mô lớn hơn khoảng năm lần so với các đợt trước", cho thấy "sự leo thang rõ rệt về nhịp độ tác chiến".

Iran phản đòn bằng cách tuyên bố đã tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain và Kuwait, trong khi hãng thông tấn Fars News - có quan hệ gần gũi với IRGC - cảnh báo mọi hành động gây hấn tiếp theo sẽ bị đáp trả nhắm thẳng vào "lợi ích thiết yếu của Mỹ và các đồng minh".

Trump gọi giới lãnh đạo Iran là "cặn bã", bác bỏ đàm phán

Tại hội nghị NATO, Trump không che giấu thái độ thù địch với Tehran, gọi các quan chức Iran là "cặn bã", "kẻ nói dối" và khẳng định các nhà đàm phán Mỹ đang "lãng phí thời gian" khi tiếp tục thương lượng.

"Họ sẽ đồng ý tất cả, rồi ra họp báo nói rằng họ chưa bao giờ thảo luận điều đó," ông nói, mô tả cách Iran mà ông cho là phá vỡ cam kết đàm phán. Trump cũng tiết lộ phía Mỹ từng cho phép Iran tổ chức lễ tang kéo dài một tuần cho Lãnh tụ tối cao Ayatollah Khamenei vừa qua đời, nhưng Tehran "thay vì đó lại khai hỏa vào tàu thuyền".

Về mục tiêu chiến lược, Trump nhắc lại lập trường nhất quán: Iran sẽ không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng ông cũng để ngỏ khả năng đạt được mục tiêu đó mà không cần ký kết thỏa thuận: "Chúng tôi có thể thực hiện điều đó mà không cần hiệp định, vì những kẻ này chỉ biết nói dối và gian lận."

Eo biển Hormuz và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu

Sự leo thang xung đột đã làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Dữ liệu theo dõi tàu biển ghi nhận ít nhất bốn tàu chở dầu và khí đốt đã quay đầu, không dám liều lĩnh đi qua eo biển trong bối cảnh xung đột.

Iran đe dọa sẽ siết chặt kiểm soát Eo biển Hormuz và tấn công thương mại dầu mỏ của các nước láng giềng nếu Mỹ tiếp tục không kích. Tuyên bố này, cùng với phát biểu của Trump, đã đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 8/7.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Ganday.