VAR hủy bàn thắng của Ai Cập, Argentina vào tứ kết World Cup 2026: Tranh cãi nổ ra về giới hạn can thiệp của công nghệ

Bàn thắng của Mostafa Zico vào lưới Argentina rạng sáng 8.7 đã bị VAR thu hồi sau khi tổ trọng tài video tua ngược lại một pha va chạm xảy ra từ gần như bên kia sân - trước cả khi Ai Cập triển khai phản công. Quyết định gây tranh cãi này giúp Argentina ngược dòng thắng 3-2, giành vé vào tứ kết World Cup 2026, đồng thời châm ngòi cho cuộc tranh luận lớn: VAR được phép can thiệp ngược về quá khứ đến đâu?

Chuyện gì xảy ra trên sân?

Zico ghi bàn, cởi áo ăn mừng và tưởng chừng Ai Cập đang tiến gần đến cú sốc lớn tại World Cup 2026. Thế nhưng VAR kéo pha bóng trở lại một tình huống xảy ra trước đó khá xa, khi Marwan Attia bị cho là phạm lỗi với Lisandro Martinez ở phần sân đối diện. Sau pha va chạm đó, bóng được Mohamed Salah chuyền cho Zico và tiền đạo này dứt điểm thành bàn. Toàn bộ chuỗi tình huống bị xem là bắt nguồn từ một lỗi phạm - và bàn thắng bị hủy.

Argentina sau đó ghi 3 bàn trong 13 phút để lật ngược thế cờ dù Ai Cập từng dẫn 2-0. Thủ môn Mostafa Shobeir thừa nhận cả đội mắc sai lầm ở những phút cuối. Tuy nhiên, quyết định của VAR vẫn là tâm điểm tranh cãi sau trận.

Giới chuyên môn phản ứng trái chiều

Theo Al Jazeera và FOX Sports, vấn đề không chỉ nằm ở việc Marwan Attia có thực sự phạm lỗi hay không, mà còn ở khoảng cách và độ trễ thời gian giữa pha va chạm với bàn thắng của Zico.

Chuyên gia Rob Green của FOX Sports lên tiếng ngay trên sóng trực tiếp: "Chắc chắn tình huống này không thuộc phạm vi VAR cần xem xét. Nó xảy ra cách khung thành cả chiều dài sân." Ông đặt câu hỏi thẳng thắn: "Một tình huống cách đó hơn 90 m, ai đó giẫm lên ngón chân người khác - đó không phải lý do VAR được đưa vào bóng đá."

Cựu trọng tài FIFA Mark Clattenburg cũng bác bỏ quyết định này. Ông cho rằng pha va chạm mang tính chủ quan, không đủ rõ ràng để VAR đảo ngược phán quyết tại chỗ, và nhấn mạnh: "Đây không phải quyết định dành cho VAR." Theo Clattenburg, VAR đã "soi xét quá sâu và tìm kiếm một điều gì đó trong trận đấu để hủy bàn thắng của Ai Cập."

Ở chiều ngược lại, chuyên gia trọng tài Joe Machnik cho rằng quyết định hủy bàn phù hợp với quy trình VAR. Lý lẽ của ông: luật hiện hành không quy định pha phạm lỗi phải xảy ra cách khung thành bao xa hay trước bàn thắng bao nhiêu giây. Nếu đội ghi bàn giành quyền kiểm soát bóng từ một pha phạm lỗi và chuỗi tình huống đó trực tiếp dẫn đến bàn thắng, VAR có cơ sở can thiệp.

Ranh giới nào cho VAR?

Tranh cãi này chạm đúng vào điểm mù của công nghệ VAR: không có quy định cụ thể về giới hạn thời gian hay khoảng cách để xác định một chuỗi tình huống có "liên tục" hay không. Nếu chuỗi kiểm soát bóng vẫn được coi là liên tục, VAR có thể truy ngược. Nhưng khi bóng đã di chuyển hơn 90 m qua nhiều đường chuyền và nhiều nhịp phát triển, liệu một va chạm ở phần sân đối diện còn đủ mối liên hệ trực tiếp với bàn thắng?

Bóng đá được xây dựng trên dòng chảy liên tục. Khi công nghệ kéo trận đấu ngược về một khoảnh khắc đã trôi qua từ lâu, cảm xúc vừa bùng nổ lập tức bị treo lơ lửng. Cầu thủ không biết có nên ăn mừng, khán giả không biết bàn thắng đã được công nhận hay chưa - và đó chính là nghịch lý lớn nhất mà VAR tạo ra.

HLV Ai Cập cáo buộc có sự thiên vị

HLV Hossam Hassan không giấu bức xúc sau trận: "Chúng tôi đã bị đối xử bất công và đó là một sự bất công." Ông thậm chí đặt nghi vấn: "Có lẽ họ muốn giữ nhà vô địch thế giới ở lại giải. Có lẽ họ muốn Messi tiếp tục cuộc đua." Cần nhấn mạnh đây là cáo buộc từ phía HLV Ai Cập, chưa được xác minh bởi bất kỳ cơ quan có thẩm quyền nào.

Dù vậy, việc một trận đấu lớn khép lại trong những nghi ngờ như vậy cho thấy VAR vẫn chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi mà công nghệ này từng được kỳ vọng xử lý: giảm tranh cãi và tăng tính công bằng. Thay vào đó, trận Argentina - Ai Cập lẽ ra có thể được nhớ đến bằng cuộc ngược dòng kịch tính và những cảm xúc thuần túy của bóng đá - nhưng di sản của nó giờ là cuộc tranh luận về giới hạn can thiệp của công nghệ.