Ung thư cơ quan sinh dục nam trẻ hóa: 25-28 tuổi đã phải cắt đoạn

Mỗi tuần mổ hàng chục ca, đa số phát hiện quá muộn

Tại "Hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về nam khoa 2026" diễn ra ngày 5/6, do Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) phối hợp với Hội Tiết niệu châu Âu (EAU) và Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam (VUNA) tổ chức, các chuyên gia đưa ra những số liệu đáng lo ngại về tình trạng ung thư cơ quan sinh dục nam tại Việt Nam.

TS.BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân, cho biết riêng ung thư dương vật, trung bình mỗi tuần bệnh viện thực hiện từ 5 đến 6 ca phẫu thuật. Với ung thư tinh hoàn, con số này là 2-3 ca mỗi tuần. Điều đáng lo hơn là phần lớn bệnh nhân nhập viện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn muộn (T3), trong khi trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm (T1) rất hiếm gặp. Khi đã ở giai đoạn T3, cơ hội điều trị bảo tồn hầu như không còn, bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật cắt đoạn.

Xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại

Vốn là bệnh lý phổ biến ở nam giới từ 40 tuổi trở lên, ung thư dương vật đang có xu hướng xuất hiện ở lứa tuổi ngày càng trẻ hơn. Bệnh viện Bình Dân từng tiếp nhận bệnh nhân mới 25 tuổi, nhiều trường hợp chỉ khoảng 28 tuổi đã phải phẫu thuật cắt đoạn vì phát hiện quá trễ.

Một trường hợp điển hình là nam bệnh nhân 28 tuổi, sau khi điều trị ổn định và không tái phát, đã tìm đến bác sĩ với mong muốn tạo hình lại để có thể đứng tiểu tiện và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các bác sĩ Bệnh viện Bình Dân đã thực hiện thành công kỹ thuật sử dụng vạt da cơ ở cánh tay quay để tái tạo lại cho người bệnh.

Diễn tiến âm thầm, dễ nhầm với sùi mào gà

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh nhân đến viện muộn là do bệnh phát triển rất âm thầm và dễ bị chẩn đoán nhầm. Ung thư dương vật không bùng phát đột ngột mà tiến triển chậm trong khoảng 6 tháng đến 1 năm. Ban đầu chỉ là một nốt sẩn nhỏ ở vùng quy đầu hoặc dưới da quy đầu, sau đó lan rộng dần thành khối sùi lớn hình bông cải, dễ chảy máu.

Do hình thái bên ngoài khá giống nhau, nhiều cơ sở y tế tuyến dưới đã nhầm lẫn ung thư dương vật với bệnh sùi mào gà. Bác sĩ Dũng giải thích sự khác biệt quan trọng: "Sùi mào gà thường có chân khu trú rõ, trong khi tổn thương ung thư bám rộng, dễ chảy máu hơn." Sự nhầm lẫn này dẫn đến điều trị sai hướng và bỏ lỡ thời gian vàng can thiệp hiệu quả.

Ung thư tinh hoàn cũng có đặc điểm tương tự - hoàn toàn không gây đau ở giai đoạn đầu. Người bệnh thường chỉ tình cờ phát hiện khối u nhỏ, cứng trong tinh hoàn khi tắm, hoặc chờ đến khi tinh hoàn sưng to mới đi khám.

Bảo tồn khả năng sinh sản cho bệnh nhân ung thư

Ngoài đe dọa tính mạng, ung thư cơ quan sinh dục nam còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng có con. Hóa trị và xạ trị có thể làm tổn thương tế bào sinh tinh, khiến người bệnh mất khả năng sản xuất tinh trùng. Vì vậy, bảo tồn khả năng sinh sản trước khi điều trị được xem là chiến lược cần thiết và mang tính nhân văn.

• Với trẻ dưới 15 tuổi: lưu giữ tế bào mầm trong mô tinh hoàn; nếu phải xạ trị thì ưu tiên xạ trị khu trú hoặc di chuyển tinh hoàn ra khỏi vùng tia xạ.
• Với nam giới trưởng thành còn khả năng xuất tinh: trữ đông tinh trùng trước điều trị để phục vụ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) về sau.
• Với trường hợp không thể xuất tinh: phân lập tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn để lưu trữ.

Theo bác sĩ Dũng, tỷ lệ tinh trùng hồi phục sau rã đông đạt 60-65% đã được xem là thành công. Hiện kỹ thuật trữ đông vi giọt (micro-droplet) đang được đánh giá là hướng đi triển vọng, giúp ổn định chất lượng tinh trùng tốt hơn.

Tự kiểm tra mỗi ngày - cách phòng bệnh đơn giản nhất

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng "bác sĩ tốt nhất của mỗi người chính là bản thân mình". Để phát hiện bệnh sớm, nam giới nên thực hiện những thói quen đơn giản sau mỗi ngày:

• Lộn da quy đầu khi tắm để vệ sinh và quan sát các dấu hiệu bất thường như nốt sùi, vết loét.
• Tự sờ nắn hai bên tinh hoàn để phát hiện khối cứng bất thường.
• Khi có dấu hiệu nghi ngờ, đến ngay cơ sở chuyên khoa để thăm khám, không tự điều trị.

Đáng lưu ý, các gói khám sức khỏe định kỳ hiện nay chưa bao gồm danh mục tầm soát chuyên sâu cho ung thư dương vật và ung thư tinh hoàn. Người bệnh khi được chẩn đoán có thể yên tâm về chi phí vì bảo hiểm y tế hiện chi trả phần lớn chi phí điều trị các bệnh lý ung thư.

Về định hướng tương lai, ngành niệu khoa Việt Nam dự kiến hợp tác với Hội Tiết niệu châu Âu để triển khai các chương trình tầm soát, nghiên cứu và thống kê quy mô lớn đối với nhóm bệnh lý này.

Theo VnExpress, VnExpress Suc khoe, Tuoi Tre

Theo VnExpress, Tuổi Trẻ, Dân Trí